خُبث: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
Heidariyan47 (بحث | مشارکتها) |
|||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | «خُبث» در لغت به معنای ناپاکى و پلیدى است و در مقابل «طیّب» قرار دارد،<ref> فیومى، المصباح المنیر، ۲/۱۶۲ </ref> و خبیث آن است که ناپاک، پلید و تنفّر آور باشد، اعمّ از انسان، کلام، طعام و غیره و ضدّ آن طیب است که به معنى پاک و دلچسب می باشد. | |
| − | == واژه خبث در قرآن == | + | ==واژه خبث در قرآن== |
| + | ریشه «خبث» در [[قرآن|قرآن کریم]] در آیات زیر به کار رفته است: | ||
| − | {{ متن قرآن | | + | * {{متن قرآن|«وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا...}}<ref>[[آیه 58 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۵۸ .]]</ref>؛ سرزمین پاک رستنی اش به اذن خداوندگارش بروید، و آن که پلید و ناپاک است جز اندک نروید...». |
| + | * {{متن قرآن|«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ...}}<ref>[[آیه 267 سوره بقره|سوره بقره،آیه ۲۶۷.]]</ref>؛ای اهل ایمان، از بهترین آنچه اندوختهاید و از آنچه برای شما از زمین میرویانیم انفاق کنید، و بدها را برای انفاق در نظر نگیرید...». | ||
| + | * {{متن قرآن|«الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ ۖ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ...}}<ref>[[آیه 26 سوره نور|سوره نور،آیه ۲۶.]]</ref>؛ زنان ناپاک از آن مردان ناپاکند، و مردان ناپاک نیز به زنان ناپاک تعلّق دارند؛ و زنان پاک از آن مردان پاک، و مردان پاک از آن زنان پاکند...». | ||
| + | * {{متن قرآن|«... وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ ...}}<ref>[[آیه 157 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۱۵۷.]]</ref>؛...اشیاء پاکیزه را برای آنها حلال میشمرد، و ناپاکیها را تحریم می کند...». | ||
| + | * {{متن قرآن|«وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ}}<ref>[[آیه 26 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم،آیه ۲۶.]]</ref>؛و مَثَل سخنى ناپاک چون درختى ناپاک است که از روى زمین کنده شده و قرارى ندارد». | ||
| − | == | + | ==خبث در روایات== |
| − | [[ | + | * [[پیامبر اسلام|رسول الله]] (صلى الله عليه و آله): «سَيَأتِي على اُمَّتِي زمانٌ تَخبُثُ فيهِ سَرائرُهُم و تَحسُنُ فيهِ عَلانِيَتُهُم طَمَعا فِي النیا ...»؛ روزگارى بر امت من فرا رسد که به هدف دستیابى به دنیا درونهاشان پلید و برونهاشان آراسته و زیبا باشد.<ref>بحارالانوار: ۱۸/۱۴۶ </ref> |
| + | * رسول الله (صلى الله عليه و آله): «... أَمَّا الدَّارُ فَشُؤْمُهَا ضِیقُهَا وَ خُبْثُ جِیرَانِهَا»؛ نحوست خانه تنگى آن و ناپاکى همسایگانش مى باشد.<ref>بحارالانوار: ۶۴/۱۹۸ </ref> | ||
| + | * [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین]] (علیه السلام): «انّما انتم إخوان على دین الله، ما فرّق بینکم الاّ خبثُ السرائر و سوءُ الضمائر»؛ شما مسلمانان ـ از نظر دین خدا و طبق قانون اسلام ـ برادر یکدیگر مى باشید، چیزى جز ناپاکى درونها و بدى نیتها شما را از یکدیگر جدا نساخته است.<ref> نهج البلاغه: خطبه ۱۱۳ </ref> | ||
| + | * [[امام سجّاد]] (علیه السلام): «الذنوبُ التى تردّ الدعاء: سوءُ النیة و خبثُ السریرة»؛ گناهانى که موجب مى شوند دعا مردود گردد و به اجابت نرسد عبارتند از: بدى نیت و ناپاکى درون.<ref>بحارالانوار: ۷۳/۳۷۶ </ref> | ||
| − | + | ==پانویس== | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | ==پانویس == | ||
<references /> | <references /> | ||
| − | == | + | ==منابع== |
| − | |||
| + | *احمد فیومى، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر | ||
| + | *محمدباقر مجلسی، [[بحارالانوار]] | ||
| + | *سید مصطفی حسینی دشتی، [[فرهنگ معارف و معاریف (کتاب)|فرهنگ معارف و معاریف]] | ||
| + | *سایت الکتاب | ||
| + | {{قرآن}} | ||
[[رده:واژگان قرآنی]] | [[رده:واژگان قرآنی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۷
«خُبث» در لغت به معنای ناپاکى و پلیدى است و در مقابل «طیّب» قرار دارد،[۱] و خبیث آن است که ناپاک، پلید و تنفّر آور باشد، اعمّ از انسان، کلام، طعام و غیره و ضدّ آن طیب است که به معنى پاک و دلچسب می باشد.
واژه خبث در قرآن
ریشه «خبث» در قرآن کریم در آیات زیر به کار رفته است:
- «وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا...[۲]؛ سرزمین پاک رستنی اش به اذن خداوندگارش بروید، و آن که پلید و ناپاک است جز اندک نروید...».
- «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ...[۳]؛ای اهل ایمان، از بهترین آنچه اندوختهاید و از آنچه برای شما از زمین میرویانیم انفاق کنید، و بدها را برای انفاق در نظر نگیرید...».
- «الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ ۖ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ...[۴]؛ زنان ناپاک از آن مردان ناپاکند، و مردان ناپاک نیز به زنان ناپاک تعلّق دارند؛ و زنان پاک از آن مردان پاک، و مردان پاک از آن زنان پاکند...».
- «... وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ ...[۵]؛...اشیاء پاکیزه را برای آنها حلال میشمرد، و ناپاکیها را تحریم می کند...».
- «وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ[۶]؛و مَثَل سخنى ناپاک چون درختى ناپاک است که از روى زمین کنده شده و قرارى ندارد».
خبث در روایات
- رسول الله (صلى الله عليه و آله): «سَيَأتِي على اُمَّتِي زمانٌ تَخبُثُ فيهِ سَرائرُهُم و تَحسُنُ فيهِ عَلانِيَتُهُم طَمَعا فِي النیا ...»؛ روزگارى بر امت من فرا رسد که به هدف دستیابى به دنیا درونهاشان پلید و برونهاشان آراسته و زیبا باشد.[۷]
- رسول الله (صلى الله عليه و آله): «... أَمَّا الدَّارُ فَشُؤْمُهَا ضِیقُهَا وَ خُبْثُ جِیرَانِهَا»؛ نحوست خانه تنگى آن و ناپاکى همسایگانش مى باشد.[۸]
- امیرالمؤمنین (علیه السلام): «انّما انتم إخوان على دین الله، ما فرّق بینکم الاّ خبثُ السرائر و سوءُ الضمائر»؛ شما مسلمانان ـ از نظر دین خدا و طبق قانون اسلام ـ برادر یکدیگر مى باشید، چیزى جز ناپاکى درونها و بدى نیتها شما را از یکدیگر جدا نساخته است.[۹]
- امام سجّاد (علیه السلام): «الذنوبُ التى تردّ الدعاء: سوءُ النیة و خبثُ السریرة»؛ گناهانى که موجب مى شوند دعا مردود گردد و به اجابت نرسد عبارتند از: بدى نیت و ناپاکى درون.[۱۰]
پانویس
- ↑ فیومى، المصباح المنیر، ۲/۱۶۲
- ↑ سوره اعراف،آیه ۵۸ .
- ↑ سوره بقره،آیه ۲۶۷.
- ↑ سوره نور،آیه ۲۶.
- ↑ سوره اعراف،آیه ۱۵۷.
- ↑ سوره ابراهیم،آیه ۲۶.
- ↑ بحارالانوار: ۱۸/۱۴۶
- ↑ بحارالانوار: ۶۴/۱۹۸
- ↑ نهج البلاغه: خطبه ۱۱۳
- ↑ بحارالانوار: ۷۳/۳۷۶
منابع
- احمد فیومى، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر
- محمدباقر مجلسی، بحارالانوار
- سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ معارف و معاریف
- سایت الکتاب
