محمد دشتی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
'''«حجةالاسلام محمد دشتی»''' (۱۳۲۰-۱۳۸۰ ش) از عالمان و محققان برجسته معاصر و از شاگردان علامه [[حسن حسن زاده آملی]] بود. وی آثار متعددی در [[علوم اسلامی]] به‌ویژه در زمینه «[[نهج البلاغه]]» تألیف نمود. تأسیس مركز تحقيقاتی [[امیرالمؤمنین]] علیه‌السلام و تدریس در حوزه و دانشگاه، از دیگر فعالیت‌های فرهنگی استاد دشتی بود.
+
'''«حجةالاسلام محمد دشتی»''' (۱۳۲۰-۱۳۸۰ ش) از عالمان و محققان برجسته معاصر و از شاگردان علامه [[حسن حسن زاده آملی|حسن حسن‌زاده آملی]] بود. وی آثار متعددی در [[علوم اسلامی]] به‌ویژه در زمینه «[[نهج البلاغه]]» تألیف نمود. تأسیس مرکز تحقیقاتی [[امیرالمؤمنین]] علیه‌السلام و تدریس در حوزه و دانشگاه، از دیگر فعالیت‌های فرهنگی استاد دشتی بوده است.
 
{{شناسنامه عالم
 
{{شناسنامه عالم
 
||نام کامل = محمد دشتی
 
||نام کامل = محمد دشتی
||تصویر=[[پرونده:Dashty.jpg |۲2۰px|center]]
+
||تصویر=[[پرونده:Dashty.jpg |۲۲۰px|center]]
 
||||زادروز = ۱۳۲۰ شمسی
 
||||زادروز = ۱۳۲۰ شمسی
 
|زادگاه = مازندران، محمودآباد
 
|زادگاه = مازندران، محمودآباد
 
|وفات =  ۱۳۸۰ شمسی
 
|وفات =  ۱۳۸۰ شمسی
|مدفن =  [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه عليها السلام|حرم حضرت معصومه علیهاالسلام]]
+
|مدفن =  [[قم]]، [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم حضرت معصومه علیهاالسلام]]
|اساتید =  [[حسن حسن زاده آملی]]، [[جعفر سبحانی]]، [[عبدالله جوادی آملی]]، [[شهید مفتح|محمد مفتح]]، علی مشکینی،...
+
|اساتید =  [[حسن حسن زاده آملی]]، [[جعفر سبحانی]]، [[عبدالله جوادی آملی]]، [[شهید مفتح|محمد مفتح]]، [[میرزا هاشم آملی]]،...
 
|شاگردان =  
 
|شاگردان =  
|آثار =  عقائد اسلام، جهان‌بينی توحيدی، مسئوليت تربيت، شناخت [[نهج البلاغه]]، [[ترجمه نهج البلاغه (دشتی)|ترجمه نهج‌ البلاغه]]، سيره [[امام علی]] علیه‌السلام، فرهنگ سخنان [[حضرت زهرا]] علیهاالسلام،...
+
|آثار =  عقائد اسلام، جهان‌بینی توحیدی، شناخت [[نهج البلاغه]]، [[ترجمه نهج البلاغه (دشتی)|ترجمه نهج‌ البلاغه]]، سیره [[امام علی]] علیه‌السلام، فرهنگ سخنان [[حضرت زهرا]] علیهاالسلام، [[روات و محدثین نهج البلاغه (کتاب)|روات و محدثین نهج البلاغه]]،...
 
}}
 
}}
  
 
==ولادت==
 
==ولادت==
  
محمد دشتی در سال 1320 ش. در روستاي «آزادمون» از توابع شهرستان محمودآباد استان مازندران چشم به جهان گشود.  
+
محمد دشتی در سال ۱۳۲۰ ش. در روستای «آزادمون» از توابع شهرستان محمودآباد استان مازندران چشم به جهان گشود.  
  
پدرش ابراهيم مردی با[[تقوا]] و پاكدامن بود. او به [[ائمه اطهار]] علیهم السلام بسيار عشق مي ورزيد و از عنايات آنان بهره مند بود؛ از جمله پدر استاد نقل كرده است: شبي در خواب ديدم ائمه علیهم السلام در مجلسي گردهم آمده اند و [[امام زمان (عج)|حضرت ولي عصر]] علیه السلام به صورت جواني خوش سيما از آن ها پذيرايي مي كنند. در آخر جلسه، آن حضرت از سيني اي كه در دستشان بود، تكه ناني به من دادند. فرداي آن روز به هنگام فعاليت متوجه شدم تكه ناني كه حضرت در خواب به من داده اند، در جيب لباسم موجود است.<ref> مصاحبه با آقاي محمدمهدي دشتي، فرزند استاد.</ref>  
+
پدرش ابراهیم مردی با[[تقوا]] و پاکدامن بود. او به [[ائمه اطهار]] علیهم السلام بسیار عشق می ورزید و از عنایات آنان بهره مند بود؛ از جمله پدر استاد نقل کرده است: شبی در خواب دیدم ائمه علیهم السلام در مجلسی گردهم آمده اند و [[امام زمان (عج)|حضرت ولی عصر]] علیه السلام به صورت جوانی خوش سیما از آن ها پذیرایی می کنند. در آخر جلسه، آن حضرت از سینی ای که در دستشان بود، تکه نانی به من دادند. فردای آن روز به هنگام فعالیت متوجه شدم تکه نانی که حضرت در خواب به من داده اند، در جیب لباسم موجود است.<ref> مصاحبه با آقای محمدمهدی دشتی، فرزند استاد.</ref>  
  
==تحصيل و اساتید==
+
==تحصیل و اساتید==
  
محمد در دوران خردسالي علاقه زيادي به يادگيري و تحصيل داشت؛ به طوري كه در سن 5 سالگي به اصرار فراوان خود وارد دبستان شد و با علاقه فراوان اين مقطع را تا ششم ابتدايي سابق با موفقيت به پايان رساند. بعد از اتمام دروس ابتدايي، در سال 1342 ش. با پيشنهاد بزرگان روستا و به سبب عشق به آموختن علوم حوزوي، به [[حوزه علمیه]] آمل وارد شد و در [[مسجد]] امام حسن عسکری علیه السلام<ref> اين مسجد از بناهاي تاريخي آمل در محله «پايين بازار» است كه به دستور [[امام حسن عسکری]] علیه السلام ساخته شده است و جاذبه معنوي خاصي دارد.</ref> به تحصيل پرداخت.<ref> برگرفته از زندگينامه استاد.</ref>
+
محمد در دوران خردسالی علاقه زیادی به یادگیری و تحصیل داشت؛ به طوری که در سن ۵ سالگی به اصرار فراوان خود وارد دبستان شد و با علاقه فراوان این مقطع را تا ششم ابتدایی سابق با موفقیت به پایان رساند. بعد از اتمام دروس ابتدایی، در سال ۱۳۴۲ ش. با پیشنهاد بزرگان روستا و به سبب عشق به آموختن علوم حوزوی، به [[حوزه علمیه]] آمل وارد شد و در [[مسجد]] امام حسن عسکری علیه السلام<ref> این مسجد از بناهای تاریخی آمل در محله «پایین بازار» است که به دستور [[امام حسن عسکری]] علیه السلام ساخته شده است و جاذبه معنوی خاصی دارد.</ref> به تحصیل پرداخت.<ref> برگرفته از زندگینامه استاد.</ref>
  
پس از يك سال، براي ادامه تحصيل به شهر مقدس [[قم]] نقل مكان كرد و در مدرسه گلپايگاني به تحصيل ادامه داد. كوشش هاي خستگي ناپذير او موجب شد تا دوره سطح را با موفقيت به پايان رساند.  
+
پس از یک سال، برای ادامه تحصیل به شهر مقدس [[قم]] نقل مکان کرد و در مدرسه گلپایگانی به تحصیل ادامه داد. کوشش های خستگی ناپذیر او موجب شد تا دوره سطح را با موفقیت به پایان رساند.  
  
شیخ محمد دشتی پس از اتمام سطح در حوزه، از محضر آيات بزرگواری استفاده كرد. همچون:
+
شیخ محمد دشتی پس از اتمام [[سطوح حوزه|دوره سطح]] در حوزه، از محضر علمای بزرگواری استفاده کرد، همچون:
  
# [[عبدالله جوادى آملى]] (متاجر و [[اسفار]])
+
#[[عبدالله جوادى آملى]] (متاجر و [[اسفار]])
# [[ناصر مکارم شیرازی]] ([[فقه]]، صلاة)
+
#[[ناصر مکارم شیرازی]] ([[فقه]]، صلاة)
# [[میرزا هاشم آملی]] (يك دوره خارج اصول)
+
#[[میرزا هاشم آملی]] (یک دوره خارج [[اصول فقه‌‌‌‌|اصول]])
# [[حسن حسن زاده آملی]] ([[فلسفه]]، كتاب اشارات)
+
#[[حسن حسن زاده آملی]] ([[فلسفه]]، کتاب [[الإشارات و التنبیهات (کتاب)|اشارات]])
# [[شیخ محمد حقی]] ([[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|شرح منظومه]])
+
#[[محمدعلی حقی|شیخ محمد حقی]] ([[شرح منظومه سبزواری (کتاب)|شرح منظومه]])
# [[شهيد مفتح]] (روش تحقيق و نويسندگي)
+
#[[شهید مفتح]] (روش تحقیق و نویسندگی)
# [[جعفر سبحانی]]
+
#[[جعفر سبحانی]]
# شهيد مصطفوی كرمانی
+
#شهید محمد مصطفوی کرمانی
# علی مشكينی (كتاب حدود و ديات)
+
#علی مشکینی (کتاب حدود و دیات)
  
==آثار و تأليفات==
+
==آثار و تألیفات==
  
استاد محمد دشتي در كنار دروس حوزوي، همواره به فعاليت هاي تحقيقاتي مي پرداخت و در موضوعات مختلف كتاب هايي را به رشته تحرير درآورد. ايشان به نشر [[احاديث]] به ويژه [[نهج البلاغه]] اهتمام داشت. او معتقد بود كه: «بزرگترين رسالت حوزه اين است كه پل ارتباطي بين اين نسل و معارف [[اهل بيت]] علیهم السلام ايجاد كندتأليفات وي از اين قرار است:
+
استاد محمد دشتی در کنار دروس حوزوی، همواره به فعالیت های تحقیقاتی می پرداخت و در موضوعات مختلف کتاب هایی را به رشته تحریر درآورد. ایشان به نشر [[احادیث]] به ویژه [[نهج البلاغه]] اهتمام داشت. او معتقد بود که: «بزرگترین رسالت حوزه این است که پل ارتباطی بین این نسل و معارف [[اهل بیت]] علیهم السلام ایجاد کندتألیفات وی از این قرار است:
  
'''الف) مجموعه بينش توحيدی:'''
+
'''الف) مجموعه بینش توحیدی:'''
  
# عقائد اسلامي
+
#عقائد اسلامی
# فلسفه [[اجتهاد]] و [[تقليد]]
+
#فلسفه [[اجتهاد]] و [[تقلید]]
# سير در تفكر مادي
+
#سیر در تفکر مادی
# مذهب روشنفكري
+
#مذهب روشنفکری
# ابزار و وسائل تحقيق
+
#ابزار و وسائل تحقیق
# طرح هاي نوين آموزشي
+
#طرح های نوین آموزشی
# روش هاي بررسي مكتب ها
+
#روش های بررسی مکتب ها
# جهان بيني توحيدي
+
#جهان بینی توحیدی
# كدام اسلام؟
+
#کدام اسلام؟
# طرح عقائد و [[احكام]]
+
#طرح عقائد و [[احکام]]
# روش نوين در تدريس احكام
+
#روش نوین در تدریس احکام
  
'''ب) مجموعه تربيتي:'''
+
'''ب) مجموعه تربیتی:'''
  
# مسئوليت تربيت (اين كتاب تاكنون 10 بار تجديد چاپ شده و مورد مطالعه و توجه بسياري از بانوان بوده است.)
+
#مسئولیت تربیت (این کتاب تاکنون ۱۰ بار تجدید چاپ شده و مورد مطالعه و توجه بسیاری از بانوان بوده است.)
# مسأله تربيت.
+
#مسأله تربیت.
  
'''ج) مجموعه آشنايي با نهج‌البلاغه:'''
+
'''ج) مجموعه آشنایی با نهج‌البلاغه:'''
  
# شناخت [[نهج البلاغه]]؛ امور تربيتي وزارت فرهنگ، كتاب شناخت نهج البلاغه را طي بخشنامه اي در سال 68-69 جزو متن درسي و مسابقاتي معلمان و مربيان امور قرآني و [[نهج البلاغه]] قرار داده است.
+
#شناخت [[نهج البلاغه]]؛ امور تربیتی وزارت فرهنگ، کتاب شناخت نهج البلاغه را طی بخشنامه ای در سال ۶۸-۶۹ جزو متن درسی و مسابقاتی معلمان و مربیان امور قرآنی و [[نهج البلاغه]] قرار داده است.
# اطلاعات مقدماتي نهج البلاغه
+
#[[روات و محدثین نهج البلاغه (کتاب)|روات و محدثین نهج البلاغه]]
# كليدهاي شناسايي نهج البلاغه
+
#[[روش تحقیق در اسناد و مدارک نهج‌البلاغه (کتاب)|روشهای تحقیق در اسناد و مدارک نهج البلاغه]]
# روش هاي تحقيق در نهج البلاغه
+
#اطلاعات مقدماتی نهج البلاغه
# طرح هاي آموزشي نهج البلاغه
+
#کلیدهای شناسایی نهج البلاغه
# شرح آموزشي نهج البلاغه (3 جلد)
+
#روش های تحقیق در نهج البلاغه
# شعر شاعران نهج البلاغه (2 جلد)
+
#طرح های آموزشی نهج البلاغه
# فهرست شروح نهج البلاغه (3 جلد)
+
#شرح آموزشی نهج البلاغه (۳ جلد)
# فرهنگ واژه هاي معادل نهج البلاغه
+
#شعر شاعران نهج البلاغه (۲ جلد)
# فرهنگ موضوعات كلي نهج البلاغه
+
#فهرست شروح نهج البلاغه (۳ جلد)
# فرهنگ معارف كلي نهج البلاغه (2 جلد)
+
#فرهنگ واژه های معادل نهج البلاغه
# فرهنگ لغات نهج البلاغه
+
#فرهنگ موضوعات کلی نهج البلاغه
# المعجم المفهرس لالفاظ نهج البلاغه
+
#فرهنگ معارف کلی نهج البلاغه (۲ جلد)
# [[ترجمه نهج البلاغه (دشتی)|ترجمه نهج‌ البلاغه]]، همراه فهرست كامل موضوعی، كه بارها توسط ناشران گوناگون منتشر شد.
+
#فرهنگ لغات نهج البلاغه
 +
#المعجم المفهرس لالفاظ نهج البلاغه
 +
#[[ترجمه نهج البلاغه (دشتی)|ترجمه نهج‌ البلاغه]]، همراه فهرست کامل موضوعی، که بارها توسط ناشران گوناگون منتشر شد.
  
'''د) مجموعه فرهنگ سخنان معصومين علیهم‌السلام:'''
+
'''د) مجموعه فرهنگ سخنان معصومین علیهم‌السلام:'''
  
# اين مجموعه در 15 جلد به چاپ رسيده است كه جلد اول آن اختصاص به [[پیامبران]] الهي و جلدهاي ديگر، هر يك اختصاص به سخنان يكي از معصومين دارد.
+
#این مجموعه در ۱۵ جلد به چاپ رسیده است که جلد اول آن اختصاص به [[پیامبران]] الهی و جلدهای دیگر، هر یک اختصاص به سخنان یکی از [[اهل بیت]] علیهم السلام دارد.
  
'''هـ) مجموعه تحليل تاريخ سياسي معصومين علیهم‌السلام:'''
+
'''هـ) مجموعه تحلیل تاریخ سیاسی معصومین علیهم‌السلام:'''
  
# روش هاي مبارزاتي پیامبران آسماني
+
#روش های مبارزاتی پیامبران آسمانی
# روش هاي مبارزاتي [[پيامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله
+
#روش های مبارزاتی [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله
# سيره [[امام علی]] علیه السلام (در 15 جلد)
+
#سیره [[امام علی]] علیه السلام (در ۱۵ جلد)
# امام علي علیه السلام الگوي كامل انسانيت
+
#امام علی علیه السلام الگوی کامل انسانیت
# موفقيت ها و مشكلات امام علي علیه السلام
+
#موفقیت ها و مشکلات امام علی علیه السلام
# تحليل حوادث ناگوار زندگاني [[حضرت فاطمه]] زهرا سلام الله علیها
+
#تحلیل حوادث ناگوار زندگانی [[حضرت فاطمه]] زهرا سلام الله علیها
# ره آورد مبارزات حضرت زهرا سلام الله علیها
+
#ره آورد مبارزات حضرت زهرا سلام الله علیها
# ويژگي هاي مبارزات حضرت زهرا سلام الله علیها
+
#ویژگی های مبارزات حضرت زهرا سلام الله علیها
# انگيزه هاي قيام عاشورا
+
#انگیزه های قیام [[عاشورا]]
# پيام هاي عاشورا
+
#پیام های عاشورا
# حماسه غدير
+
#حماسه [[واقعه غدیر|غدیر]]
# جايگاه غدير
+
#جایگاه غدیر
  
'''و) كتاب هايی كه در آستانه نشر قرار دارند:'''
+
'''و) کتاب هایی که در آستانه نشر قرار دارند:'''
 
[[پرونده:Zahra.jpg|thumb|left|فرهنگ سخنان حضرت زهرا سلام الله علیها - از آثار استاد دشتی]]
 
[[پرونده:Zahra.jpg|thumb|left|فرهنگ سخنان حضرت زهرا سلام الله علیها - از آثار استاد دشتی]]
  
# تفسير آموزشي [[قرآن]] (3 جلد)
+
#تفسیر آموزشی [[قرآن]] (۳ جلد)
# شرح و تفسير [[نهج البلاغه]] (3 جلد)
+
#شرح و تفسیر [[نهج البلاغه]] (۳ جلد)
# فهرست شروح نهج البلاغه (3 جلد)
+
#فهرست شروح نهج البلاغه (۳ جلد)
# سيره عملي حضرت [[امیرالمومنین]] علیه السلام (15 جلد)
+
#سیره عملی حضرت [[امیرالمومنین]] علیه السلام (۱۵ جلد)
# دروس آموزشي نهج البلاغه (3 جلد)
+
#دروس آموزشی نهج البلاغه (۳ جلد)
# روش برداشت از قرآن (2 جلد)
+
#روش برداشت از قرآن (۲ جلد)
# روش تحقيق و برداشت از نهج البلاغه (2 جلد)
+
#روش تحقیق و برداشت از نهج البلاغه (۲ جلد)
# زن و تضادهاي زندگي اجتماعي
+
#زن و تضادهای زندگی اجتماعی
# نهج الحياة؛ فرهنگ سخنان [[حضرت زهرا]] سلام الله علیها
+
#نهج الحیاة؛ فرهنگ سخنان [[حضرت زهرا]] سلام الله علیها
# فرهنگ سخنان [[امام حسين]] علیه السلام
+
#فرهنگ سخنان [[امام حسین]] علیه السلام
# گلبوته هاي گلستان فاطمه سلام الله علیها
+
#گلبوته های گلستان فاطمه سلام الله علیها
# اخلاق نظامي در نهج البلاغه
+
#اخلاق نظامی در نهج البلاغه
# تئوري‌هاي مديريت از ديدگاه نهج البلاغه
+
#تئوری‌های مدیریت از دیدگاه نهج البلاغه
# باورهاي جاودانه در نهج البلاغه
+
#باورهای جاودانه در نهج البلاغه
# ره آورد عاشورا
+
#ره آورد عاشورا
# ره آورد اسارت عترت علیهم السلام
+
#ره آورد اسارت عترت علیهم السلام
# اصول پنجگانه اعتقادي در نهج البلاغه
+
#اصول پنجگانه اعتقادی در نهج البلاغه
# نقش الگويي حضرت زهرا سلام الله علیها
+
#نقش الگویی حضرت زهرا سلام الله علیها
# اسناد و مدارك نهج البلاغه
 
# روات و محدثين نهج البلاغه
 
  
'''ز) ساير آثار:'''
+
'''ز) سایر آثار:'''
  
استاد دشتي در طي همكاري هاي ده ساله خود با وزارت فرهنگ (سال هاي 1366 تا 1377 ش)، جزوات مسابقاتي [[نهج البلاغه]] را براي مقطع راهنمايي، دبيرستان و دانشگاه به رشته تحرير درآورد. تاكنون اين جزوات آماده شده است:
+
استاد دشتی در طی همکاری های ده ساله خود با وزارت فرهنگ (سال های ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۷ ش)، جزوات مسابقاتی [[نهج البلاغه]] را برای مقطع راهنمایی، دبیرستان و دانشگاه به رشته تحریر درآورد. تاکنون این جزوات آماده شده است:
  
# آيين دوست يابي در نهج البلاغه
+
#آیین دوست یابی در نهج البلاغه
# ارزش هاي اخلاقي در نهج البلاغه
+
#ارزش های اخلاقی در نهج البلاغه
# اخلاق اجتماعي در نهج البلاغه
+
#اخلاق اجتماعی در نهج البلاغه
# جوان و ارزش هاي انساني در نهج البلاغه
+
#جوان و ارزش های انسانی در نهج البلاغه
# جاذبه و دافعه در نهج البلاغه
+
#جاذبه و دافعه در نهج البلاغه
# [[حق]] و [[باطل]] در نهج البلاغه
+
#[[حق]] و [[باطل]] در نهج البلاغه
# دوستي دوستان در نهج البلاغه
+
#دوستی دوستان در نهج البلاغه
# تربيت در نهج البلاغه
+
#تربیت در نهج البلاغه
# واقعيت نگري در نهج البلاغه
+
#واقعیت نگری در نهج البلاغه
# نظارت مردمي در نهج البلاغه
+
#نظارت مردمی در نهج البلاغه
# پيام استقامت امام در نهج البلاغه
+
#پیام استقامت امام در نهج البلاغه
# نوجواني و ارزش ها از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران مقطع اول راهنمايي)
+
#نوجوانی و ارزش ها از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع اول راهنمایی)
# نوجواني و ارزش ها از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران مقطع اول راهنمايي)
+
#نوجوانی و ارزش ها از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع اول راهنمایی)
# اخلاق نوجواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران مقطع دوم راهنمايي)
+
#اخلاق نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع دوم راهنمایی)
# اخلاق نوجواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران مقطع دوم راهنمايي)
+
#اخلاق نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع دوم راهنمایی)
# مسئوليت هاي جواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران مقطع سوم راهنمايي)
+
#مسئولیت های جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع سوم راهنمایی)
# مسئوليت هاي جواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران مقطع سوم راهنمايي)
+
#مسئولیت های جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع سوم راهنمایی)
# جوان و سازندگي از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران اول متوسطه)
+
#جوان و سازندگی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران اول متوسطه)
# جوان و سازندگي از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران اول متوسطه)
+
#جوان و سازندگی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران اول متوسطه)
# شناخت دوران جواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران دوم متوسطه)
+
#شناخت دوران جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران دوم متوسطه)
# شناخت دوران جواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران دوم متوسطه)
+
#شناخت دوران جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران دوم متوسطه)
# پسران و آينده سازي از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران سوم متوسطه)
+
#پسران و آینده سازی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران سوم متوسطه)
# دختران و آينده سازي از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران سوم متوسطه)
+
#دختران و آینده سازی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران سوم متوسطه)
# راه مقابله با مشكلات جواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي پسران مقطع پيش دانشگاهي)
+
#راه مقابله با مشکلات جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع پیش دانشگاهی)
# راه مقابله با مشكلات جواني از ديدگاه نهج البلاغه (براي دختران مقطع پيش دانشگاهي)
+
#راه مقابله با مشکلات جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع پیش دانشگاهی)
  
==فعاليت‌های فرهنگی و اجتماعی==
+
==فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی==
 +
'''الف) فعالیت‌های فرهنگی:'''
  
'''الف) قبل از انقلاب اسلامی:'''
+
استاد محمد دشتی قبل از پیروزی انقلاب با تشکیل کلاس های [[عقاید]] و جلسه بانوان در شهرها و روستاها، تلاش می کرد که نسل جوان را با [[دین]] و باورهای مذهبی آشنا سازد و در اکثر اوقات با برگزاری کلاس ها و جلسات (پرسش و پاسخ)، سعی در از میان برداشتن مشکلات و شبهات فکری جوانان داشت.
  
استاد محمد دشتي قبل از پيروزي انقلاب با تشكيل كلاس هاي عقائد و جلسه بانوان در شهرها و روستاها، تلاش مي كرد كه نسل جوان را با [[دين]] و باورهاي مذهبي آشنا سازد و در اكثر اوقات با برگزاري كلاس ها و جلسات (پرسش و پاسخ)، سعي در از ميان برداشتن مشكلات و شبهات فكري جوانان داشت.
+
مرحوم دشتی بعد از پیروزی انقلاب فعالیت‌های گسترده‌تری داشت؛ از جمله:
  
'''ب) بعد از انقلاب اسلامی:'''
+
#احداث چند [[حسینیه]] و [[مسجد]] در شهر و روستا، از جمله در دماوند؛
 +
#برگزاری کلاس های [[احکام]] و عقاید؛
 +
#همکاری با صدا و سیما؛
 +
#حضور در سمینارهای مختلف؛
 +
#آگاهی دادن به مردم در سخنرانی‌ها و تألیفات خویش؛
 +
#بنیان گذاری مؤسسه تحقیقاتی [[امیرالمومنین]] علیه السلام؛
 +
#احداث پُل در روستایی در مازندران؛
 +
#تدریس در حوزه و دانشگاه (مثل دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه عالی قضایی، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه [[امام حسین]] علیه السلام و دانشکده تبلیغ حوزه)؛
 +
#تهیه جزوات مسابقاتی [[نهج البلاغه]] برای مقطع راهنمایی، دبیرستان و پیش دانشگاهی.<ref> همان و مصاحبه با آقای محمدمهدی دشتی.</ref>
  
مرحوم دشتی بعد از پيروزي انقلاب فعاليت‌هاي گسترده‌تري داشت؛ از جمله:
+
'''ب) فعالیت‌های سیاسی:'''
  
# احداث چند [[حسينيه]] و [[مسجد]] در شهر و روستا، از جمله در دماوند؛
+
استاد محمد دشتی در کنار فعالیت های فرهنگی و تحقیقاتی، به فعالیت های سیاسی و اجرایی نیز توجه داشت و در این زمینه مسئولیت هایی بر عهده گرفته بود. وی مدتی مسئول آموزشی سپاه آمل، مسئول جهاد میناب، نماینده و ولی فقیه (حاکم شرع هیئت واگذاری زمین) در استان اصفهان، [[امام جمعه]] سمیرم، عضو هیئت علمی مجتمع آموزشی جانبازان و مسئول مؤسسه تحقیقاتی نهج البلاغه بود.
# برگزاري كلاس هاي [[احكام]] و عقايد؛
 
# همكاري با صدا و سيما؛
 
# حضور در سمينارهاي مختلف؛
 
# آگاهي دادن به مردم در سخنراني‌ها و تأليفات خويش؛
 
# بنيان گذاري مؤسسه تحقيقاتي [[امیرالمومنین]] علیه السلام؛
 
# احداث پُل در روستايي در مازندران؛
 
# تدريس در حوزه و دانشگاه (مثل دانشگاه تربيت معلم، دانشگاه عالي قضايي، دانشگاه آزاد اسلامي، دانشگاه [[امام حسين]] علیه السلام و دانشكده تبليغ حوزه)؛
 
# تهيه جزوات مسابقاتي [[نهج البلاغه]] براي مقطع راهنمايي، دبيرستان و پيش دانشگاهي.<ref> همان و مصاحبه با آقاي محمدمهدي دشتي.</ref>
 
  
==فعاليت‌های سياسی==
+
استاد دشتی پیش از انقلاب، مبارزی بی باک بود و با صراحت لهجه و جسارت و شهادت طلبی، در سخنرانی‌ها و مجالس به انتقاد از عملکرد حکومت پهلوی می پرداخت و در این راه چندین بار دستگیر و در بازداشتگاه [[ساواک]] و شهربانی زندانی شد و در آن جا بارها مورد تهدید و تفتیش های متعدد قرار گرفت. در یکی از موارد، رئیس شهربانی به ایشان می گوید: «الفاظ شما بسیار تند است، باید ملایم‌تر صحبت کنید. سخنان شما به گونه‌ای است که مردم را علیه اعلی حضرت تحریک می کند؛ دست از این کارهایتان بردارید» و در آن جا از ایشان تعهد می گیرند که در اجتماعات سخنان آتشین بر زبان نراند.
  
استاد محمد دشتي در كنار فعاليت هاي فرهنگي و تحقيقاتي، به فعاليت هاي سياسي و اجرايي نيز توجه داشت و در اين زمينه مسئوليت هايي بر عهده گرفته بود. وي مدتي مسئول آموزشي سپاه آمل، مسئول جهاد ميناب، نماينده و ولي فقيه (حاكم شرع هيئت واگذاري زمين) در استان اصفهان، [[امام جمعه]] سميرم، عضو هيئت علمي مجتمع آموزشي جانبازان و مسئول مؤسسه تحقيقاتي نهج البلاغه بود.
+
مرحوم دشتی، همواره بعد از انقلاب و مسئولیت هایی که برشمرده شد، مدافع خط [[امام خمینی]] و ارزش های انقلاب بود و تا آخر عمر در این راه ثبات قدم داشت.<ref> برگرفته از زندگینامه استاد.</ref>
 
 
استاد دشتی پيش از انقلاب، مبارزي بي باك بود و با صراحت لهجه و جسارت و شهادت طلبي، در سخنراني‌ها و مجالس به انتقاد از عملكرد حکومت پهلوی مي پرداخت و در اين راه چندين بار دستگير و در بازداشتگاه [[ساواک]] و شهرباني زنداني شد و در آن جا بارها مورد تهديد و تفتيش هاي متعدد قرار گرفت. در يكي از موارد، رئيس شهرباني به ايشان مي گويد: «الفاظ شما بسيار تند است، بايد ملايم‌تر صحبت كنيد. سخنان شما به گونه‌اي است كه مردم را عليه اعلي حضرت تحريك مي كند؛ دست از اين كارهايتان برداريد» و در آن جا از ايشان تعهد مي گيرند كه در اجتماعات سخنان آتشين بر زبان نراند.
 
 
 
مرحوم دشتي، همواره بعد از انقلاب و مسئوليت هايي كه برشمرده شد، مدافع خط [[امام خمینی]] و ارزش هاي انقلاب بود و تا آخر عمر در اين راه ثبات قدم داشت.<ref> برگرفته از زندگينامه استاد.</ref>
 
  
 
==از منظر عالمان==
 
==از منظر عالمان==
  
*'''[[سید علی حسینی خامنه ای|مقام معظم رهبری]]:''' آیت الله خامنه‌ای در تاريخ 7/4/80 در مراسم عمامه گذاري فرزند استاد، فرمودند: «آقاي دشتي جزو عناصر مفيد بودند. زحمت‌هاي ايشان باارزش بود... حيف شد! ايشان مي توانست سال ها خدمت كند... خداوند ان شاءالله اين زحمات را از ايشان قبول كند. هركسي به ايشان احترام كند، به [[اسلام]]، [[امیرالمومنین]] علیه السلام و [[نهج البلاغه]] احترام كرده است... من اغلب كتاب هاي ايشان را مطالعه كردم. بسيار مفيد و خوب هستند. با اين سن كم اين تعداد كتاب، بسيار خوب است...».
+
*[[سید علی حسینی خامنه ای|آیت الله سید علی حسینی خامنه‌ای]]: ایشان در تاریخ ۷/۴/۸۰ در مراسم عمامه گذاری فرزند استاد محمد دشتی، فرمودند: «آقای دشتی جزو عناصر مفید بودند. زحمت‌های ایشان باارزش بود... حیف شد! ایشان می توانست سال ها خدمت کند... خداوند ان شاءالله این زحمات را از ایشان قبول کند. هرکسی به ایشان احترام کند، به [[اسلام]]، [[امیرالمومنین]] علیه السلام و [[نهج البلاغه]] احترام کرده است... من اغلب کتاب های ایشان را مطالعه کردم. بسیار مفید و خوب هستند. با این سن کم این تعداد کتاب، بسیار خوب است...».
  
*'''[[حسن حسن زاده آملی|آيت الله حسن‌زاده آملی]]:''' «در از دست دادن اين عزيز، اين ماها هستيم كه ضرر كرديم و از نعمت ارزشمند ايشان محروم شديم؛ ولي براي ايشان [[روح]] و رضوان و جنات النعيم باد». آيت الله حسن‌زاده هنگام [[نماز میت|نماز]] بر پيكر اين استاد چنين [[دعا]] فرمودند: «اللهم انا نشهد انه ولي من اوليائك و صاغرٌ في نشر الآثار العلويّه علیه السلام والفاطميه سلام الله علیها؛ بارالها! ما شهادت مي دهيم كه او از اوليائت بود و در راه نشر آثار علوي و فاطميه محنت ها را به جان پذيرفت».
+
*[[حسن حسن زاده آملی|آیت الله حسن حسن‌زاده آملی]]: «در از دست دادن این عزیز، این ماها هستیم که ضرر کردیم و از نعمت ارزشمند ایشان محروم شدیم؛ ولی برای ایشان [[روح]] و رضوان و جنات النعیم باد». آیت الله حسن‌زاده هنگام [[نماز میت|نماز]] بر پیکر این استاد چنین [[دعا]] فرمودند: «اللهم انا نشهد انه ولی من اولیائک و صاغرٌ فی نشر الآثار العلویه علیه السلام والفاطمیه سلام الله علیها؛ بارالها! ما شهادت می دهیم که او از اولیائت بود و در راه نشر آثار علوی و فاطمیه محنت ها را به جان پذیرفت».
  
*'''[[جوادی آملی، عبدالله|آيت الله جوادی آملی]]:''' «ايشان خدمتگزاري مخلص بودند. تمام بركات و آثار وجودي برجاي مانده از ايشان، به جهت [[اخلاص]] ايشان و ارادتي بود كه نسبت به ساحت مقدس [[ائمه اطهار]] علیهم السلام داشته‌اند و از خداوند متعال علو درجات را برايشان مسئلت مي نماييم».
+
*[[جوادی آملی، عبدالله|آیت الله عبدالله جوادی آملی]]: «ایشان خدمتگزاری مخلص بودند. تمام برکات و آثار وجودی برجای مانده از ایشان، به جهت [[اخلاص]] ایشان و ارادتی بود که نسبت به ساحت مقدس [[ائمه اطهار]] علیهم السلام داشته‌اند و از خداوند متعال علو درجات را برایشان مسئلت می نماییم».
  
*'''[[سبحانی تبریزی، جعفر|آيت الله سبحانی]]:''' «آقاي دشتي، يك ملت بود. به تنهايي كار ده‌ها نفر را مي كرد. ايشان از جمله محققين بودند كه راه‌هاي نرفته و مسيرهاي ناهموار را طي مي كردند و به تعبير ديگر، براي ديگران در امر تحقيق، جاده را صاف مي كردند».
+
*[[سبحانی تبریزی، جعفر|آیت الله جعفر سبحانی]]: «آقای دشتی، یک ملت بود. به تنهایی کار ده‌ها نفر را می کرد. ایشان از جمله محققین بودند که راه‌های نرفته و مسیرهای ناهموار را طی می کردند و به تعبیر دیگر، برای دیگران در امر تحقیق، جاده را صاف می کردند».
  
==ويژگی‌های اخلاقی==
+
==ویژگی‌های اخلاقی==
  
*'''ساده زيستی:''' استاد مرحوم دشتي، با تأسّي به مولاي خود اميرمؤمنان [[امام علی]] علیه السلام، ساده زيستي را سرلوحه زندگي خويش قرار داده بود و از كارهاي تشريفاتي دوري مي جست.
+
*'''ساده زیستی:''' استاد مرحوم دشتی، با تأسّی به مولای خود امیرمؤمنان [[امام علی]] علیه السلام، ساده زیستی را سرلوحه زندگی خویش قرار داده بود و از کارهای تشریفاتی دوری می جست.
  
*'''سحر خيزی:''' هميشه مقيد بود صبح زود بيدار شود؛ به طوري كه [[نماز صبح]] را اول وقت مي خواند و [[قرآن]] تلاوت مي كرد. استاد هميشه به هنگام سحر، به آسمان نگاه مي كرد و ذكر مي گفت و يادآوري مي كرد كه، [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله فرموده: «در اين لحظات اعضاي خانواده خويش را بيدار كنيد؛ چون روزي بندگان در آن وقت تقسيم مي شود.» لذا استاد اهل خانه را سحرگاهان بيدار مي كرد.
+
*'''سحرخیزی:''' همیشه مقید بود صبح زود بیدار شود؛ به طوری که [[نماز صبح]] را اول وقت می خواند و [[قرآن]] تلاوت می کرد. استاد همیشه به هنگام سحر، به آسمان نگاه می کرد و ذکر می گفت و یادآوری می کرد که، [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله فرموده: «در این لحظات اعضای خانواده خویش را بیدار کنید؛ چون روزی بندگان در آن وقت تقسیم می شود.» لذا استاد اهل خانه را سحرگاهان بیدار می کرد.
  
*'''عبادت:''' بسيار به [[عبادت]] اهميت مي داد و آن چه را از [[ائمه]] علیهم السلام و كلمات گوهربارشان آموخته بود، بكار مي بست. در عبادت خويش چنان ضجه مي زد كه هر وقت اطرافيان او را با چنان حالي مي ديدند، فكر مي كردند لحظه اي بيش زنده نمي ماند.
+
*'''عبادت:''' بسیار به [[عبادت]] اهمیت می داد و آن چه را از [[ائمه]] علیهم السلام و کلمات گوهربارشان آموخته بود، بکار می بست. در عبادت خویش چنان ضجه می زد که هر وقت اطرافیان او را با چنان حالی می دیدند، فکر می کردند لحظه ای بیش زنده نمی ماند.
  
*'''پشتكار:''' استاد بسيار پرتلاش و فعال بود، پشتكار زيادي داشت. در تحقيقات خود طوري با اشتياق و پرحرارت كار مي كرد كه همه مي انديشيدند كه ايشان صد سال زنده خواهد بود.
+
*'''پشتکار:''' استاد بسیار پرتلاش و فعال بود، پشتکار زیادی داشت. در تحقیقات خود طوری با اشتیاق و پرحرارت کار می کرد که همه می اندیشیدند که ایشان صد سال زنده خواهد بود.
  
*'''نظافت و پاكيزگی:''' به تميزي و نظافت فوق العاده اهميت مي داد و مي فرمود: ما مسلمانيم و دين ما [[اسلام]] است؛ دينِ پاكي و تميزي است. لذا ما بايد هميشه تميز باشيم و با حالت پاك، خدا را ملاقات كنيم. استاد هميشه با [[وضو]] بود.
+
*'''نظافت و پاکیزگی:''' به تمیزی و نظافت فوق العاده اهمیت می داد و می فرمود: ما مسلمانیم و دین ما [[اسلام]] است؛ دینِ پاکی و تمیزی است. لذا ما باید همیشه تمیز باشیم و با حالت پاک، خدا را ملاقات کنیم. استاد همیشه با [[وضو]] بود.
  
*'''عشق به ائمه علیهم‌السلام:''' علاقه خاصي به [[ائمه اطهار]] علیهم السلام داشت و در مراحل مختلف (زندگي، تحقيقات، فعاليت مؤسسه و چاپ كتب) مورد عنايات ائمه علیهم السلام بود. استاد درباره ائمه علیهم السلام مي گفت: ما هر چه داريم از ائمه است. بايد تا آن جا كه در توان داريم، دين خويش را به ائمه ادا كنيم.
+
*'''عشق به ائمه علیهم‌السلام:''' علاقه خاصی به [[ائمه اطهار]] علیهم السلام داشت و در مراحل مختلف (زندگی، تحقیقات، فعالیت مؤسسه و چاپ کتب) مورد عنایات ائمه علیهم السلام بود. استاد درباره ائمه علیهم السلام می گفت: ما هر چه داریم از ائمه است. باید تا آن جا که در توان داریم، دین خویش را به ائمه ادا کنیم.
  
*'''همه جانبه‌نگری:''' او در قضايا همه ابعاد و جوانب را نگاه مي كرد و با مطرح كردن اسلام در چارچوب بي روح، مخالف بود و مي گفت: حلال محمد صلی الله علیه و آله حلال الي يوم القيامه. به همين دليل او در محيط خانه براي فرزندان خويش دوست صميمي و مهربان بود و در كارهاي منزل تا حد امكان كمك مي كرد و در فرصت‌هاي مناسب با فرزندان به فعاليت‌هاي مختلف از جمله ورزشي مي پرداخت. در طول عمر شريف خود تلاش مي كرد كارها را شخصاً انجام دهد و چنان كه نقل شده «[[پيامبر اكرم]] صلی الله علیه و آله در امور منزل به كسي امر نمي كرد و اگر نيازي داشت، مي فرمود: اگر اين كار مي شد، خيلي خوب است»، او نيز به پيروي از پيامبر صلی الله علیه و آله در كارها به كسي امر نمي كرد و درباره زحمات همسرش مي فرمود: «اگر زحمات ايشان نبود، نمي توانستيم اين همه تأليفات داشته باشيم».
+
*'''همه جانبه‌نگری:''' او در قضایا همه ابعاد و جوانب را نگاه می کرد و با مطرح کردن اسلام در چارچوب بی روح، مخالف بود و می گفت: [[حلال]] محمد صلی الله علیه و آله حلال الی یوم القیامه. به همین دلیل او در محیط خانه برای فرزندان خویش دوست صمیمی و مهربان بود و در کارهای منزل تا حد امکان کمک می کرد و در فرصت‌های مناسب با فرزندان به فعالیت‌های مختلف از جمله ورزشی می پرداخت. در طول عمر شریف خود تلاش می کرد کارها را شخصاً انجام دهد و چنان که نقل شده «[[پیامبر اکرم]] صلی الله علیه و آله در امور منزل به کسی امر نمی کرد و اگر نیازی داشت، می فرمود: اگر این کار می شد، خیلی خوب است»، او نیز به پیروی از پیامبر صلی الله علیه و آله در کارها به کسی امر نمی کرد و درباره زحمات همسرش می فرمود: «اگر زحمات ایشان نبود، نمی توانستیم این همه تألیفات داشته باشیم».
  
 
==وفات و مدفن==
 
==وفات و مدفن==
  
مرحوم محمد دشتی، در چهاردهم ارديبهشت 1380 ش. در حال مراجعت از سخنراني در «هيئت رهروان عترت» در كاشان، در بين راه اتومبيل حامل ايشان دچار سانحه شد و بعد از ده روز بستري شدن در بيمارستان [[تهران]]، دعوت حق را لبيك گفت و به لقاءالله پيوست. پيكر استاد دشتی در [[قم]] با شركت فضلا و مردم [[تشییع جنازه|تشييع]] شد و بعد از اقامه [[نماز میت|نماز]] به وسيله [[حسن حسن زاده آملی|آيت الله حسن‌زاده آملی]]، در راهرو صحن عتيق حرم مطهر [[حضرت معصومه]] علیهاالسلام به خاک سپرده شد.
+
مرحوم محمد دشتی، در چهاردهم اردیبهشت ۱۳۸۰ ش. در حال مراجعت از سخنرانی در «هیئت رهروان عترت» در کاشان، در بین راه اتومبیل حامل ایشان دچار سانحه شد و بعد از ده روز بستری شدن در بیمارستان [[تهران]]، دعوت حق را لبیک گفت و به لقاءالله پیوست. پیکر استاد دشتی در [[قم]] با شرکت فضلا و مردم [[تشییع جنازه|تشییع]] شد و بعد از اقامه [[نماز میت|نماز]] توسط [[حسن حسن زاده آملی|آیت الله حسن‌زاده آملی]]، در راهرو صحن عتیق [[حرم حضرت معصومه علیها السلام|حرم مطهر حضرت معصومه]] علیهاالسلام به خاک سپرده شد.
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
<references/>
+
<references />
  
 
==منابع==
 
==منابع==
* ستارگان حرم، "شيخ محمد دشتي"، ولی عباس‌زاده، جلد 14، صفحه 64-82.
+
 
* "دشتی؛ نهج البلاغه (درگذشت نویسنده توانا، استاد محمد دشتی)"، رضا اخوی، مجله گلبرگ، اردیبهشت 1384، شماره 62.
+
*ستارگان حرم، "شیخ محمد دشتی"، ولی عباس‌زاده، جلد ۱۴، صفحه ۶۴-۸۲.
 +
*"دشتی؛ نهج البلاغه (درگذشت نویسنده توانا، استاد محمد دشتی)"، رضا اخوی، مجله گلبرگ، اردیبهشت ۱۳۸۴، شماره ۶۲.
  
 
==پیوندها==
 
==پیوندها==
 +
 
*[[ترجمه نهج البلاغه (دشتی)]]
 
*[[ترجمه نهج البلاغه (دشتی)]]
  
سطر ۲۲۲: سطر ۲۲۱:
 
</gallery>
 
</gallery>
  
[[رده:علمای معاصر|دشتی، محمد]][[رده:علماء شیعه]]
+
[[رده:علمای معاصر|دشتی، محمد]]
 +
[[رده:علماء شیعه]]
 +
[[رده:شارحان نهج البلاغه]]
 +
[[رده:متکلمان]]
 +
[[رده:تاریخ نویسان]]
 
[[رده:مبارزان علیه پهلوی]]
 
[[رده:مبارزان علیه پهلوی]]
[[رده:شارحان نهج البلاغه]]
 
 
[[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]]
 
[[رده:مدفونین در حرم حضرت معصومه (س)]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸

«حجةالاسلام محمد دشتی» (۱۳۲۰-۱۳۸۰ ش) از عالمان و محققان برجسته معاصر و از شاگردان علامه حسن حسن‌زاده آملی بود. وی آثار متعددی در علوم اسلامی به‌ویژه در زمینه «نهج البلاغه» تألیف نمود. تأسیس مرکز تحقیقاتی امیرالمؤمنین علیه‌السلام و تدریس در حوزه و دانشگاه، از دیگر فعالیت‌های فرهنگی استاد دشتی بوده است.

۲۲۰px
نام کامل محمد دشتی
زادروز ۱۳۲۰ شمسی
زادگاه مازندران، محمودآباد
وفات ۱۳۸۰ شمسی
مدفن قم، حرم حضرت معصومه علیهاالسلام

Line.png

اساتید

حسن حسن زاده آملی، جعفر سبحانی، عبدالله جوادی آملی، محمد مفتح، میرزا هاشم آملی،...


آثار

عقائد اسلام، جهان‌بینی توحیدی، شناخت نهج البلاغه، ترجمه نهج‌ البلاغه، سیره امام علی علیه‌السلام، فرهنگ سخنان حضرت زهرا علیهاالسلام، روات و محدثین نهج البلاغه،...


ولادت

محمد دشتی در سال ۱۳۲۰ ش. در روستای «آزادمون» از توابع شهرستان محمودآباد استان مازندران چشم به جهان گشود.

پدرش ابراهیم مردی باتقوا و پاکدامن بود. او به ائمه اطهار علیهم السلام بسیار عشق می ورزید و از عنایات آنان بهره مند بود؛ از جمله پدر استاد نقل کرده است: شبی در خواب دیدم ائمه علیهم السلام در مجلسی گردهم آمده اند و حضرت ولی عصر علیه السلام به صورت جوانی خوش سیما از آن ها پذیرایی می کنند. در آخر جلسه، آن حضرت از سینی ای که در دستشان بود، تکه نانی به من دادند. فردای آن روز به هنگام فعالیت متوجه شدم تکه نانی که حضرت در خواب به من داده اند، در جیب لباسم موجود است.[۱]

تحصیل و اساتید

محمد در دوران خردسالی علاقه زیادی به یادگیری و تحصیل داشت؛ به طوری که در سن ۵ سالگی به اصرار فراوان خود وارد دبستان شد و با علاقه فراوان این مقطع را تا ششم ابتدایی سابق با موفقیت به پایان رساند. بعد از اتمام دروس ابتدایی، در سال ۱۳۴۲ ش. با پیشنهاد بزرگان روستا و به سبب عشق به آموختن علوم حوزوی، به حوزه علمیه آمل وارد شد و در مسجد امام حسن عسکری علیه السلام[۲] به تحصیل پرداخت.[۳]

پس از یک سال، برای ادامه تحصیل به شهر مقدس قم نقل مکان کرد و در مدرسه گلپایگانی به تحصیل ادامه داد. کوشش های خستگی ناپذیر او موجب شد تا دوره سطح را با موفقیت به پایان رساند.

شیخ محمد دشتی پس از اتمام دوره سطح در حوزه، از محضر علمای بزرگواری استفاده کرد، همچون:

  1. عبدالله جوادى آملى (متاجر و اسفار)
  2. ناصر مکارم شیرازی (فقه، صلاة)
  3. میرزا هاشم آملی (یک دوره خارج اصول)
  4. حسن حسن زاده آملی (فلسفه، کتاب اشارات)
  5. شیخ محمد حقی (شرح منظومه)
  6. شهید مفتح (روش تحقیق و نویسندگی)
  7. جعفر سبحانی
  8. شهید محمد مصطفوی کرمانی
  9. علی مشکینی (کتاب حدود و دیات)

آثار و تألیفات

استاد محمد دشتی در کنار دروس حوزوی، همواره به فعالیت های تحقیقاتی می پرداخت و در موضوعات مختلف کتاب هایی را به رشته تحریر درآورد. ایشان به نشر احادیث به ویژه نهج البلاغه اهتمام داشت. او معتقد بود که: «بزرگترین رسالت حوزه این است که پل ارتباطی بین این نسل و معارف اهل بیت علیهم السلام ایجاد کند.» تألیفات وی از این قرار است:

الف) مجموعه بینش توحیدی:

  1. عقائد اسلامی
  2. فلسفه اجتهاد و تقلید
  3. سیر در تفکر مادی
  4. مذهب روشنفکری
  5. ابزار و وسائل تحقیق
  6. طرح های نوین آموزشی
  7. روش های بررسی مکتب ها
  8. جهان بینی توحیدی
  9. کدام اسلام؟
  10. طرح عقائد و احکام
  11. روش نوین در تدریس احکام

ب) مجموعه تربیتی:

  1. مسئولیت تربیت (این کتاب تاکنون ۱۰ بار تجدید چاپ شده و مورد مطالعه و توجه بسیاری از بانوان بوده است.)
  2. مسأله تربیت.

ج) مجموعه آشنایی با نهج‌البلاغه:

  1. شناخت نهج البلاغه؛ امور تربیتی وزارت فرهنگ، کتاب شناخت نهج البلاغه را طی بخشنامه ای در سال ۶۸-۶۹ جزو متن درسی و مسابقاتی معلمان و مربیان امور قرآنی و نهج البلاغه قرار داده است.
  2. روات و محدثین نهج البلاغه
  3. روشهای تحقیق در اسناد و مدارک نهج البلاغه
  4. اطلاعات مقدماتی نهج البلاغه
  5. کلیدهای شناسایی نهج البلاغه
  6. روش های تحقیق در نهج البلاغه
  7. طرح های آموزشی نهج البلاغه
  8. شرح آموزشی نهج البلاغه (۳ جلد)
  9. شعر شاعران نهج البلاغه (۲ جلد)
  10. فهرست شروح نهج البلاغه (۳ جلد)
  11. فرهنگ واژه های معادل نهج البلاغه
  12. فرهنگ موضوعات کلی نهج البلاغه
  13. فرهنگ معارف کلی نهج البلاغه (۲ جلد)
  14. فرهنگ لغات نهج البلاغه
  15. المعجم المفهرس لالفاظ نهج البلاغه
  16. ترجمه نهج‌ البلاغه، همراه فهرست کامل موضوعی، که بارها توسط ناشران گوناگون منتشر شد.

د) مجموعه فرهنگ سخنان معصومین علیهم‌السلام:

  1. این مجموعه در ۱۵ جلد به چاپ رسیده است که جلد اول آن اختصاص به پیامبران الهی و جلدهای دیگر، هر یک اختصاص به سخنان یکی از اهل بیت علیهم السلام دارد.

هـ) مجموعه تحلیل تاریخ سیاسی معصومین علیهم‌السلام:

  1. روش های مبارزاتی پیامبران آسمانی
  2. روش های مبارزاتی پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله
  3. سیره امام علی علیه السلام (در ۱۵ جلد)
  4. امام علی علیه السلام الگوی کامل انسانیت
  5. موفقیت ها و مشکلات امام علی علیه السلام
  6. تحلیل حوادث ناگوار زندگانی حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها
  7. ره آورد مبارزات حضرت زهرا سلام الله علیها
  8. ویژگی های مبارزات حضرت زهرا سلام الله علیها
  9. انگیزه های قیام عاشورا
  10. پیام های عاشورا
  11. حماسه غدیر
  12. جایگاه غدیر

و) کتاب هایی که در آستانه نشر قرار دارند:

فرهنگ سخنان حضرت زهرا سلام الله علیها - از آثار استاد دشتی
  1. تفسیر آموزشی قرآن (۳ جلد)
  2. شرح و تفسیر نهج البلاغه (۳ جلد)
  3. فهرست شروح نهج البلاغه (۳ جلد)
  4. سیره عملی حضرت امیرالمومنین علیه السلام (۱۵ جلد)
  5. دروس آموزشی نهج البلاغه (۳ جلد)
  6. روش برداشت از قرآن (۲ جلد)
  7. روش تحقیق و برداشت از نهج البلاغه (۲ جلد)
  8. زن و تضادهای زندگی اجتماعی
  9. نهج الحیاة؛ فرهنگ سخنان حضرت زهرا سلام الله علیها
  10. فرهنگ سخنان امام حسین علیه السلام
  11. گلبوته های گلستان فاطمه سلام الله علیها
  12. اخلاق نظامی در نهج البلاغه
  13. تئوری‌های مدیریت از دیدگاه نهج البلاغه
  14. باورهای جاودانه در نهج البلاغه
  15. ره آورد عاشورا
  16. ره آورد اسارت عترت علیهم السلام
  17. اصول پنجگانه اعتقادی در نهج البلاغه
  18. نقش الگویی حضرت زهرا سلام الله علیها

ز) سایر آثار:

استاد دشتی در طی همکاری های ده ساله خود با وزارت فرهنگ (سال های ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۷ ش)، جزوات مسابقاتی نهج البلاغه را برای مقطع راهنمایی، دبیرستان و دانشگاه به رشته تحریر درآورد. تاکنون این جزوات آماده شده است:

  1. آیین دوست یابی در نهج البلاغه
  2. ارزش های اخلاقی در نهج البلاغه
  3. اخلاق اجتماعی در نهج البلاغه
  4. جوان و ارزش های انسانی در نهج البلاغه
  5. جاذبه و دافعه در نهج البلاغه
  6. حق و باطل در نهج البلاغه
  7. دوستی دوستان در نهج البلاغه
  8. تربیت در نهج البلاغه
  9. واقعیت نگری در نهج البلاغه
  10. نظارت مردمی در نهج البلاغه
  11. پیام استقامت امام در نهج البلاغه
  12. نوجوانی و ارزش ها از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع اول راهنمایی)
  13. نوجوانی و ارزش ها از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع اول راهنمایی)
  14. اخلاق نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع دوم راهنمایی)
  15. اخلاق نوجوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع دوم راهنمایی)
  16. مسئولیت های جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع سوم راهنمایی)
  17. مسئولیت های جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع سوم راهنمایی)
  18. جوان و سازندگی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران اول متوسطه)
  19. جوان و سازندگی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران اول متوسطه)
  20. شناخت دوران جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران دوم متوسطه)
  21. شناخت دوران جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران دوم متوسطه)
  22. پسران و آینده سازی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران سوم متوسطه)
  23. دختران و آینده سازی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران سوم متوسطه)
  24. راه مقابله با مشکلات جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای پسران مقطع پیش دانشگاهی)
  25. راه مقابله با مشکلات جوانی از دیدگاه نهج البلاغه (برای دختران مقطع پیش دانشگاهی)

فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی

الف) فعالیت‌های فرهنگی:

استاد محمد دشتی قبل از پیروزی انقلاب با تشکیل کلاس های عقاید و جلسه بانوان در شهرها و روستاها، تلاش می کرد که نسل جوان را با دین و باورهای مذهبی آشنا سازد و در اکثر اوقات با برگزاری کلاس ها و جلسات (پرسش و پاسخ)، سعی در از میان برداشتن مشکلات و شبهات فکری جوانان داشت.

مرحوم دشتی بعد از پیروزی انقلاب فعالیت‌های گسترده‌تری داشت؛ از جمله:

  1. احداث چند حسینیه و مسجد در شهر و روستا، از جمله در دماوند؛
  2. برگزاری کلاس های احکام و عقاید؛
  3. همکاری با صدا و سیما؛
  4. حضور در سمینارهای مختلف؛
  5. آگاهی دادن به مردم در سخنرانی‌ها و تألیفات خویش؛
  6. بنیان گذاری مؤسسه تحقیقاتی امیرالمومنین علیه السلام؛
  7. احداث پُل در روستایی در مازندران؛
  8. تدریس در حوزه و دانشگاه (مثل دانشگاه تربیت معلم، دانشگاه عالی قضایی، دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه امام حسین علیه السلام و دانشکده تبلیغ حوزه)؛
  9. تهیه جزوات مسابقاتی نهج البلاغه برای مقطع راهنمایی، دبیرستان و پیش دانشگاهی.[۴]

ب) فعالیت‌های سیاسی:

استاد محمد دشتی در کنار فعالیت های فرهنگی و تحقیقاتی، به فعالیت های سیاسی و اجرایی نیز توجه داشت و در این زمینه مسئولیت هایی بر عهده گرفته بود. وی مدتی مسئول آموزشی سپاه آمل، مسئول جهاد میناب، نماینده و ولی فقیه (حاکم شرع هیئت واگذاری زمین) در استان اصفهان، امام جمعه سمیرم، عضو هیئت علمی مجتمع آموزشی جانبازان و مسئول مؤسسه تحقیقاتی نهج البلاغه بود.

استاد دشتی پیش از انقلاب، مبارزی بی باک بود و با صراحت لهجه و جسارت و شهادت طلبی، در سخنرانی‌ها و مجالس به انتقاد از عملکرد حکومت پهلوی می پرداخت و در این راه چندین بار دستگیر و در بازداشتگاه ساواک و شهربانی زندانی شد و در آن جا بارها مورد تهدید و تفتیش های متعدد قرار گرفت. در یکی از موارد، رئیس شهربانی به ایشان می گوید: «الفاظ شما بسیار تند است، باید ملایم‌تر صحبت کنید. سخنان شما به گونه‌ای است که مردم را علیه اعلی حضرت تحریک می کند؛ دست از این کارهایتان بردارید» و در آن جا از ایشان تعهد می گیرند که در اجتماعات سخنان آتشین بر زبان نراند.

مرحوم دشتی، همواره بعد از انقلاب و مسئولیت هایی که برشمرده شد، مدافع خط امام خمینی و ارزش های انقلاب بود و تا آخر عمر در این راه ثبات قدم داشت.[۵]

از منظر عالمان

  • آیت الله سید علی حسینی خامنه‌ای: ایشان در تاریخ ۷/۴/۸۰ در مراسم عمامه گذاری فرزند استاد محمد دشتی، فرمودند: «آقای دشتی جزو عناصر مفید بودند. زحمت‌های ایشان باارزش بود... حیف شد! ایشان می توانست سال ها خدمت کند... خداوند ان شاءالله این زحمات را از ایشان قبول کند. هرکسی به ایشان احترام کند، به اسلام، امیرالمومنین علیه السلام و نهج البلاغه احترام کرده است... من اغلب کتاب های ایشان را مطالعه کردم. بسیار مفید و خوب هستند. با این سن کم این تعداد کتاب، بسیار خوب است...».
  • آیت الله حسن حسن‌زاده آملی: «در از دست دادن این عزیز، این ماها هستیم که ضرر کردیم و از نعمت ارزشمند ایشان محروم شدیم؛ ولی برای ایشان روح و رضوان و جنات النعیم باد». آیت الله حسن‌زاده هنگام نماز بر پیکر این استاد چنین دعا فرمودند: «اللهم انا نشهد انه ولی من اولیائک و صاغرٌ فی نشر الآثار العلویه علیه السلام والفاطمیه سلام الله علیها؛ بارالها! ما شهادت می دهیم که او از اولیائت بود و در راه نشر آثار علوی و فاطمیه محنت ها را به جان پذیرفت».
  • آیت الله عبدالله جوادی آملی: «ایشان خدمتگزاری مخلص بودند. تمام برکات و آثار وجودی برجای مانده از ایشان، به جهت اخلاص ایشان و ارادتی بود که نسبت به ساحت مقدس ائمه اطهار علیهم السلام داشته‌اند و از خداوند متعال علو درجات را برایشان مسئلت می نماییم».
  • آیت الله جعفر سبحانی: «آقای دشتی، یک ملت بود. به تنهایی کار ده‌ها نفر را می کرد. ایشان از جمله محققین بودند که راه‌های نرفته و مسیرهای ناهموار را طی می کردند و به تعبیر دیگر، برای دیگران در امر تحقیق، جاده را صاف می کردند».

ویژگی‌های اخلاقی

  • ساده زیستی: استاد مرحوم دشتی، با تأسّی به مولای خود امیرمؤمنان امام علی علیه السلام، ساده زیستی را سرلوحه زندگی خویش قرار داده بود و از کارهای تشریفاتی دوری می جست.
  • سحرخیزی: همیشه مقید بود صبح زود بیدار شود؛ به طوری که نماز صبح را اول وقت می خواند و قرآن تلاوت می کرد. استاد همیشه به هنگام سحر، به آسمان نگاه می کرد و ذکر می گفت و یادآوری می کرد که، پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله فرموده: «در این لحظات اعضای خانواده خویش را بیدار کنید؛ چون روزی بندگان در آن وقت تقسیم می شود.» لذا استاد اهل خانه را سحرگاهان بیدار می کرد.
  • عبادت: بسیار به عبادت اهمیت می داد و آن چه را از ائمه علیهم السلام و کلمات گوهربارشان آموخته بود، بکار می بست. در عبادت خویش چنان ضجه می زد که هر وقت اطرافیان او را با چنان حالی می دیدند، فکر می کردند لحظه ای بیش زنده نمی ماند.
  • پشتکار: استاد بسیار پرتلاش و فعال بود، پشتکار زیادی داشت. در تحقیقات خود طوری با اشتیاق و پرحرارت کار می کرد که همه می اندیشیدند که ایشان صد سال زنده خواهد بود.
  • نظافت و پاکیزگی: به تمیزی و نظافت فوق العاده اهمیت می داد و می فرمود: ما مسلمانیم و دین ما اسلام است؛ دینِ پاکی و تمیزی است. لذا ما باید همیشه تمیز باشیم و با حالت پاک، خدا را ملاقات کنیم. استاد همیشه با وضو بود.
  • عشق به ائمه علیهم‌السلام: علاقه خاصی به ائمه اطهار علیهم السلام داشت و در مراحل مختلف (زندگی، تحقیقات، فعالیت مؤسسه و چاپ کتب) مورد عنایات ائمه علیهم السلام بود. استاد درباره ائمه علیهم السلام می گفت: ما هر چه داریم از ائمه است. باید تا آن جا که در توان داریم، دین خویش را به ائمه ادا کنیم.
  • همه جانبه‌نگری: او در قضایا همه ابعاد و جوانب را نگاه می کرد و با مطرح کردن اسلام در چارچوب بی روح، مخالف بود و می گفت: حلال محمد صلی الله علیه و آله حلال الی یوم القیامه. به همین دلیل او در محیط خانه برای فرزندان خویش دوست صمیمی و مهربان بود و در کارهای منزل تا حد امکان کمک می کرد و در فرصت‌های مناسب با فرزندان به فعالیت‌های مختلف از جمله ورزشی می پرداخت. در طول عمر شریف خود تلاش می کرد کارها را شخصاً انجام دهد و چنان که نقل شده «پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در امور منزل به کسی امر نمی کرد و اگر نیازی داشت، می فرمود: اگر این کار می شد، خیلی خوب است»، او نیز به پیروی از پیامبر صلی الله علیه و آله در کارها به کسی امر نمی کرد و درباره زحمات همسرش می فرمود: «اگر زحمات ایشان نبود، نمی توانستیم این همه تألیفات داشته باشیم».

وفات و مدفن

مرحوم محمد دشتی، در چهاردهم اردیبهشت ۱۳۸۰ ش. در حال مراجعت از سخنرانی در «هیئت رهروان عترت» در کاشان، در بین راه اتومبیل حامل ایشان دچار سانحه شد و بعد از ده روز بستری شدن در بیمارستان تهران، دعوت حق را لبیک گفت و به لقاءالله پیوست. پیکر استاد دشتی در قم با شرکت فضلا و مردم تشییع شد و بعد از اقامه نماز توسط آیت الله حسن‌زاده آملی، در راهرو صحن عتیق حرم مطهر حضرت معصومه علیهاالسلام به خاک سپرده شد.

پانویس

  1. مصاحبه با آقای محمدمهدی دشتی، فرزند استاد.
  2. این مسجد از بناهای تاریخی آمل در محله «پایین بازار» است که به دستور امام حسن عسکری علیه السلام ساخته شده است و جاذبه معنوی خاصی دارد.
  3. برگرفته از زندگینامه استاد.
  4. همان و مصاحبه با آقای محمدمهدی دشتی.
  5. برگرفته از زندگینامه استاد.

منابع

  • ستارگان حرم، "شیخ محمد دشتی"، ولی عباس‌زاده، جلد ۱۴، صفحه ۶۴-۸۲.
  • "دشتی؛ نهج البلاغه (درگذشت نویسنده توانا، استاد محمد دشتی)"، رضا اخوی، مجله گلبرگ، اردیبهشت ۱۳۸۴، شماره ۶۲.

پیوندها

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه