عیون اخبارالرضا (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(ویرایش)
 
سطر ۱: سطر ۱:
کتاب '''«عیون أخبار الرضا علیه السلام»''' از آثار مهم [[شیخ صدوق]] (م، ۳۸۱ ق) است. شیخ صدوق با جمع آوری سخنان و بحث های [[امام رضا]] (علیه السلام) با دیگر اندیشمندان آن دوران، بسیاری از مباحث مهم اسلامی را مطرح کرده است. «عیون أخبار الرضا» کتابی ارزشمند و مفید در شرح و توضیح بسیاری از [[عقاید]] [[شیعه]] می باشد.{{مشخصات کتاب
+
کتاب '''«عُیون أخبار الرضا علیه‌السلام»''' از آثار ارزشمند [[شیخ صدوق]] (م، ۳۸۱ ق)، مشتمل بر سخنان [[امام رضا]] (علیه‌السلام) و مباحثات و مناظرات ایشان با دیگر اندیشمندان آن دوران است. در این کتاب، بسیاری از مباحث مهم [[اسلام|اسلامی]] به‌ویژه [[عقاید]] اصیل [[شیعه]] مطرح و توضیح داده شده است.  
 +
{{مشخصات کتاب
  
 
|عنوان=
 
|عنوان=
سطر ۷: سطر ۸:
 
|نویسنده= شیخ صدوق
 
|نویسنده= شیخ صدوق
  
|موضوع= احادیث شیعه
+
|موضوع= احادیث امام رضا علیه‌السلام
  
 
|زبان= عربی  
 
|زبان= عربی  
سطر ۱۳: سطر ۱۴:
 
|تعداد جلد= ۲
 
|تعداد جلد= ۲
  
|عنوان افزوده1=
+
|عنوان افزوده1=تصحیح
  
|افزوده1=
+
|افزوده1=علی‌اکبر غفاری
  
 
|عنوان افزوده2=
 
|عنوان افزوده2=
سطر ۲۱: سطر ۲۲:
 
|افزوده2=
 
|افزوده2=
  
|لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/79231/ عیون أخبار الرضا علیه السلام]
+
|لینک= [http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/79231/ عیون أخبار الرضا علیه‌السلام]
  
 
}}
 
}}
 
==مؤلف==
 
==مؤلف==
محمد بن علی بن حسین بن موسی بن بابویه قمی(۳۰۵ -۳۸۱ ق) معروف به [[شیخ صدوق]] و ابن بابویه، متولد شهر [[قم]]، از بزرگ‌ترین [[محدث|محدّثین]] قرن چهارم هجری به شمار می‌آید. کتاب [[من لایحضره الفقیه (کتاب)|من لایحضره الفقیه]] از [[کتب اربعه]] شیعه اثر اوست. و از آثار دیگر وی: مدینة العلم، [[کمال الدین و تمام النعمه|کمال‌الدین و تمام النعمة]]، [[التوحید (کتاب)|التوحید]]، [[الخصال (کتاب)|الخصال]]، [[معانى الأخبار (کتاب)|معانی الأخبار]]، [[الأمالی شیخ صدوق (کتاب)|أمالی شیخ صدوق]]، [[المقنع (کتاب)|المقنع فی الفقه]]، [[الهدايه (کتاب)|الهدایة]] (فی الأصول و الفروع) می باشد.  
+
محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی (۳۰۵-۳۸۱ ق) معروف به [[شیخ صدوق]]، متولد شهر [[قم]]، از بزرگ‌ترین [[محدث|محدّثین]] [[شیعه]] در قرن چهارم هجری به شمار می‌آید. از اساتید وی می توان به [[محمد بن حسن بن ولید]] اشاره کرد و [[شیخ مفید]] از شاگردان مبرّز اوست.
  
از اساتید وی می توان به [[محمد بن حسن بن ولید]]، حمزة بن محمد بن احمد بن جعفر بن محمد بن زید بن على(عابوالحسن محمد بن قاسم اشاره کرد. شیخ صدوق در سال ۳۸۱ هـ. وفات نمود و در شهر ری به خاک سپرده شد.
+
کتاب «[[من لایحضره الفقیه]]» -از [[کتب اربعه]] شیعه- اثر اوست. و از آثار دیگر وی: [[التوحید (کتاب)|التوحید]]، [[کمال الدین و تمام النعمه|کمال‌الدین و تمام النعمة]]، [[الخصال (کتاب)|الخصال]]، [[معانى الأخبار (کتاب)|معانی الأخبار]]، [[الأمالی شیخ صدوق (کتاب)|أمالی شیخ صدوق]]، [[المقنع (کتاب)|المقنع فی الفقه]] و [[عیون اخبارالرضا (کتاب)|عیون أخبار الرضا]] می باشد.  
  
==معرفی اجمالی کتاب==
+
شیخ صدوق -که خود یکى از بزرگترین روات شیعه به شمار مى‌آید- عمر خود را صرف شنیدن و نقل روایات [[اهل البیت|اهل بیت]] عصمت و طهارت نمود تا سخنان گهربار آن بزرگواران را به گوش دیگر انسان‌ها و آیندگان برساند. وی در سال ۳۸۱ ق. وفات نمود و در شهر ری به خاک سپرده شد.
  
[[شیخ صدوق]] در این کتاب روایات مربوط به [[امام رضا]] علیه السلام و مجموعه روایاتی را که از آن حضرت روایت شده، جمع آوری کرده است. مؤلف، کتاب مذکور را برای هدیه به کتابخانه [[صاحب بن عباد|صاحب بن عباد دیلمی]]، وزیر وقت و حاکم [[شیعه|شیعی]] آن دوران، نگاشته است.
+
==معرفی کتاب==
  
نقل شده: صاحب بن عباد در مدح و ستایش امام رضا علیه السلام اشعاری می سراید و آن را به شیخ صدوق هدیه می دهد و شیخ نیز این کتاب را در پاسخ به هدیه ایشان به نگارش در می آورد. این کتاب از معتبرترین منابع روایی شیعه است و مانند دیگر کتاب های شیخ صدوق از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار است.
+
[[شیخ صدوق]] در کتاب «عیون أخبار الرضا علیه‌السلام» روایات مربوط به [[امام رضا]] علیه السلام و همچنین مجموعه روایاتی را که از آن حضرت روایت شده، جمع آوری کرده است. مؤلف، کتاب مذکور را برای هدیه به کتابخانه [[صاحب بن عباد|صاحب بن عباد دیلمی]]، وزیر وقت و حاکم [[شیعه|شیعی]] آن دوران، نگاشته است.  
  
==گزارش محتوا==
+
نقل شده که صاحب بن عباد در مدح و ستایش امام رضا علیه السلام اشعاری می سراید و آن را به شیخ صدوق هدیه می دهد و شیخ نیز این کتاب را در پاسخ به هدیه ایشان به نگارش در می آورد. این کتاب از معتبرترین منابع روایی شیعه است و مانند دیگر کتاب های شیخ صدوق از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار است.
  
کتاب، مجموعا داراى یک مقدمه و ۶۹ باب است. پاره‌اى از ابواب کتاب، به این شرح است:
+
این کتاب به تصحیح استاد علی‌اکبر غفاری و ترجمه حمیدرضا مستفید در دو جلد چاپ شده است.
 +
==محتوای کتاب==
  
۱. باب العلة التى من اجلها سمى على بن موسى (ع)، الرضا.
+
کتاب «عيون أخبار الرضا عليه‌السلام»، مجموعا داراى یک مقدمه و ۶۹ باب است. برخى از ابواب کتاب حاضر، به این شرح است:
 +
 
 +
۱. باب العلة التى من اجلها سُمّى على بن موسى (ع) "الرضا".
  
 
۲. باب فى ذکر ما جاء فى ام الرضا(ع) و اسمها.
 
۲. باب فى ذکر ما جاء فى ام الرضا(ع) و اسمها.
سطر ۴۵: سطر ۴۹:
 
۳. باب فى ذکر مولد الرضا (ع).
 
۳. باب فى ذکر مولد الرضا (ع).
  
۴. باب فى نص ابى الحسن موسى بن جعفر (ع) على ابنه على بن موسى (ع) بالامامة و الوصیة و یذکر فیها ثمانیة و عشرون نصا.
+
۴. باب فى نص ابى الحسن [[موسى بن جعفر]] (ع) على ابنه على بن موسى (ع) بالامامة و الوصیة و یذکر فیها ثمانیة و عشرون نصا.
  
 
۵. باب فى ذکر نسخة وصیة موسى بن جعفر (ع).
 
۵. باب فى ذکر نسخة وصیة موسى بن جعفر (ع).
سطر ۵۱: سطر ۵۵:
 
۶. باب النصوص على الرضا (ع) بالامامة فى جملة الائمة الاثنى عشر (ع).
 
۶. باب النصوص على الرضا (ع) بالامامة فى جملة الائمة الاثنى عشر (ع).
  
۷. باب جمل من اخبار موسى بن جعفر (ع) مع هارون الرشید و مع موسى بن المهدى.
+
۷. باب جمل من اخبار موسى بن جعفر (ع) مع [[هارون الرشید]] و مع موسى بن المهدى.
  
 
۸. باب الاخبار التى رویت فى صحة وفاة ابى ابراهیم موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسین بن على بن ابى طالب (ع).
 
۸. باب الاخبار التى رویت فى صحة وفاة ابى ابراهیم موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسین بن على بن ابى طالب (ع).
  
۹. باب من قتله الرشید من اولاد رسول الله( ص) فى لیلة واحدة بعد قتله لموسى بن جعفر (ع) سوى من قتل منهم فى سائر الایام و اللیالى.
+
۹. باب من قتله الرشید من اولاد رسول الله (ص) فى لیلة واحدة بعد قتله لموسى بن جعفر (ع) سوى من قتل منهم فى سائر الایام و اللیالى.
  
 
۱۰. باب السبب الذى من اجله قیل بالوقف على موسى بن جعفر (ع).
 
۱۰. باب السبب الذى من اجله قیل بالوقف على موسى بن جعفر (ع).
سطر ۶۱: سطر ۶۵:
 
۱۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار فى التوحید و خطبة الرضا (ع) فى التوحید.
 
۱۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار فى التوحید و خطبة الرضا (ع) فى التوحید.
  
۱۲. باب ذکر مجلس الرضا (ع) مع اهل الادیان و اصحاب المقالات فى التوحید عند المأمون.
+
۱۲. باب ذکر مجلس الرضا (ع) مع اهل الادیان و اصحاب المقالات فى التوحید عند [[مأمون|المأمون]].
  
 
۱۳. باب فى ذکر مجلس الرضا (ع) مع سلیمان المروزى متکلم خراسان عند المأمون فى التوحید.
 
۱۳. باب فى ذکر مجلس الرضا (ع) مع سلیمان المروزى متکلم خراسان عند المأمون فى التوحید.
  
۱۴. باب ذکر مجلس آخر للرضا (ع) عند المأمون مع اهل الملل و المقالات و ما اجاب به على بن محمد بن الجهم فى عصمة الانبیاء (ع).
+
۱۴. باب ذکر مجلس آخر للرضا (ع) عند المأمون مع اهل الملل و المقالات و ما اجاب به على بن محمد بن الجهم فى عصمة الانبیاء.
  
 
۱۵. باب ذکر مجلس آخر للرضا (ع) عند المأمون فى عصمة الانبیاء (ع).
 
۱۵. باب ذکر مجلس آخر للرضا (ع) عند المأمون فى عصمة الانبیاء (ع).
  
۱۶. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى حدیث اصحاب الرس.
+
۱۶. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى حدیث [[اصحاب رَسّ|اصحاب الرسّ]].
  
۱۷. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى قول الله عز و جل:« و فدیناه بذبح عظیم».
+
۱۷. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى قول الله عزوجل: {{متن قرآن|«و فَدیناهُ بِذبحٍ عظیمٍ»}}.
  
۱۸. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى قول النبى( ص):« انا ابن الذبیحین».
+
۱۸. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى قول النبى (ص): «انا ابن الذبیحین».
  
 
۱۹. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى علامات الامام.
 
۱۹. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى علامات الامام.
سطر ۷۹: سطر ۸۳:
 
۲۰. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى وصف الامامة و الامام و ذکر فضل الامام و رتبته.
 
۲۰. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى وصف الامامة و الامام و ذکر فضل الامام و رتبته.
  
۲۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى تزویج فاطمة (ع).
+
۲۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى تزویج [[حضرت فاطمه|فاطمة]] (ع).
  
 
۲۲. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى الایمان و انه معرفة بالقلب و اقرار باللسان و عمل.
 
۲۲. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى الایمان و انه معرفة بالقلب و اقرار باللسان و عمل.
سطر ۸۵: سطر ۸۹:
 
۲۳. باب فى ذکر مجلس الرضا (ع) مع المأمون فى الفرق بین العترة و الامة.
 
۲۳. باب فى ذکر مجلس الرضا (ع) مع المأمون فى الفرق بین العترة و الامة.
  
۲۴. باب ما جاء عن الرضا (ع) من خبر الشامى و ما سأل عنه امیر المؤمنین (ع).
+
۲۴. باب ما جاء عن الرضا (ع) من خبر الشامى و ما سأل عنه [[امیرالمؤمنین]] (ع).
  
۲۵. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى زید بن على (ع).
+
۲۵. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى [[زید بن علی بن الحسین]] (ع).
  
۲۶. باب ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار النادرة فى فنون شتى.
+
۲۶. باب ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار النادرة فى فنون شتّى.
  
۲۷. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى هاروت و ماروت.
+
۲۷. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى [[هاروت و ماروت]].
  
 
۲۸. باب فى ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار المتفرقة.
 
۲۸. باب فى ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار المتفرقة.
  
۲۹. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى صفة النبى( ص) من الاخبار المنثورة عن الرضا (ع).
+
۲۹. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى صفة النبى (ص) من الاخبار المنثورة عن الرضا (ع).
  
 
۳۰. باب فى ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار المجموعة.
 
۳۰. باب فى ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار المجموعة.
سطر ۱۰۱: سطر ۱۰۵:
 
۳۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) من العلل.
 
۳۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) من العلل.
  
۳۲. باب ذکر ما کتب به الرضا (ع) الى محمد بن سنان فى جواب مسائله فى العلل.
+
۳۲. باب ذکر ما کتب به الرضا (ع) الى [[محمد بن سنان]] فى جواب مسائله فى العلل.
==شروح و ترجمه‌ها==
+
 
 +
==ترجمه‌ها و شروح کتاب==
  
این کتاب، بسیار مورد توجه علما و اندیشمندان اسلامى قرار گرفته است و ترجمه‌ها و شروح فراوانى بر آن نگاشته شده، مانند:
+
این کتاب، بسیار مورد توجه علما و اندیشمندان اسلامى قرار گرفته و ترجمه‌ها و شروح فراوانى بر آن نگاشته شده است، مانند:
  
۱. ترجمه‌اى از محمد صالح بن محمد باقر قزوینى.
+
۱. ترجمه‌اى از محمدصالح بن محمدباقر قزوینى.
  
 
۲. ترجمه عیون از سید جلیل میرزا ذبیح الله بن میرزا هدایة الله.
 
۲. ترجمه عیون از سید جلیل میرزا ذبیح الله بن میرزا هدایة الله.
سطر ۱۱۲: سطر ۱۱۷:
 
۳. ترجمه‌اى از مولى على بن طیفور بسطامى.
 
۳. ترجمه‌اى از مولى على بن طیفور بسطامى.
  
۴. ترجمه‌اى از سید على بن محمد بن اسد الله امامى.
+
۴. ترجمه‌اى از سید على بن محمد بن اسدالله امامى.
  
۵. ترجمه‌اى توسط حاج شیخ محمدتقى بن محمدباقر اصفهانى.
+
۵. ترجمه‌اى توسط شیخ محمدتقى بن محمدباقر اصفهانى.
  
 
۶. ترجمه‌اى به نام کاشف النقاب.
 
۶. ترجمه‌اى به نام کاشف النقاب.
سطر ۱۲۲: سطر ۱۲۷:
 
۸. ترجمه عیون، نوشته یکى از افاضل مشهد رضوى، در سال ۱۲۴۵ ق که به امر سید محمد بن سید دلدار على نقوى نصیرآبادى نوشته شده است.
 
۸. ترجمه عیون، نوشته یکى از افاضل مشهد رضوى، در سال ۱۲۴۵ ق که به امر سید محمد بن سید دلدار على نقوى نصیرآبادى نوشته شده است.
  
۹. ترجمه [[علامه مجلسى]] از بخش‌هایى از کتاب، مانند ترجمه خطبه امام در توحید و...
+
۹. ترجمه [[علامه مجلسى]] از بخش‌هایى از کتاب، مانند ترجمه خطبه امام در [[توحید]] و...
 
 
۱۰. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته على اصغر بن سید حسین، حکیم بن سید على شوشترى.
 
  
۲. شرح کتاب، توسط محمد على حزین بن شیخ ابو طالب زاهدى گیلانى.
+
۱۰. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته على‌اصغر بن سید حسین، حکیم بن سید على شوشترى.
  
۳. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزایرى]].
+
۱۱. شرح کتاب، توسط محمدعلى حزین بن شیخ ابوطالب زاهدى گیلانى.
  
۴. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته مولى هادى بنابى.
+
۱۲. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته [[سید نعمت الله جزائری|سید نعمت الله جزایرى]].
  
۵. شرح خطبة الرضا، نوشته حسن بن على گوهر قراچه‌داغى که شرح خطبه توحید این کتاب است.
+
۱۳. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته مولى هادى بنابى.
  
==وضعیت نشر==
+
۱۴. شرح خطبة الرضا، نوشته حسن بن على گوهر قراچه‌داغى، که شرح خطبه توحید این کتاب است.
 
 
این کتاب به تصحیح استاد علی اکبر غفاری و ترجمه حمیدرضا مستفید در دو جلد چاپ شده و همچنین به همت انتشارات جهان، در قطع وزیری، به سال ۱۳۷۸ ش به چاپ رسیده است.
 
  
 
==منابع==
 
==منابع==
  
*محمدرضا ضمیری، کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، صفحه ۳۷۴.
+
*[[نرم افزار جامع الاحادیث ۵ / ۳|نرم افزار جامع الاحادیث]] [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
*مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی، نرم افزار جامع الحادیث ۳ [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی.
+
*کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، محمدرضا ضمیری، صفحه ۳۷۴.
 
 
==متن کتاب ==
 
[http://lib.ahlolbait.com/parvan/resource/79231/ '''عيون أخبار الرضا عليه السلام''']
 
 
 
[[رده:منابع حدیثی]]
 
[[رده:آثار شیخ صدوق]]
 
 
 
 
{{حدیث}}
 
{{حدیث}}
 +
[[رده:امام رضا علیه السلام]][[رده:منابع حدیثی]][[رده:منابع اعتقادی]][[رده:کتابهای اعتقادی]][[رده:آثار شیخ صدوق]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹

کتاب «عُیون أخبار الرضا علیه‌السلام» از آثار ارزشمند شیخ صدوق (م، ۳۸۱ ق)، مشتمل بر سخنان امام رضا (علیه‌السلام) و مباحثات و مناظرات ایشان با دیگر اندیشمندان آن دوران است. در این کتاب، بسیاری از مباحث مهم اسلامی به‌ویژه عقاید اصیل شیعه مطرح و توضیح داده شده است.

۲۴۰px
نویسنده شیخ صدوق
موضوع احادیث امام رضا علیه‌السلام
زبان عربی
تعداد جلد ۲
تصحیح علی‌اکبر غفاری

عیون أخبار الرضا علیه‌السلام

مؤلف

محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی (۳۰۵-۳۸۱ ق) معروف به شیخ صدوق، متولد شهر قم، از بزرگ‌ترین محدّثین شیعه در قرن چهارم هجری به شمار می‌آید. از اساتید وی می توان به محمد بن حسن بن ولید اشاره کرد و شیخ مفید از شاگردان مبرّز اوست.

کتاب «من لایحضره الفقیه» -از کتب اربعه شیعه- اثر اوست. و از آثار دیگر وی: التوحید، کمال‌الدین و تمام النعمة، الخصال، معانی الأخبار، أمالی شیخ صدوق، المقنع فی الفقه و عیون أخبار الرضا می باشد.

شیخ صدوق -که خود یکى از بزرگترین روات شیعه به شمار مى‌آید- عمر خود را صرف شنیدن و نقل روایات اهل بیت عصمت و طهارت نمود تا سخنان گهربار آن بزرگواران را به گوش دیگر انسان‌ها و آیندگان برساند. وی در سال ۳۸۱ ق. وفات نمود و در شهر ری به خاک سپرده شد.

معرفی کتاب

شیخ صدوق در کتاب «عیون أخبار الرضا علیه‌السلام» روایات مربوط به امام رضا علیه السلام و همچنین مجموعه روایاتی را که از آن حضرت روایت شده، جمع آوری کرده است. مؤلف، کتاب مذکور را برای هدیه به کتابخانه صاحب بن عباد دیلمی، وزیر وقت و حاکم شیعی آن دوران، نگاشته است.

نقل شده که صاحب بن عباد در مدح و ستایش امام رضا علیه السلام اشعاری می سراید و آن را به شیخ صدوق هدیه می دهد و شیخ نیز این کتاب را در پاسخ به هدیه ایشان به نگارش در می آورد. این کتاب از معتبرترین منابع روایی شیعه است و مانند دیگر کتاب های شیخ صدوق از ارزش و اعتبار خاصی برخوردار است.

این کتاب به تصحیح استاد علی‌اکبر غفاری و ترجمه حمیدرضا مستفید در دو جلد چاپ شده است.

محتوای کتاب

کتاب «عيون أخبار الرضا عليه‌السلام»، مجموعا داراى یک مقدمه و ۶۹ باب است. برخى از ابواب کتاب حاضر، به این شرح است:

۱. باب العلة التى من اجلها سُمّى على بن موسى (ع) "الرضا".

۲. باب فى ذکر ما جاء فى ام الرضا(ع) و اسمها.

۳. باب فى ذکر مولد الرضا (ع).

۴. باب فى نص ابى الحسن موسى بن جعفر (ع) على ابنه على بن موسى (ع) بالامامة و الوصیة و یذکر فیها ثمانیة و عشرون نصا.

۵. باب فى ذکر نسخة وصیة موسى بن جعفر (ع).

۶. باب النصوص على الرضا (ع) بالامامة فى جملة الائمة الاثنى عشر (ع).

۷. باب جمل من اخبار موسى بن جعفر (ع) مع هارون الرشید و مع موسى بن المهدى.

۸. باب الاخبار التى رویت فى صحة وفاة ابى ابراهیم موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسین بن على بن ابى طالب (ع).

۹. باب من قتله الرشید من اولاد رسول الله (ص) فى لیلة واحدة بعد قتله لموسى بن جعفر (ع) سوى من قتل منهم فى سائر الایام و اللیالى.

۱۰. باب السبب الذى من اجله قیل بالوقف على موسى بن جعفر (ع).

۱۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار فى التوحید و خطبة الرضا (ع) فى التوحید.

۱۲. باب ذکر مجلس الرضا (ع) مع اهل الادیان و اصحاب المقالات فى التوحید عند المأمون.

۱۳. باب فى ذکر مجلس الرضا (ع) مع سلیمان المروزى متکلم خراسان عند المأمون فى التوحید.

۱۴. باب ذکر مجلس آخر للرضا (ع) عند المأمون مع اهل الملل و المقالات و ما اجاب به على بن محمد بن الجهم فى عصمة الانبیاء.

۱۵. باب ذکر مجلس آخر للرضا (ع) عند المأمون فى عصمة الانبیاء (ع).

۱۶. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى حدیث اصحاب الرسّ.

۱۷. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى قول الله عزوجل: «و فَدیناهُ بِذبحٍ عظیمٍ».

۱۸. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى قول النبى (ص): «انا ابن الذبیحین».

۱۹. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى علامات الامام.

۲۰. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى وصف الامامة و الامام و ذکر فضل الامام و رتبته.

۲۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى تزویج فاطمة (ع).

۲۲. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى الایمان و انه معرفة بالقلب و اقرار باللسان و عمل.

۲۳. باب فى ذکر مجلس الرضا (ع) مع المأمون فى الفرق بین العترة و الامة.

۲۴. باب ما جاء عن الرضا (ع) من خبر الشامى و ما سأل عنه امیرالمؤمنین (ع).

۲۵. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى زید بن علی بن الحسین (ع).

۲۶. باب ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار النادرة فى فنون شتّى.

۲۷. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى هاروت و ماروت.

۲۸. باب فى ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار المتفرقة.

۲۹. باب ما جاء عن الرضا (ع) فى صفة النبى (ص) من الاخبار المنثورة عن الرضا (ع).

۳۰. باب فى ما جاء عن الرضا (ع) من الاخبار المجموعة.

۳۱. باب ما جاء عن الرضا (ع) من العلل.

۳۲. باب ذکر ما کتب به الرضا (ع) الى محمد بن سنان فى جواب مسائله فى العلل.

ترجمه‌ها و شروح کتاب

این کتاب، بسیار مورد توجه علما و اندیشمندان اسلامى قرار گرفته و ترجمه‌ها و شروح فراوانى بر آن نگاشته شده است، مانند:

۱. ترجمه‌اى از محمدصالح بن محمدباقر قزوینى.

۲. ترجمه عیون از سید جلیل میرزا ذبیح الله بن میرزا هدایة الله.

۳. ترجمه‌اى از مولى على بن طیفور بسطامى.

۴. ترجمه‌اى از سید على بن محمد بن اسدالله امامى.

۵. ترجمه‌اى توسط شیخ محمدتقى بن محمدباقر اصفهانى.

۶. ترجمه‌اى به نام کاشف النقاب.

۷. ترجمه‌اى به نام برکات المشهد المقدس.

۸. ترجمه عیون، نوشته یکى از افاضل مشهد رضوى، در سال ۱۲۴۵ ق که به امر سید محمد بن سید دلدار على نقوى نصیرآبادى نوشته شده است.

۹. ترجمه علامه مجلسى از بخش‌هایى از کتاب، مانند ترجمه خطبه امام در توحید و...

۱۰. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته على‌اصغر بن سید حسین، حکیم بن سید على شوشترى.

۱۱. شرح کتاب، توسط محمدعلى حزین بن شیخ ابوطالب زاهدى گیلانى.

۱۲. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته سید نعمت الله جزایرى.

۱۳. شرح عیون أخبار الرضا، نوشته مولى هادى بنابى.

۱۴. شرح خطبة الرضا، نوشته حسن بن على گوهر قراچه‌داغى، که شرح خطبه توحید این کتاب است.

منابع

  • نرم افزار جامع الاحادیث [لوح فشرده]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
  • کتابشناسی تفصیلی مذاهب اسلامی، محمدرضا ضمیری، صفحه ۳۷۴.
مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه