مسیح کاشانی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}} | {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}} | ||
| + | '''«رکنالدین مسعود مسیح کاشانی»''' معروف به حكیم ركناى كاشانى (متوفای ۱۰۶۶ یا ۱۰۵۷ ق)، طبیب، خطاط و شاعر [[ایران|ایرانی]] در قرن ۱۱ هجری بود. او به مسیح و یا مسیحا [[تخلص]] مىكرد. تعدادى از [[تذکره]] نویسان او را مسیح ثانى نامیدهاند. | ||
| + | ==زندگینامه== | ||
| + | رکنالدین مسعود اصلش از [[شیراز]] بود و در كاشان به دنیا آمد. او از مشاهیر شعراى عصر خود و در [[طب]] و [[فلسفه]] و [[حكمت]] ماهر بود. خاندانش از دیرباز پیشۀ پزشكى داشتند و پدرش در عهد شاه طهماسب صفوی سه سال طبیب [[دیوان (تشکیلات اداری)|دیوان]] بود و مدتى نیز در دربار سلطان محمد خدابنده طبابت مىكرد. رکنالدین نیز از آغاز جوانى در طبابت و شاعرى مشهور شد. وى در هنر خوشنویسى نیز دست داشته و [[خط نستعلیق|نستعلیق]] را خوش مى نوشته است. | ||
| − | + | مسیح كاشانى از ملازمان و مقربان شاه عباس اول بود و در همین زمان به استقبال «خسرو و شیرین» حکیم [[نظامی گنجوی]] به نام شاه، منظومهاى سرود و نام آن را «مجموعۀ خیال» نهاد و در عین حال [[قصیده]] هایى نیز در مدح [[پیامبر اسلام|پیامبر]] و [[ائمه اطهار]] علیهمالسلام سرود. در «تذكره میخانه» آمده كه شاه عباس سه روز در كاشان مهمان وى بوده و او در این ایام به امر شاه [[دیوان (شعر)|دیوان]] شعر [[بابا فغانی شیرازی]] را [[غزل]] به غزل جواب گفته است. | |
| − | + | ركنالدین مسعود پس از مدتى به هندوستان رفت و ملازم اكبرشاه گشت و سپس به اللَّه آباد سفر كرد و ملازم و مداح جهانگیر پادشاه شد. بعد از آن به چند شهر دیگر هند سفر نمود و در نهایت دوباره به دربار جهانگیر پادشاه بازگشت و در زمان جلوس شاه جهان در خدمت وى بسر برد. در ۱۰۴۱ ق. از دربار شاه جهان به [[زیارت]] [[خانه خدا]] رفت و ضمناً به [[مشهد]] مقدس مشرف شد. بعد از مدتى اقامت در مشهد به كاشان و [[اصفهان]] رفت و چون شاه صفى به او توجه ننمود، به [[شیراز]] سفر كرد و آخرالامر به كاشان بازگشت و تا هنگام وفات در آنجا بسر برد. | |
| − | + | از شاگردان او مىتوان [[صائب تبریزی|صائب تبریزى]] شاعر معروف و [[سالک یزدی]] را نام برد. ملك شاه حسین سیستانى شاگرد دیگر مسیح است كه بعد از ستایش استاد خود مى گوید كه وى در [[قصیده]] از [[خاقانی|خاقانى]] پیروى مىكرده است. به طور كلى، تذكره ها سرودههاى او را تا صد هزار [[بیت (شعر)|بیت]] نوشته اند. | |
| + | ==آثار== | ||
| + | از جمله آثارش عبارتند از: [[مثنوی (قالب شعر)|مثنوى]] «قضا و قدر»؛ «ساقى نامه»؛ منظومه اى در برابر «مخزن الاسرار»؛ سه «دیوان» شعر، یكى در [[ایران]] و دو تا در هند، شامل قصیده و [[غزل]] و [[رباعى]] و [[قطعه]]. | ||
| − | + | همچنین تقىالدین كاشى كتابى به نام «ضابطة العلاج» را در [[طب]] كه به زبان عربى است، به او نسبت مىدهد. | |
| − | + | ==منابع== | |
| − | + | *[[اثرآفرینان]]، [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، ج۵، ص۲۳۸. | |
| − | + | {{شعر فارسی}} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[رده:شعرای پارسی گو]] | [[رده:شعرای پارسی گو]] | ||
[[رده:شعرای پارسی گوی قرن یازدهم]] | [[رده:شعرای پارسی گوی قرن یازدهم]] | ||
[[رده:طبیبان]] | [[رده:طبیبان]] | ||
[[رده:خطاطان]] | [[رده:خطاطان]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۳
«رکنالدین مسعود مسیح کاشانی» معروف به حكیم ركناى كاشانى (متوفای ۱۰۶۶ یا ۱۰۵۷ ق)، طبیب، خطاط و شاعر ایرانی در قرن ۱۱ هجری بود. او به مسیح و یا مسیحا تخلص مىكرد. تعدادى از تذکره نویسان او را مسیح ثانى نامیدهاند.
زندگینامه
رکنالدین مسعود اصلش از شیراز بود و در كاشان به دنیا آمد. او از مشاهیر شعراى عصر خود و در طب و فلسفه و حكمت ماهر بود. خاندانش از دیرباز پیشۀ پزشكى داشتند و پدرش در عهد شاه طهماسب صفوی سه سال طبیب دیوان بود و مدتى نیز در دربار سلطان محمد خدابنده طبابت مىكرد. رکنالدین نیز از آغاز جوانى در طبابت و شاعرى مشهور شد. وى در هنر خوشنویسى نیز دست داشته و نستعلیق را خوش مى نوشته است.
مسیح كاشانى از ملازمان و مقربان شاه عباس اول بود و در همین زمان به استقبال «خسرو و شیرین» حکیم نظامی گنجوی به نام شاه، منظومهاى سرود و نام آن را «مجموعۀ خیال» نهاد و در عین حال قصیده هایى نیز در مدح پیامبر و ائمه اطهار علیهمالسلام سرود. در «تذكره میخانه» آمده كه شاه عباس سه روز در كاشان مهمان وى بوده و او در این ایام به امر شاه دیوان شعر بابا فغانی شیرازی را غزل به غزل جواب گفته است.
ركنالدین مسعود پس از مدتى به هندوستان رفت و ملازم اكبرشاه گشت و سپس به اللَّه آباد سفر كرد و ملازم و مداح جهانگیر پادشاه شد. بعد از آن به چند شهر دیگر هند سفر نمود و در نهایت دوباره به دربار جهانگیر پادشاه بازگشت و در زمان جلوس شاه جهان در خدمت وى بسر برد. در ۱۰۴۱ ق. از دربار شاه جهان به زیارت خانه خدا رفت و ضمناً به مشهد مقدس مشرف شد. بعد از مدتى اقامت در مشهد به كاشان و اصفهان رفت و چون شاه صفى به او توجه ننمود، به شیراز سفر كرد و آخرالامر به كاشان بازگشت و تا هنگام وفات در آنجا بسر برد.
از شاگردان او مىتوان صائب تبریزى شاعر معروف و سالک یزدی را نام برد. ملك شاه حسین سیستانى شاگرد دیگر مسیح است كه بعد از ستایش استاد خود مى گوید كه وى در قصیده از خاقانى پیروى مىكرده است. به طور كلى، تذكره ها سرودههاى او را تا صد هزار بیت نوشته اند.
آثار
از جمله آثارش عبارتند از: مثنوى «قضا و قدر»؛ «ساقى نامه»؛ منظومه اى در برابر «مخزن الاسرار»؛ سه «دیوان» شعر، یكى در ایران و دو تا در هند، شامل قصیده و غزل و رباعى و قطعه.
همچنین تقىالدین كاشى كتابى به نام «ضابطة العلاج» را در طب كه به زبان عربى است، به او نسبت مىدهد.
منابع
- اثرآفرینان، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۵، ص۲۳۸.
 | |
| شعرشناسی | * شعر * علم عروض * قافیه * تخلص * دیوان * مصراع * بیت * مقفا * قالب * مطلع * تغزل * بحور شعری |
| قالبهای شعر | *مثنوی * قصیده * غزل * مسمط * مستزاد * ترجیعبند * ترکیببند * قطعه * رباعی |
| سبکهای شعر فارسی | * سبک خراسانی * سبک عراقی * سبک هندی * سبک بازگشت ادبی * شعر نو |
| شاعران پارسی گو: | همه*قرن 4 * قرن 5 * قرن 6 * قرن 7 * قرن 8 * قرن 9 * قرن 10 * قرن 11 * قرن 12 * قرن 13 * قرن 14 |
