خُبث: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
| سطر ۴: | سطر ۴: | ||
ریشه «خبث» در [[قرآن|قرآن کریم]] در آیات زیر به کار رفته است: | ریشه «خبث» در [[قرآن|قرآن کریم]] در آیات زیر به کار رفته است: | ||
| − | * {{متن قرآن| | + | * «{{متن قرآن|وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا ...}}<ref>[[آیه 58 سوره اعراف|سوره اعراف، آیه ۵۸.]]</ref>؛ سرزمین پاک رستنی اش به اذن خداوندگارش بروید، و آن که پلید و ناپاک است جز اندک نروید ...». |
| − | * {{متن قرآن| | + | * «{{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ ...}}<ref>[[آیه 267 سوره بقره|سوره بقره، آیه ۲۶۷.]]</ref>؛ ای اهل ایمان، از بهترین آنچه اندوختهاید و از آنچه برای شما از زمین میرویانیم انفاق کنید، و بدها را برای انفاق در نظر نگیرید ...». |
| − | * {{متن قرآن| | + | * «{{متن قرآن|الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ ۖ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ ...}}<ref>[[آیه 26 سوره نور|سوره نور، آیه ۲۶.]]</ref>؛ زنان ناپاک از آن مردان ناپاکند، و مردان ناپاک نیز به زنان ناپاک تعلّق دارند؛ و زنان پاک از آن مردان پاک، و مردان پاک از آن زنان پاکند ...». |
| − | * {{متن قرآن| | + | * «{{متن قرآن|... وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ ...}}<ref>[[آیه 157 سوره اعراف|سوره اعراف،آیه ۱۵۷.]]</ref>؛...اشیاء پاکیزه را برای آنها حلال میشمرد، و ناپاکیها را تحریم می کند ...». |
| − | * {{متن قرآن| | + | * «{{متن قرآن|وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ}}<ref>[[آیه 26 سوره ابراهیم|سوره ابراهیم، آیه ۲۶.]]</ref>؛ و مَثَل سخنى ناپاک چون درختى ناپاک است که از روى زمین کنده شده و قرارى ندارد». |
==خبث در روایات== | ==خبث در روایات== | ||
| − | * [[پیامبر اسلام|رسول الله]] (صلى الله عليه و آله): | + | * [[پیامبر اسلام|رسول الله]] (صلى الله عليه و آله): «{{متن حدیث|سَيَأتِي على اُمَّتِي زمانٌ تَخبُثُ فيهِ سَرائرُهُم و تَحسُنُ فيهِ عَلانِيَتُهُم طَمَعا فِي النیا ...}}<ref>بحارالانوار: ۱۸/۱۴۶ </ref>؛ روزگارى بر امت من فرا رسد که به هدف دستیابى به دنیا درونهاشان پلید و برونهاشان آراسته و زیبا باشد». |
| − | * رسول الله (صلى الله عليه و آله): «... أَمَّا الدَّارُ فَشُؤْمُهَا ضِیقُهَا وَ خُبْثُ | + | * رسول الله (صلى الله عليه و آله): «{{متن حدیث|... أَمَّا الدَّارُ فَشُؤْمُهَا ضِیقُهَا وَ خُبْثُ جِیرَانِهَا}}<ref>همان: ۶۴/۱۹۸ </ref>؛ نحوست خانه تنگى آن و ناپاکى همسایگانش مى باشد». |
| − | * [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین]] (علیه السلام): | + | * [[امام علی علیه السلام|امیرالمؤمنین]] (علیه السلام): «{{متن حدیث|... وَ إِنَّمَا أَنْتُمْ إِخْوَانٌ عَلَى دِينِ اللَّهِ مَا فَرَّقَ بَيْنَكُمْ إِلَّا خُبْثُ السَّرَائِرِ وَ سُوءُ الضَّمَائِرِ ...}}<ref>[https://ahlolbait.com/content/14485/%D8%AE%D8%B7%D8%A8%D9%87-113-%D9%86%D9%87%D8%AC-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87 نهج البلاغه، خطبه ۱۱۳.]</ref>؛ شما مسلمانان ـ از نظر دین خدا و طبق قانون اسلام ـ برادر یکدیگر مى باشید، چیزى جز ناپاکى درونها و بدى نیتها شما را از یکدیگر جدا نساخته است». |
| − | * [[امام سجّاد]] (علیه السلام): | + | * [[امام سجّاد]] (علیه السلام): «{{متن حدیث|الذنوبُ التى تردّ الدعاء: سوءُ النیة و خبثُ السریرة}}<ref>بحارالانوار: ۷۳/۳۷۶ </ref>؛ گناهانى که موجب مى شوند دعا مردود گردد و به اجابت نرسد عبارتند از: بدى نیت و ناپاکى درون». |
==پانویس== | ==پانویس== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۷
«خُبث» در لغت به معنای ناپاکى و پلیدى است و در مقابل «طیّب» قرار دارد،[۱] و خبیث آن است که ناپاک، پلید و تنفّر آور باشد، اعمّ از انسان، کلام، طعام و غیره و ضدّ آن طیب است که به معنى پاک و دلچسب می باشد.
واژه خبث در قرآن
ریشه «خبث» در قرآن کریم در آیات زیر به کار رفته است:
- «وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُ بِإِذْنِ رَبِّهِ ۖ وَالَّذِي خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا ...[۲]؛ سرزمین پاک رستنی اش به اذن خداوندگارش بروید، و آن که پلید و ناپاک است جز اندک نروید ...».
- «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ ۖ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ ...[۳]؛ ای اهل ایمان، از بهترین آنچه اندوختهاید و از آنچه برای شما از زمین میرویانیم انفاق کنید، و بدها را برای انفاق در نظر نگیرید ...».
- «الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ ۖ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ ...[۴]؛ زنان ناپاک از آن مردان ناپاکند، و مردان ناپاک نیز به زنان ناپاک تعلّق دارند؛ و زنان پاک از آن مردان پاک، و مردان پاک از آن زنان پاکند ...».
- «... وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ ...[۵]؛...اشیاء پاکیزه را برای آنها حلال میشمرد، و ناپاکیها را تحریم می کند ...».
- «وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ[۶]؛ و مَثَل سخنى ناپاک چون درختى ناپاک است که از روى زمین کنده شده و قرارى ندارد».
خبث در روایات
- رسول الله (صلى الله عليه و آله): «سَيَأتِي على اُمَّتِي زمانٌ تَخبُثُ فيهِ سَرائرُهُم و تَحسُنُ فيهِ عَلانِيَتُهُم طَمَعا فِي النیا ...[۷]؛ روزگارى بر امت من فرا رسد که به هدف دستیابى به دنیا درونهاشان پلید و برونهاشان آراسته و زیبا باشد».
- رسول الله (صلى الله عليه و آله): «... أَمَّا الدَّارُ فَشُؤْمُهَا ضِیقُهَا وَ خُبْثُ جِیرَانِهَا[۸]؛ نحوست خانه تنگى آن و ناپاکى همسایگانش مى باشد».
- امیرالمؤمنین (علیه السلام): «... وَ إِنَّمَا أَنْتُمْ إِخْوَانٌ عَلَى دِينِ اللَّهِ مَا فَرَّقَ بَيْنَكُمْ إِلَّا خُبْثُ السَّرَائِرِ وَ سُوءُ الضَّمَائِرِ ...[۹]؛ شما مسلمانان ـ از نظر دین خدا و طبق قانون اسلام ـ برادر یکدیگر مى باشید، چیزى جز ناپاکى درونها و بدى نیتها شما را از یکدیگر جدا نساخته است».
- امام سجّاد (علیه السلام): «الذنوبُ التى تردّ الدعاء: سوءُ النیة و خبثُ السریرة[۱۰]؛ گناهانى که موجب مى شوند دعا مردود گردد و به اجابت نرسد عبارتند از: بدى نیت و ناپاکى درون».
پانویس
- ↑ فیومى، المصباح المنیر، ۲/۱۶۲
- ↑ سوره اعراف، آیه ۵۸.
- ↑ سوره بقره، آیه ۲۶۷.
- ↑ سوره نور، آیه ۲۶.
- ↑ سوره اعراف،آیه ۱۵۷.
- ↑ سوره ابراهیم، آیه ۲۶.
- ↑ بحارالانوار: ۱۸/۱۴۶
- ↑ همان: ۶۴/۱۹۸
- ↑ نهج البلاغه، خطبه ۱۱۳.
- ↑ بحارالانوار: ۷۳/۳۷۶
منابع
- احمد فیومى، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر
- محمدباقر مجلسی، بحارالانوار
- سید مصطفی حسینی دشتی، فرهنگ معارف و معاریف
- سایت الکتاب
