ضارّ (اسم الله): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۶ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{مدخل دائرة المعارف|[[فرهنگ قرآن]]}}
+
'''«ضارّ»'''، از اسماء و صفات [[خداوند]] است، به اين معنا كه بر ضرر و زيان رساندن به هر كس كه بخواهد قدرت دارد.<ref>الاسماء والصّفات، بیهقى، ج۱، ص۱۳۵.</ref> اين اسم حاكى از فعل الهى است، كه به صورت مصدرى (ضُرّ) پنج بار در [[قرآن کریم]] آمده است:
  
ضارّ، از اسماى الهى است به اين معنا كه آنچه بنده اش به آن نيازمند است به اندازه كافى به او نمى دهد و قدرت دارد بر ضرر و زيان رساندن به هر كس كه بخواهد.<ref>الاسماء والصّفات، بيهقى، ج1، ص135.</ref> اين اسم حاكى از فعل الهى است كه به صورت مصدرى (ضُرّ) پنج بار در [[قرآن]] آمده است:
+
*«{{متن قرآن|وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ...}}<ref>[[آیه 17 سوره انعام|سوره انعام، آیه ۱۷.]]</ref>؛ و اگر خدا تو را آسیب و گزندی رساند، کسی جز او برطرف کننده آن نیست ...» .
  
* {{متن قرآن|«واِن يَمسَسكَ اللّهُ بِضُرّ فَلا كاشِفَ لَهُ اِلاّ هُوَ...»}}. ([[سوره انعام]](6)/17)
+
*«{{متن قرآن|وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ...}}<ref>[[آیه 107 سوره یونس|سوره یونس، آیه ۱۰۷.]]</ref>؛ و اگر خدا تو را آسیب و گزندی رساند، کسی جز او برطرف کننده آن نیست ...».
و نيز:
 
  
{| class="wikitable" style="margin: 3em auto 1em auto"
+
{{متن قرآن|أَأَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ آلِهَةً إِنْ يُرِدْنِ الرَّحْمَٰنُ بِضُرٍّ لَا تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلَا يُنْقِذُونِ}}<ref>[[آیه 23 سوره یس|سوره یاسین، آیه ۲۳.]]</ref>؛ آیا به جای او معبودانی را برگزینم که اگر [خدای] رحمان برای من آسیب و گزندی بخواهد نه شفاعتشان چیزی را از من دفع می کند و نه می توانند نجاتم دهند؟!».
! شماره || نام سوره || آیات
 
|-
 
|1||[[سوره یونس]](10)||آیه 107.
 
|-
 
|2||[[سوره یس]](36)||آیه 23.
 
|-
 
|3||[[سوره زمر]](39)||آیه 38.
 
|-
 
|4||[[سوره فتح]](48)||آیه 11.
 
|}
 
  
 +
*«{{متن قرآن|إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ ...}}<ref>[[آیه 38 سوره زمر|سوره زمر، آیه ۳۸.]]</ref>؛ اگر خدا آسیبی را برای من بخواهد، آیا آنها می توانند آسیب او را از من برطرف کنند؟»
 +
 +
*«{{متن قرآن|قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا إِنْ أَرَادَ بِكُمْ ضَرًّا أَوْ أَرَادَ بِكُمْ نَفْعًا ۚ بَلْ كَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا}}<ref>[[آیه 11 سوره فتح|سوره فتح، آیه ۱۱.]]</ref>؛ بگو: اگر خدا زیانی یا سودی را برای شما بخواهد چه کسی می تواند در برابر خدا از شما دفاع کند؟».
 +
 +
همچنین اسم «ضارّ» در فراز ۳۲ [[دعای جوشن کبیر]] -به صورت اسمی- یک بار به عنوان اسم خدای تعالی ذکر شده است: «{{متن حدیث|... یَا ضَارُّ یَا نَافِعُ}}؛ اى زیان بخش، اى سودرسان».
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 
 
==منابع==
 
==منابع==
فرهنگ قرآن، جلد 18، صفحه 474.
+
* [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، اکبر هاشمی، ج۱۸، ص۴۷۴.
 
+
*[[مفاتیح الجنان]]، شیخ عباس قمی.
 +
{{قرآن}}
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:اسماء و صفات الهی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]
 
[[رده:واژگان قرآنی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۵۶

«ضارّ»، از اسماء و صفات خداوند است، به اين معنا كه بر ضرر و زيان رساندن به هر كس كه بخواهد قدرت دارد.[۱] اين اسم حاكى از فعل الهى است، كه به صورت مصدرى (ضُرّ) پنج بار در قرآن کریم آمده است:

  • «وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ...[۲]؛ و اگر خدا تو را آسیب و گزندی رساند، کسی جز او برطرف کننده آن نیست ...» .
  • «وَإِنْ يَمْسَسْكَ اللَّهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهُ إِلَّا هُوَ ...[۳]؛ و اگر خدا تو را آسیب و گزندی رساند، کسی جز او برطرف کننده آن نیست ...».
  • «أَأَتَّخِذُ مِنْ دُونِهِ آلِهَةً إِنْ يُرِدْنِ الرَّحْمَٰنُ بِضُرٍّ لَا تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلَا يُنْقِذُونِ[۴]؛ آیا به جای او معبودانی را برگزینم که اگر [خدای] رحمان برای من آسیب و گزندی بخواهد نه شفاعتشان چیزی را از من دفع می کند و نه می توانند نجاتم دهند؟!».
  • «إِنْ أَرَادَنِيَ اللَّهُ بِضُرٍّ هَلْ هُنَّ كَاشِفَاتُ ضُرِّهِ أَوْ أَرَادَنِي بِرَحْمَةٍ هَلْ هُنَّ مُمْسِكَاتُ رَحْمَتِهِ ...[۵]؛ اگر خدا آسیبی را برای من بخواهد، آیا آنها می توانند آسیب او را از من برطرف کنند؟»
  • «قُلْ فَمَنْ يَمْلِكُ لَكُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا إِنْ أَرَادَ بِكُمْ ضَرًّا أَوْ أَرَادَ بِكُمْ نَفْعًا ۚ بَلْ كَانَ اللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرًا[۶]؛ بگو: اگر خدا زیانی یا سودی را برای شما بخواهد چه کسی می تواند در برابر خدا از شما دفاع کند؟».

همچنین اسم «ضارّ» در فراز ۳۲ دعای جوشن کبیر -به صورت اسمی- یک بار به عنوان اسم خدای تعالی ذکر شده است: «... یَا ضَارُّ یَا نَافِعُ؛ اى زیان بخش، اى سودرسان».

پانویس

منابع

قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن
مسابقه از خطبه ۱۳۳ و ۱۳۳ و ۱۶۷ نهج البلاغه