سید محمد ناظمالشریعه بهبهانی
«سید محمد ناظمالشریعه بهبهانی» (۱۳۷۰-۱۲۶۰ ق)، فقیه اصولی و از مراجع تقلید شیعه در قرن ۱۴ قمری و از شاگردان آخوند خراسانى و سید محمدكاظم یزدى بود. این عالم ربانی، علاوه بر فقه و اصول، در علم نجوم و فلسفه نیز مهارت داشت.
| |
| نام کامل | سید محمد ناظمالشریعه بهبهانی |
| زادروز | ۱۲۶۰ قمری |
| زادگاه | بهبهان |
| وفات | ۱۳۷۰ قمری |
| مدفن | نجف |
|
| |
| اساتید |
آخوند خراسانی، سید محمدکاظم یزدی، شیخ هادی تهرانی، میرمحمد صالح طباطبایی،... |
| شاگردان |
سید علی موسوی بهبهانی، میر محمدلطیف رضاتوفیقی، سید محمدعلی مرتضوی بهبهانی، عبدالهادی مجتهدی بهبهانی،... |
| آثار |
تقریرات درس فقه شیخ هادی تهرانی، تقریرات درس اصول آخوند خراسانی، تقریرات درس فقه سید محمدکاظم یزدی،... |
محتویات
ولادت و نسب
سید محمدشاه بهبهانی معروف به «ناظمالشریعه» فرزند شاهمحمد طاهر در سال ۱۲۶۰ ق. در بهبهان (خوزستان) در خاندانی شریف و متدین متولد شد.
نسب ناظمالشریعه از طریق ابراهیم المرتضی به امام موسی كاظم علیه السلام می رسد.
تحصیل و استادان
سید محمد ناظمالشریعه در سال ۱۲۷۲ ق. قدم به عرصه دانش نهاد و از همان ابتدای تحصیل، علاقه و استعداد خود را در كسب علوم دینی نشان داد. مبادی علوم را تا سطح عالی در محضر عالمان زادگاهش، به ویژه میرمحمد صالح طباطبایی آموخت. استادش تصریح به قوت استنباط او فرمود و او را به درک محضر اساتید بزرگ عصر ترغیب کرد، از این رو به شیراز رفت و از محضر حضرات آیات عظام میرزا هدایتالله دستغیب مرجع تقلید و شیخ محمدعلی محلاتی و سید ابوالحسن دستغیب استفاده نمود و در آنجا نیز مورد توجه خاص امام جمعه شیراز حاجی یحیی قرار گرفت و ایشان بود که به او لقب «ناظمالشریعه» داد.
وی سالها در ایران دروس فلسفه و حكمت و متون فقهی آموخت و در ادبیات عرب و تفسیر، از محضر علمای مختلف بهرهها برد. سپس جهت تكمیل مدارج علمی و رسیدن به اجتهاد، عازم عتبات عالیات شد و در محضر آیتالله شیخ هادی تهرانی، آیتالله آخوند خراسانی صاحب «كفایة الاصول» و علامه سید محمدكاظم یزدى صاحب «العروة الوثقی» به مراتب كمال علمی و اخلاقی رسید و از اساتید بزرگوار به دریافت اجازه اجتهاد مطلق نائل گردید؛ مخصوصاً اجازه آخوند که از حیث مضامین و القاب کم نظیر است -به ویژه با توجه به اجازات معدودی که ایشان برای شاگردان صادر میفرمودند-.
مرحوم ناظمالشریعة در علم نجوم و حساب نیز ید طولایی داشت و در فلسفه مسلط بود و در آن علم استاد کامل بشمار می رفت.
تدریس و شاگردان
آیتالله سید محمد ناظمالشریعه پس از پایان تحصیلات (سال ۱۳۲۲ ق)، به زادگاه خویش (بهبهان) بازگشت و به كار تدریس و اداره امور دینی مردم بهبهان و نواحی آن اهتمام ورزید. سالها در رأس علمای بزرگ و مراجع خوزستان، به ترویج مذهب و خدمات مذهبی و تدریس برای علما اشتغال داشت و علمایی بزرگ در محضر ایشان به مقام اجتهاد رسیدند. برخی از ایشان عبارتند از:
- سید علی موسوی بهبهانی (۱۳۰۲-۱۳۹۵ ق): وی كه از فقیهان برجسته به شمار میرود، دروس مقدماتی را در بهبهان، تا هجده سالگی نزد سید محمد ناظمالشریعه بهبهانی و دیگر علمای بهبهان فرا گرفت. بلوغ و استعداد فكری سید علی بهبهانی چنان آشكار بود كه ناظمالشریعه، این موضوع را بارها خاطر نشان كرده بودند.
- سید میر محمدلطیف رضاتوفیقی، این عالم بزرگوار نیز، از نزدیکترین شاگردان ناظمالشریعه بود و بیشترین بهره را از ایشان برد.
- سید محمدعلی مرتضوی: از دیگر شاگردان بزرگ سید محمد ناظمالشریعه بود که در اوایل جوانی، علوم طلبگی را از آیتالله ناظمالشریعه بهبهانی و دیگر علمای روز فراگرفت.
- عبدالهادی مجتهدی بهبهانی
- شیخ ابوالقاسم اثناعشر
- شیخ ابراهیم محقق
- سید محمدحسین موسوی بهبهانی (فرزند ایشان)
- سید محمدهادی موسوی بهبهانی معروف به حاج سید آقا (فرزند ایشان).
آثار و تألیفات
- تقریرات درس فقه شیخ هادی تهرانی
- تقریرات درس اصول آخوند خراسانی
- تقریرات درس فقه سید محمدکاظم طباطبائی یزدی
ویژگیهای اخلاقی
دانشمندانی كه همدوره آیتالله ناظمالشریعه بهبهانی بودند و در محضر این عالم بزرگوار حضور داشتهاند، همگی او را به علم و تقوا و فقاهت و فضیلت میستودند. محمد شریفرازی در «گنجینه دانشمندان»، ناظمالشریعه بهبهانی را بسیار جلیلالقدر و بزرگوار، نقیب النقباء و شریف الشرفاء و سید السادات و الاجلّه خوانده است و مینویسد: ایشان آیتی بزرگ و دانشمندی جامع از دودمان و ساداتی شریف و حسیب بود.
سید علی موسوی بهبهانی خاطراتی از استادش ناظمالشریعه نقل میفرمود كه همگی جنبه اخلاقی و اجتماعی داشت و از نجابت و اصالت و شخصیت علمی و روحانی مرحوم ناظمالشریعه حكایت میكرد.
سالها درب منزل ناظمالشریعه به روی همه مسلمانان باز بود تا ایشان گرهگشای مشكلاتشان باشد و دست یاریشان را پاسخ گوید. آن مرحوم به دلیل تعلق خاطر شدید به پیامبر اکرم (ص) و خاندان مباركش، هرگز از برگزاری مراسمهای مذهبی در ایام مختلف سال دست نكشید.
وفات
مرحوم آیتالله ناظم الشریعه بهبهانی كه حدود یک قرن از زندگی پربركتش میگذشت، با كولهباری از تقوا و فضیلتهای اخلاقی و عشق به ائمه و توسل به ایشان، در دوازدهم ماه محرم سال ۱۳۷۰ ق. دار فانی را وداع گفت. پیکرش پس از نماز در مصلای بهبهان، در یكی از مزارات بهبهان به امانت گذارده شد و چند سال بعد، به نجف اشرف منتقل گردید و همان جا مدفون گردید.
منابع
- "سید محمد ناظمالشریعه بهبهانی"، پایگاه فرهیختگان تمدن شیعی.
- گنجینه دانشمندان، محمد شریفرازی، ج۳، ص۲۴۲-۲۴۵.
- "ناظمالشریعه بهبهانی، سید محمد"، پایگاه ویکی نور.
