آیه 67 سوره مؤمنون

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ

مشاهده آیه در سوره


<<66 آیه 67 سوره مؤمنون 68>>
سوره : سوره مؤمنون (23)
جزء : 18
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

در حالتی که به هذیان و افسانه‌های شبانه خود (از شنیدن کلام خدا) تکبر و دوری می‌کردید.

در حالی که به آن تکبّر می ورزیدید [و در بزم] شبانه [خود درباره آن] هذیان می گفتید [و سخنان نامعقول به زبان می آوردید.] ….

در حالى كه از [پذيرفتن‌] آن تكبّر مى‌ورزيديد و شب هنگام [در محافل خود] بدگويى مى‌كرديد.

بر آن نخوت مى‌فروختيد و شب هنگام در افسانه‌سرايى ناسزا مى‌گفتيد.

در حالی که در برابر او [=پیامبر] استکبار می‌کردید، و شبها در جلسات خود به بدگویی می‌پرداختید؟!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

being disdainful of it, talking nonsense in your nightly sessions.’

In arrogance; talking nonsense about the Quran, and left him like one telling fables by night.

In scorn thereof. Nightly did ye rave together.

"In arrogance: talking nonsense about the (Qur'an), like one telling fables by night."

معانی کلمات آیه

  • سامرا: سحر: گفتگو در شب. در اقرب الموارد گويد: «سمر سمرا و سمورا: لم ينم و تحدث ليلا» سامر: كسى كه در شب گفتگو و تبانى مى‌‏كند.
  • تهجرون: هجر (بر وزن قفل): هذيان. «هجر فى نومه و مرضه: خلط و هذى» راغب گويد: «اهجر» هذيان گفتن از روى قصد و هجر هذيان گفتن لا عن قصد است، منظور از آن به نظر مى‏آيد پريشان‏ گويى است، ممكن است آن از هجر (بفتح اول) به معنى هجران و دورى باشد. [۱]

نزول

سعید بن جبیر گوید: عادت قریش بر این بود که دور خانه کعبه مى نشستند و مشغول داستان‌سرائى و قصه‌گوئى می‌شدند و طواف نمی‌کردند و به این کار خویش افتخار می‌نمودند و فخر مى فروختند سپس این آیه نازل شد.[۲]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

قَدْ كانَتْ آياتِي تُتْلى‌ عَلَيْكُمْ فَكُنْتُمْ عَلى‌ أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ «66» مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سامِراً تَهْجُرُونَ «67»

همانا آيات من به طور مداوم بر شما تلاوت مى‌شد ولى شما اعراض كرده، به عقب باز مى‌گشتيد. در حالى كه نسبت به آن (پيامبر و قرآن) تكبّر مى‌ورزيديد و شب‌ها تا ديروقت بدگويى مى‌كرديد.

نکته ها

«نكوص» به معناى بازگشت به عقب است و «عَلى‌ أَعْقابِكُمْ» تأكيد آن است.

«سامر» از «سمر» به معناى گفت وگوى شبانه است.

«هجر» به معناى جدايى و «هجر» ناسزا و فحش را گويند كه سبب جدايى است.

جلد 6 - صفحه 114

پیام ها

1- ارتجاع واعراض از حقّ، از اوصاف مرفّهان ومستكبران است. «فَكُنْتُمْ عَلى‌ أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ»

2- بى‌اعتنايى به انبيا، نشانه‌ى رشد و ترقّى نيست، بلكه عامل سقوط و عقب‌گرد است. دستورات و قوانين الهى، عامل رسيدن به تكامل و اعراض از آنها مايه‌ى سقوط است. «أَعْقابِكُمْ تَنْكِصُونَ»

3- بدتر از عقب‌گرد واعراض از حقّ، آن است كه هدف از اين عمل، استكبار باشد. «مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ»

4- كسى كه روز منطق ندارد، شب ياوه‌سرايى مى‌كند. «سامِراً تَهْجُرُونَ»

5- كسى كه حرف حساب ندارد، فحش مى‌دهد. «تَهْجُرُونَ»



پانویس

  1. تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج‏7، ص137
  2. تفسیر ابن ابى حاتم.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه