آیه 14 سوره حدید
| <<13 | آیه 14 سوره حدید | 15>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
باز منافقان (بهشتیان را) ندا کنند که آخر نه ما هم با شما بودیم؟ آنها جواب دهند: بلی راست میگویید لیکن شما (به نفاق با خدا) خود را به فتنه افکندید و انتظار (هلاکت مؤمنان) داشتید و (در کار دین) به شک و ریب بودید و آرزوهای دنیا فریبتان داد تا وقتی که امر خدا (یعنی مرگ) فرا رسید و شیطان فریبنده شما را غافل و مغرور گردانید.
مؤمنان را ندا می دهند: آیا ما [در دنیا] با شما نبودیم؟ می گویند: چرا، ولی شما خود را [به سبب نفاق و دشمنی با خدا و رسول] در بلا و هلاکت افکندید و به انتظار [خاموش شدن چراغ اسلام و نابودی پیامبر] نشستید و [نسبت به حقایق] در تردید بودید و آرزوها [ی دور و دراز و بی پایه،] شما را فریفت، تا فرمان خدا [به نابودی شما] در رسید و [شیطان] فریبنده، شما را فریب داد.
[دو رويان،] آنان را ندا درمىدهند: «آيا ما با شما نبوديم؟» مىگويند: «چرا، ولى شما خودتان را در بلا افكنديد و امروز و فردا كرديد و ترديد آورديد و آرزوها شما را غرّه كرد تا فرمان خدا آمد و [شيطان ]مغروركننده، شما را در باره خدا بفريفت.
و آنها را ندا دهند كه آيا ما با شما همراه نبوديم؟ مىگويند: بلى، اما شما خويشتن را در بلا افكنديد و به انتظار نشستيد و در شك بوديد و آرزوها شما را بفريفت تا آنگاه كه فرمان خدا دررسيد و شيطان به خدا مغرورتان كرد.
آنها را صدا میزنند: «مگر ما با شما نبودیم؟!» میگویند: «آری، ولی شما خود را به هلاکت افکندید و انتظار (مرگ پیامبر را) کشیدید، و (در همه چیز) شکّ و تردید داشتید، و آرزوهای دور و دراز شما را فریب داد تا فرمان خدا فرا رسید، و شیطان فریبکار شما را در برابر (فرمان) خداوند فریب داد!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- تربصتم: تربص: انتظار.
- امانى: امنية: آرزوى كاذب، جمع آن امانى است آن به معنى دروغ نيز آيد، در آرزوي حق نيز به كار رود، نظير وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِيٍّ إِلَّا إِذا تَمَنَّى أَلْقَى الشَّيْطانُ فِي أُمْنِيَّتِهِ ... حج/ 52.
- غرور: فريب دهنده. مانند: مال، جاه، شهوت و شيطان.[۱]
نزول
شأن نزول آیات 13 و 14:
محمد بن العباس بعد از دو واسطه از سلام بن مستنیر روایت کند که گفت: از امام باقر علیهالسلام درباره این قسمت از آیه «فَضُرِبَ بَینَهُمْ بِسُورٍ لَهُ بابٌ باطِنُهُ فِیهِ الرَّحْمَةُ وَ ظاهِرُهُ مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ» سؤال کردم.
فرمود: درباره ما و شیعیان ما و نیز درباره کفار نازل شده است زیرا وقتى که روز قیامت آشکار میشود. خلایق در راه محشر در تنگناى سختى قرار مى گیرند و خداوند سور و قلعه اى از تاریکى در مقابل آنان قرار میدهد که در باطن آن رحمت و نور است و در ظاهر آن، عذاب و ظلمت و تاریکى است و خداوند ما و شیعیان ما را در باطن آن جاى میدهد و دشمنان ما و کفار را در ظاهر آن قرار دهد سپس دشمنان ما شما شیعیان را مورد خطاب قرار داده و گویند: آیا در دنیا ما با شما نبوده ایم؟ و آیا پیامبر ما و شما یک نفر نبوده است؟ و آیا نماز و روزه و حج ما با شما به یک کیفیت نبوده است؟ سپس فرشته اى از جانب خداوند جواب آنها را میدهد (چنان که در آیه 14 مذکور گردیده است).[۲]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
يُنادُونَهُمْ أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قالُوا بَلى وَ لكِنَّكُمْ فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ وَ تَرَبَّصْتُمْ وَ ارْتَبْتُمْ وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُّ حَتَّى جاءَ أَمْرُ اللَّهِ وَ غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ «14»
منافقان، مؤمنان را ندا مىدهند كه مگر ما (در دنيا) با شما نبوديم، گويند: آرى ولى شما خود را به فتنه افكنديد و در انتظار (حوادث سوء براى مؤمنان) بوديد و (در دين حق) شك كرديد و آرزوها (ى باطل) شما را فريفت تا آن كه فرمان خداوند (نسبت به هلاكت شما) فرارسيد و (شيطانِ) فريبنده، شما را درباره خدا فريب داد.
نکته ها
«فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ» يعنى خود را گرفتار فتنه نفاق ساختيد. «تربص» به معناى انتظار كشيدن است. «امانى» جمع «امنيه» به معناى آرز و «غرور» به معناى فريبنده، يكى از لقبهاى شيطان است.
مؤمن، بدخواه كسى نيست. «لا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنا غِلًّا لِلَّذِينَ آمَنُوا» «1» ولى منافق منتظر حادثه بد براى ديگران است. «تَرَبَّصْتُمْ»
مؤمن، اهل يقين است، ولى منافق غرق در ترديد. «ارْتَبْتُمْ»
«1». حشر، 10.
جلد 9 - صفحه 467
مؤمن، واقعبين است و منافق خيال پرداز. «غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُّ»
مؤمن، همين كه با شيطان و وسوسه او روبرو شود، متذكّر مىشود. «إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا» «1» ولى منافق فريب مىخورد. «غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»
بر اساس آيات ديگر، منافقان، دين را عامل فريب مؤمنان مىپنداشتند و مىگفتند: «غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ» «2» يا مىگفتند: وعدههاى خدا و رسول وسيله فريب است، «ما وَعَدَنَا اللَّهُ وَ رَسُولُهُ إِلَّا غُرُوراً» «3» ولى اين آيه پاسخ مىدهد كه شيطان و آرزوهاى طولانى، وسيله فريبند. «غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُ- غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»
پیام ها
1- در قيامت، ميان منافقان و مؤمنان گفتگوهاست. «يُنادُونَهُمْ»، (فعل مضارع نشان استمرار است)
2- گفتگوى منافقان از پشت ديوار و همراه با ناله و استمداد است. «يُنادُونَهُمْ»
3- در قيامت، خاطرات دنيوى فراموش نمىشود. «أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ»
4- همراهى فيزيكى و ظاهرى مهم نيست، همراهى فكرى و عملى لازم است.
«أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ قالُوا بَلى»
5- خطر آنجاست كه انسان خود را فريب دهد و زشتها را با آنكه مىفهمد زشت است، زيبا ببيند. «فَتَنْتُمْ أَنْفُسَكُمْ»
6- آرزوهاى دور و دراز براى زندگى در دنيا، زمينهساز شك و ترديد در مورد قيامت است. «وَ ارْتَبْتُمْ وَ غَرَّتْكُمُ الْأَمانِيُّ»
7- چه بسا شيطان با وعده آمرزش و بخشش الهى، انسان را فريب داده و او را به رحمت خدا مغرور مىسازد. «غَرَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»
«1». اعراف، 201.
«2». انفال، 49.
«3». احزاب، 12.
تفسير نور(10جلدى)، ج9، ص: 468
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
