شاه طاهر دکنی انجدانی
«شاه طاهر دکنی انجدانی» (م، ۹۵۶ ق)، از علما و شعرای ایرانی در قرن ۱۰ هجری است. او در تفسیر، حکمت، فقه، اصول و کلام مهارت داشت و آثار متعددی در این علوم تألیف نمود.
| نام کامل | شاه طاهر دکنی انجدانی |
| زادگاه | همدان |
| وفات | ۹۵۶ قمری |
| مدفن | کربلا |
|
| |
| اساتید |
شمسالدین محمد خضرى،... |
|
| |
| آثار |
رساله منشآت، حاشیه بر الهیات شفا، شرح تهذیب الاصول، شرح باب حادى عشر، حاشیه بر تفسیر بیضاوى، النموذج العلوم، دیوان اشعار،... |
زندگینامه
شاه طاهر در همدان متولد شد و در محلى به نام خند (خواند) نزدیک قزوین روزگار مى گذراند. با گذشت زمان، به خاطر علم و تقوایى که داشت محبوبیت زیادى یافت، تا حدى که معروفترین امام سلسله نزارى شاخهى محمدشاهى شد.
وى وارد دربار شاه اسماعیل صفوى شد، در حالى که شاه صفوى از نفوذ او بیمناک بود، چند بار توسط میرزا حسین اصفهانى که از درباریان بانفوذ و حامى شاه طاهر بود، حمایت شد.
شاه طاهر پس از آن به کاشان به عنوان مدرس علوم دینى راهى شد. در کاشان علماى اثنى عشرى، اخبارى از شاه طاهر به دربار فرستادند که باعث شد فرمان قتل وى صادر شود، ولى وى به هند گریخت و به دربار اسماعیل عادلشاه حاکم بیجاپور راه یافت. ولى چون توجهى ندید قصد خانه خدا کرد. در راه به پیر محمد شیروانى برخورد و تاثیرى در وى گذاشت که باعث خوانده شدنش به احمدنگر دربار نظامشاه شد. وى پس از مدتى از معتمدترین یاران نظامشاه شد، در عین حال در آن شهر به ایراد درس در موضوعات مختلف مذهبى مىپرداخت.
شاه طاهر دکنی گویا به خاطر شفادادن اعجاز گونه پسر نظامشاه، مرتبه اى بلند یافت و نظامشاه به تشیع گروید. نظامشاه پس از این تغییر، تشیع را مذهب رسمى مملکت خود کرد. در بادى امر، تبلیغ مذهب اثنى عشرى توسط یک امام نزارى، شگفت جلوه مى کند، اما باید توجه داشت که شاه طاهر و دیگر پیشوایان نزارى آن عهد، ناچار به مراعات تقیه بودند.
سرانجام، شاه طاهر دکنی در سال ۹۵۶ یا ۹۵۲ قمری در احمدنگر هند درگذشت. بعدها استخوان او را به کربلا بردند و در جوار امام حسین علیه السلام به خاک سپردند.
فعالیتهای علمی
شاه طاهر دکنی از دانشمندان و ادیبان و عارفان معروف عهد خود بود. دانشهاى عقلى را نزد شمس الدین محمد خضرى فراگرفت و در مجموعه «منشآت» وی نامهاى به همین استاد مى بینیم. او در تفسیر و حدیث و فقه و اصول و حکمت و کلام مهارت داشت.
=آثار و تألیفات
- منشآت شاه طاهر، یا «انشاء روحافزا»؛
- حاشیه بر «الهیات شفا» ابن سینا؛
- شرح بر «تهذیب الاصول»، در اصول؛
- شرح «باب حادى عشر» علامه حلی، در کلام؛
- شرح «رسالهى جعفریه» در فقه؛
- حاشیه بر «تفسیر بیضاوى»؛
- رساله النموذج العلوم؛
- رساله فارسى در احوال معاد؛
- دیوان شعرى هم دارد که اشعارى لطیف دارد، از جمله قصایدى در مدح نبى اکرم صلی الله علیه وآله و امام على علیه السلام.
منابع
- اثرآفرینان، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۳، ص۲۹۱.
