آیه 43 سوره فرقان

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَٰهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا

مشاهده آیه در سوره


<<42 آیه 43 سوره فرقان 44>>
سوره : سوره فرقان (25)
جزء : 19
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

آیا دیدی حال آن کس را که (از غرور) هوای نفسش را خدای خود ساخته؟ آیا تو حافظ و نگهبان او (از هلاکت) توانی شد؟

آیا کسی که هوای [نفسش] را معبود خود گرفته دیدی؟ آیا تو می توانی کارساز و نگهبان او باشی [که او را به میل خود به راه راست هدایت کنی؟]

آيا آن كس كه هواى [نفس‌] خود را معبود خويش گرفته است ديدى؟ آيا [مى‌توانى‌] ضامن او باشى؟

آيا آن كس را كه هواى نفس را به خدايى گرفته بود ديدى؟ آيا تو ضامن او هستى؟

آیا دیدی کسی را که هوای نفسش را معبود خود برگزیده است؟! آیا تو می‌توانی او را هدایت کنی (یا به دفاع از او برخیزی)؟!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Have you seen him who has taken his desire to be his god? Is it your duty to watch over him?

Have you seen him who takes his low desires for his god? Will you then be a protector over him?

Hast thou seen him who chooseth for his god his own lust? Wouldst thou then be guardian over him?

Seest thou such a one as taketh for his god his own passion (or impulse)? Couldst thou be a disposer of affairs for him?

معانی کلمات آیه

«أَرَأَیْتَ»: مرا خبر بده. به من بگو. «مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ»: کسی که هوی و هوس را معبود و خدای خود ساخته است. مراد از آرزوپرستی، به فرمان دل گوش کردن، و فرمان خدا و رسول و رهنمود عقل را رها کردن است. «وَکیلاً»: کسی که کار و بار خود را بدو وامی‌گذارند. مراد این است رسول خدا قادر به دفاع و هدایت چنین اشخاصی نیست و تنها بَشیر و نَذیر و سِراج مُنیر و رحمةً‌لِلْعَالَمِین است، و بر رسولان پیام باشد و بس.

نزول

این آیه درباره قریش نازل گردیده که هر وقت معاش و زندگى بر آن‌ها سخت می‌شد از مکه بیرون رفته و متفرق مى گشتند و هرگاه به درخت یا سنگ خوبى می‌رسیدند، آن را پرستش مى کردند و از براى آن چارپایانى قربانى می‌نمودند و درخت یا سنگ مزبور را با خون آن حیوان مى آلودند و اگر دردى و یا مرضى بر چارپایان آن‌ها عارض می‌گردید، به طرف آن درخت یا سنگ مى رفتند و حیوان مریض را به آن درخت یا سنگ مى مالیدند.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

أَ رَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ أَ فَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا «43»

آيا كسى كه هواى نفس خود را معبود خود قرار داده است ديده‌اى؟ آيا تو مى‌توانى وكيل او باشى (و به دفاع از او برخيزى و او را هدايت كنى)؟

نکته ها

به هر معبودى غير از حقّ، هوى گفته مى‌شود. «1»

هوى‌پرستى از نظر قرآن و روايات:

  • هواپرستى، سرچشمه غفلت است. «وَ لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ عَنْ ذِكْرِنا وَ اتَّبَعَ هَواهُ» «2»
  • هواپرستى، سرچشمه‌ى كفر است. «مَنْ لا يُؤْمِنُ بِها وَ اتَّبَعَ هَواهُ فَتَرْدى‌» «3»
  • هواپرستى، بدترين انحراف است. «وَ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَواهُ» «4»
  • هواپرستى، مانع قضاوت عادلانه است. «فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى‌» «5»
  • هواپرستى، سرچشمه‌ى فساد است. «لَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ» «6»
  • هواپرستى، سرچشمه‌ى غصّه‌هاست.
  • هواپرست، ايمان ندارد.
  • هواپرست، بى عقل است.
  • آغاز فتنه‌ها پيروى از هوسها و ايجاد بدعت‌ها مى‌باشد.
  • هوا وهوسها انسان را كر وكور كرده وقدرت تشخيص حقّ از باطل را مى‌گيرد.
  • شجاع‌ترين مردم كسانى هستند كه بر هوس‌هاى خود غلبه كنند.
  • پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: هوى را بدان سبب هوى‌ ناميده‌اند كه صاحب خود را فرو مى‌افكند. «7»

«1». تفسير قرطبى.

«2». كهف، 28.

«3». طه، 16.

«4». قصص، 50.

«5». ص، 26.

«6». مؤمنون، 71.

«7». مجموعه احاديث از ميزان‌الحكمة مى‌باشد.

جلد 6 - صفحه 261

پیام ها

1- ريشه‌ى بت‌پرستى، هواپرستى است. «صبرنا على آلهتنا- اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ»

2- خداجويى در فطرت هر انسانى وجود دارد، لكن او در مصداق و يافتن حقّ گرفتار اشتباه مى‌شود. «اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ»

3- انبيا مسئوليّتى در هدايت اجبارى هواپرستان ندارند. «أَ فَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا» 4- انسان داراى اختيار است. «أَ فَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا»

5- تربيت و ايمان بايد بدون اجبار و اكراه باشد. «أَ فَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا»



پانویس

  1. تفسیر على بن ابراهیم.

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه