آیه 33 سوره لقمان

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَاخْشَوْا يَوْمًا لَا يَجْزِي وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَيْئًا ۚ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ ۖ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ

مشاهده آیه در سوره


<<32 آیه 33 سوره لقمان 34>>
سوره : سوره لقمان (31)
جزء : 21
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

ای مردم، از خدا بترسید و بیندیشید از آن روزی که نه هیچ پدری ذره‌ای به کار فرزند آید و نه هیچ فرزندی ذره‌ای به کار پدر آید، البتّه وعده خدا حق و حتمی است، پس زنهار شما را زندگانی دنیا فریب ندهد و شیطان فریبنده شما را از (عقاب) خدا (به عفو و کرمش) سخت مغرور نگرداند.

ای مردم! از پروردگارتان پروا کنید، و بترسید از روزی که هیچ پدری چیزی [از عذاب دوزخ را] از فرزندش دفع نمی کند، و نه هیچ فرزندی دفع کننده چیزی از [عذاب] پدر خویش است. بی تردید وعده خدا حق است، پس زندگی دنیا شما را نفریبد، و مبادا شیطان شما را به [کرم و رحمت] خدا مغرور کند.

اى مردم، از پروردگارتان پروا بداريد، و بترسيد از روزى كه هيچ پدرى به كار فرزندش نمى‌آيد، و هيچ فرزندى [نيز] به كار پدرش نخواهد آمد. آرى، وعده خدا حق است. زنهار تا اين زندگى دنيا شما را نفريبد، و زنهار تا شيطان شما را مغرور نسازد.

اى مردم، از پروردگارتان بترسيد و از روزى كه هيچ پدرى كيفر فرزند را به عهده نگيرد و هيچ فرزندى كيفر پدر را عهده‌دار نشود پروا كنيد. وعده خدا حق است. زندگى دنيا فريبتان ندهد و نيز شيطان فريبكار به كرم خدا مغرورتان نسازد.

ای مردم! تقوای الهی پیشه کنید و بترسید از روزی که نه پدر کیفر اعمال فرزندش را تحمّل می‌کند، و نه فرزند چیزی از کیفر (اعمال) پدرش را؛ به یقین وعده الهی حقّ است؛ پس مبادا زندگانی دنیا شما را بفریبد، و مبادا (شیطان) فریبکار شما را (به کرم) خدا مغرور سازد!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

O mankind! Be wary of your Lord and fear the day when a father will not atone for his child, nor the child will atone for its father in any wise. Indeed Allah’s promise is true. So do not let the life of the world deceive you, nor let the Deceiver deceive you concerning Allah.

O people! guard against (the punishment of) your Lord and dread the day when a father shall not make any satisfaction for his son, nor shall the child be the maker of any satisfaction for his father; surely the promise of Allah is true, therefore let not this world's life deceive you, nor let the archdeceiver deceive you in respect of Allah.

O mankind! Keep your duty to your Lord and fear a Day when the parent will not be able to avail the child in aught, nor the child to avail the parent. Lo! Allah's promise is the very truth. Let not the life of the world beguile you, nor let the deceiver beguile you, in regard to Allah.

O mankind! do your duty to your Lord, and fear (the coming of) a Day when no father can avail aught for his son, nor a son avail aught for his father. Verily, the promise of Allah is true: let not then this present life deceive you, nor let the chief Deceiver deceive you about Allah.

معانی کلمات آیه

  • غرور: (بفتح اول) وصف است به معنى فريب دهنده. راغب گويد: غرور هر چيزى است كه انسان را فريب دهد مانند مال و جاه و شهوت و شيطان. گاهى آن را شيطان تفسير كرده‌اند كه اخبث فريبكاران است.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَ اخْشَوْا يَوْماً لا يَجْزِي والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَ لا مَوْلُودٌ هُوَ جازٍ عَنْ والِدِهِ شَيْئاً إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ فَلا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ «33»

اى مردم! از پروردگارتان پروا كنيد و بترسيد از روزى كه هيچ پدرى مسئوليّت (اعمال) فرزندش را نمى‌پذيرد و هيچ فرزندى به جاى پدرش قبول مسئوليّت نمى‌كند، قطعاً وعده‌ى خداوند حقّ است، پس زندگى دنيا شما را نفريبد و (شيطانِ) فريبكار، شما را نسبت به خدا فريب ندهد.

نکته ها

عبارتِ‌ «لا يَجْزِي»، هم به معناى جزا و كيفر و پاداش است و هم به معناى كفايت و تكفّل، كه در اينجا مراد معناى دوم است. «غرور»، صيغه‌ى مبالغه، به معناى بسيار فريبنده است كه مصداق روشن آن شيطان است وبه هر چيز يا كسى گفته مى‌شود كه انسان را مى‌فريبد.

پیام ها

1- همه بايد از خدا پروا داشته باشيم و از انواع انحرافات عقيدتى، اخلاقى و عملى بپرهيزيم. «يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمْ»

2- بهترين زاد و توشه براى روزى كه حتّى پدر و فرزند به داد يكديگر نمى‌رسند، تقواست. اتَّقُوا رَبَّكُمْ وَ اخْشَوْا يَوْماً لا يَجْزِي والِدٌ ...

3- خطر قيامت جدّى است، لذا هشدارهاى پى در پى لازم است. (دو بار امر و دو بار نهى در آيه آمده است: «اتَّقُوا- اخْشَوْا- فَلا تَغُرَّنَّكُمُ‌- لا يَغُرَّنَّكُمْ»)

4- روز قيامت، روز بزرگى است. (كلمه‌ى‌ «يَوْماً»، نكره و با تنوين آمده، نشانه‌ى عظمت و بزرگى است.) «اخْشَوْا يَوْماً»

5- در قيامت، هركس گرفتار عمل خويش است و عهده‌دار كار ديگرى نيست.

لا يَجْزِي‌ ... شَيْئاً

6- آنچه انسان را از قيامت غافل مى‌كند، دنيا و شيطان فريبنده است. «فَلا تَغُرَّنَّكُمُ‌

جلد 7 - صفحه 291

الْحَياةُ الدُّنْيا وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»

7- حَسَب و نَسَب، در قيامت كارايى ندارد. «لا يَجْزِي والِدٌ- وَ لا مَوْلُودٌ» (وقتى پدر وفرزند به فرياد يكديگر نمى‌رسند، حساب ديگران روشن است)

8- ترس از قيامت، مانع فريفتگى انسان به زندگى دنياست. اخْشَوْا يَوْماً ... وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ

9- شيطان در بعضى اوقات، حتّى در مقدّس‌ترين امور براى فريب افراد استفاده مى‌كند. «وَ لا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ»

قيامت، روز تنهايى‌

خداوند، حكيم است و خداىِ حكيم، ساخته‌ى خود را نابود نمى‌كند. دنيا، خانه‌اى است كه مهندسش آن را خراب مى‌كند تا، بناى بهترى بسازد. بنا بر روايات؛ مرگ، تغيير لباس، تغيير منزل و مقدّمه‌اى براى تكامل و زندگى ابدى است.

به علاوه عدالتِ خداوند، وجود قيامت را براى انسان ضرورى مى‌كند، زيرا ما خوبان و بدانى را مى‌بينيم كه در دنيا به پاداش و كيفر نمى‌رسند، بنابراين خداوند عادل بايد سراى ديگرى را براى آن پاداش و كيفر آنها قرار دهد.

گرچه گاه و بيگاه كيفر و پاداشهايى در دنيا مشاهده مى‌شود، ولى جايگاه بسيارى از اعمال تنها قيامت است، زيرا در بعضى موارد امكان آن در دنيا وجود ندارد. مثلًا كسى كه در راه خدا شهيد شده، در دنيا حضور ندارد تا پاداش بگيرد و يا كسى كه افراد زيادى را كشته، در دنيا امكان تحمّل بيش از يك كيفر را ندارد.

علاوه بر آنكه رنج و كيفر خلافكار در دنيا به تمام بستگان بى‌تقصيرش نيز سرايت مى‌كند، پس بايد پاداش و كيفر در جايى باشد كه به ديگران سرايت نكند.

جمع شدن ذرّات پخش شده‌ى مردگان نيز كار محالى نيست. همان گونه كه ذرّات چربىِ پخش شده در مَشكِ دوغ، در اثر تكانِ مَشك، يكجا جمع مى‌شود، خداوند نيز با تكان شديد زمين، اجزاى همه‌ى مردگان را يكجا جمع مى‌كند. «إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها. وَ أَخْرَجَتِ‌

جلد 7 - صفحه 292

الْأَرْضُ أَثْقالَها» «1» بگذريم كه خود ما نيز از يك تك سلول آفريده شده‌ايم كه اين سلول نيز از ذرّات خاكى است كه تبديل به گندم، برنج، سبزى و ... شده و به صورت غذاى والدين و سپس نطفه و سرانجام به شكل انسانى كامل در آمده است.

آنچه در اين آيه مورد توجّه قرار گرفته، صحنه‌ى دلخراشى است كه پدر نمى‌تواند كارى براى فرزند خود انجام دهد. در موارد ديگر قرآن، صحنه‌هايى مطرح شده كه اگر آن آيات را يكجا بنگريم غربت، ذلّت و وحشت انسان را درك خواهيم كرد:

در آن روز، نه مال به فرياد انسان كافر مى‌رسد و نه فرزند. «يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ» «2»

در آن روز، دوستان صميمى كفّار از حال يكديگر نمى‌پرسند. «وَ لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ حَمِيماً» «3»

در آن روز، پشيمانى و عذرخواهى براى كافر سودى ندارد. «وَ لا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ» «4»

در آن روز، نسبت‌ها و آشنايى‌ها براى كافر سودى ندارند. «فَلا أَنْسابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ» «5»

در آن روز، وسيله‌ها و سبب‌ها براى كافر از كار مى‌افتد. «تَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْأَسْبابُ» «6»

به هر حال، آن روز، روز غربت و تنهايى انسان است.



پانویس

  1. تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج‏8، ص: 267

منابع

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه