قیس بن مسهر صیداوی: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز (صفحه‌ای جدید حاوی ' {{نوشته های اعضای دانشنامه}} <keywords content='کلید واژه: یاران امام حسین علیه السلام، ...' ایجاد کرد)
 
 
(۱۱ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{نوشته های اعضای دانشنامه}}
+
قيس بن  مُسهِر صَيداوى، يكى از ياران [[امام حسین علیه السلام|امام حسين]] عليه السلام بود كه در نهضت كوفه، نقش بسيار فعالى داشت. وى بارها از [[کوفه|كوفه]] براى امام عليه السلام پيام بُرد و پيام امام عليه السلام را براى كوفيان، باز آورد. تا این که در آخرین ماموریت خود، توسّط حُصَين بن تميم (نُمَير)، دستگير و به دستور [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] به شهادت رسید.
  
 +
==نسب قیس==
  
 +
صیدا، طایفه ای از اسد هستند. قیس، فرزند مسهِر (مسهَّر) بن خالد اسدی صیداوی، مردی شریف و در قبیله ی خود به بزرگواری و شخصیت نام برده می شد. او از یاران شجاع، ثابت قدم، با [[اخلاص]] و وفادار [[رسول خدا]] و [[اهل البیت|اهل بیت]] بود.<ref>زندگانی امام حسين علیه السلام، جلد 2، ص 138.</ref>
  
 +
==فعالیت‌های قیس در نهضت حسینی==
  
=قیس بن مسهر الصیداوی =<ref> قيس بن عبدالله همدانى هم گفته اند.</ref>
+
قیس در نهضت [[امام حسین علیه السلام|امام حسین]] علیه السلام، نقش بسيار فعالى داشت. از جمله فعاليت هاى اوست:
  
صیدا، طایفه ای از اسد هستند. قیس، فرزند مسهر بن خالد اسدی صیداوی، مردی شریف، و در قبیله ی خود به بزرگواری و شخصیت نام برده می شد. شجاع، ثابت قدم، وفادار، با[[اخلاص]] [[رسول خدا]] و اهل بیتش بود.<ref> زندگاني [[امام حسين]] علیه السلام، جلد 2، ص 138.</ref>
+
'''۱. رساندن دعوت نامه كوفيان به امام حسین در مكه:'''
  
از شهداى نهضت [[امام حسين ]] علیه السلام كه پيش از [[عاشورا]] در [[كوفه]] به شهادت رسيد. قيس، از جوانمردان شجاع كوفه و از اشراف طايفه بنى‌اسد و يكى از نامه‌رسانان مردم كوفه به امام حسين  علیه السلام بود. همراه [[مسلم بن عقيل]] از [[مكه]] به كوفه آمد. پس از مدتى نامه مسلم را كه  حاوى خبر بيعت كوفيان بود به [[مكه]] برد و به سيدالشهدا تسليم كرد. امام حسين  علیه السلام در منزلگاه  «بطن الرمه » (مكانى در منطقه حاجز) نامه اى خطاب به كوفيان نوشت كه در آن، خبر از حركت  خويش به سوى كوفه بود. نامه را به قيس بن مسهر سپرد تا به كوفه برساند.
+
بعد از مرگ [[معاویه]]، [[شیعه|شیعیان]] در منزل [[سلیمان بن صرد خزاعی]] جمع شدند و نامه هایی پی در پی به امام حسین علیه السلام نوشتند و در آن خواستار بیعت با ایشان شدند. قیس همراه عبدالرحمان بن عبدالله ارحبی حامل دومین نامه کوفیان به سوی امام حسین علیه السلام در [[مكه|مکه]] بود.<ref> [http://www.tahoordanesh.com/page.php?pid=12175 قیس بن مسهر صیداوی، دائره المعارف طهور]، بازیابی: 26 دی ماه 1391.</ref>
  
قيس در منطقه قادسيه، توسط [[حصين بن نمير]] كه از سران سپاه كوفه بود دستگير شد. براى  اين كه مضمون نامه و اسامى اشخاص به دست دشمن نيفتد، قيس بن مسهر نامه را از بين  برد. او را نزد عبيدالله بن زياد بردند. تلاش والى [[كوفه]] براى دستيابى به نام كسانى كه  مخاطب نامه بودند بى نتيجه ماند.<ref> حياة الامام الحسين  علیه السلام، ج 3، ص 62، انصارالحسين، ص 107.</ref> ابن زياد از او خواست كه يا نام اشخاص را بگويد يا بر منبر رود و در حضور مردم حسين بن على و [[امام حسن]] و على بن ابى طالب را لعن كند وگرنه كشته خواهد شد.
+
'''۲. همراهى با مسلم بن عقیل در سفر به كوفه:'''
  
وى رفتن بر منبر را پذيرفت، اما وقتى شروع به سخن كرد، پس از حمد و ثناى الهى، بر حسين بن على و امام حسن مجتبى و اميرالمؤمنين رحمت فرستاد و عبيدالله  زياد و پدرش را لعنت كرد و مردم را به يارى سيدالشهدا فراخواند.
+
قیس پس از رساندن نامه کوفیان به امام حسین علیه السلام در مکه، همراه [[مسلم بن عقیل]] راهی [[کوفه]] شد. مسلم ابتدا به [[مدینه]] رفت و دو نفر راهنما برای خود انتخاب کرد و راه کوفه را در پیش گرفت. آن دو مسلم را از بیراهه بردند و راه را گم کردند. تشنگی شدیدی بر آنان غلبه کرد و از ادامه راه بازماندند. پس از آن که راه را پیدا کردند با اشاره علایم راه را به مسلم نشان دادند و خود در اثر تشنگی جان سپردند. مسلم پس از پیمودن راه به محلی که معروف به مضیق بوده رسید و نامه‌ای به امام نوشت و به وسیله قیس بن مسهر ارسال داشت.
  
وقتى خبر به ابن زياد دادند، دستور داد او را بالاى قصر برده از آنجا به زير افكندند و شهيد شد.<ref> ارشاد مفيد، ص 220.</ref> چون خبر شهادتش به [[امام حسين ]] علیه السلام رسيد، بى اختيار گريست و اين آيه راخواند: «رجال صدقوا ما عاهدوا الله عليه فمنهم من قضى نحبه و منهم من ينتظر و ما بدلوا تبديلا».<ref> [[سوره احزاب]]، آيه 23.</ref>
+
متن نامه چنین بود: اما بعد، من از مدینه با دو تن راهنما به کوفه رهسپار شدم. آن دو از راه کناره گرفته و راه را گم کردند. تشنگی بر ایشان سخت شد. دیری نپایید که از دنیا برفتند. ما به راه خود ادامه دادیم تا آنگاه که به آب رسیدیم جز رمقی مختصر برای ما نمانده بود و این آب در دره خبث است و به نام مضیق خوانده می‌شود و من این راه را به واسطه این جریان به فال بد گرفتم از این رو چنانچه اجازه دهید مرا از رفتن بدین سفر معذور دارید و دیگری را به جای من بفرستید والسلام.
  
(مردانى كه بر سر پيمان خويش با خدا، صادق بودند، برخى از آنان شهيد شدند و برخى ديگر انتظار مى كشند و پيمان را هيچ عوض و دگرگون نكردند.) قيس، دليرانه به  استقبال شهادت رفت و تا پاى جان ايستاد و تزلزلى نيافت.<ref> فرهنگ عاشورا، جواد محدثی.</ref>
+
امام حسین علیه السلام در پاسخ او نوشت: اما بعد، من از آن بیم دارم که چیزی جز ترس نباشد که تو را وادار به استعفا کرده است. پس اندیشه مکن و همان راهی که تو را فرستاده‌ام در پیش گیر. همین که مسلم نامه حضرت را خواند گفت: من هرگز از جان خود بیمناک نیستم. پس بیدرنگ راه کوفه را در پیش گرفتند.<ref>سید محسن امین، سیره معصومان، ج4 نقل از  [http://www.aviny.com/Occasion/Ahlebeit/ImamHosein/Moharram/87/01/Daavat.aspx سایت شهید آوینی]، بازیابی: 26 دی ماه 1391.</ref>
  
==پانویس ==
+
'''۳. رساندن نامه مسلم از كوفه به امام حسین در مكه.'''
 +
 
 +
'''۴. بردن نامه امام به كوفیان و شهادت قیس:'''
 +
 
 +
امام حسين علیه السلام در منزلگاه «بطن الرمه» (مكانى در منطقه [[حاجز]]) نامه اى خطاب به كوفيان نوشت كه در آن، خبر از حركت خويش به سوى كوفه بود. نامه را به قيس بن مسهر سپرد تا به كوفه برساند. اما قيس در منطقه [[قادسیه|قادسيه]]، توسط [[حصين بن نمير]] كه از سران سپاه كوفه بود دستگير شد. براى اين كه مضمون نامه و اسامى اشخاص به دست دشمن نيفتد، قيس بن مسهر نامه را از بين برد. او را نزد [[عبیدالله بن زیاد|عبيدالله بن زياد]] بردند. تلاش والى كوفه براى دستيابى به نام كسانى كه  مخاطب نامه بودند بى نتيجه ماند.<ref>حياة الامام الحسين علیه السلام، ج3، ص62، انصارالحسين، ص107.</ref> ابن زياد از او خواست كه يا نام اشخاص را بگويد يا بر منبر رود و در حضور مردم [[امام حسین علیه السلام|حسين بن على]] و [[امام حسن]] و [[امام علی علیه السلام|على بن ابى طالب]] را [[لعن]] كند وگرنه كشته خواهد شد. وى رفتن بر منبر را پذيرفت اما وقتى شروع به سخن كرد پس از حمد و ثناى الهى بر حسين بن على و امام حسن مجتبى و اميرالمؤمنين رحمت فرستاد و عبيدالله زياد و پدرش را لعنت كرد و مردم را به يارى [[سیدالشهداء|سيدالشهدا]] فراخواند. وقتى خبر به ابن زياد دادند، دستور داد او را بالاى قصر برده از آنجا به زير افكندند، که در نتیجه به شهادت رسید.<ref>ارشاد مفيد، ص 220.</ref>
 +
==رسیدن خبر شهادت قیس به امام حسین==
 +
 
 +
در [[تاریخ طبری (کتاب)|تاریخ طبری]] آمده است: [امام حسين عليه السلام به چهار مردى كه از كوفه آمده بودند،] فرمود: «به من خبر دهيد كه آيا فرستاده ام نزد شما آمد؟» گفتند: چه كسى؟ فرمود: «قيس بن مُسهِر صيداوى». گفتند: آرى. حُصَين بن تميم، او را دستگير كرد و نزد ابن زياد فرستاد. ابن زياد به وى دستور داد تا تو و پدرت را لعنت كند. قيس بر تو و پدرت، درود فرستاد و ابن زياد و پدرش را لعنت كرد و مردم را به يارى تو دعوت نمود و از آمدنت خبر داد. آنگاه ابن زياد، دستور داد و از بالاى قصر، به پايين پرتاب شد. چشمان حسين عليه السلام اشك آلود شد و نتوانست جلوى اشك هايش را بگيرد و فرمود: {{متن قرآن|«...رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا»}}؛<ref> [[سوره احزاب]]، آيه 23.</ref> برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در انتظار [شهادت] هستند و هرگز [عقيده خود را] تغيير نداده اند. بار خدايا! بهشت را منزلگاه ما و آنان، گردان و ميان ما و آنان در محل استقرار رحمتت و پاداش هاى ذخيره شده و مرغوب، جمع گردان».<ref>دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ؛ ج4، ص387 به نقل از تاریخ طبری، ج۵، ص۱۶۵ در دسترس در [http://www.hadith.net/n365-e5677-p387.html حدیث نت].</ref>
 +
 
 +
همچنین آمده است که امام حسین علیه السلام پس از آن فرمود: «قيس، دليرانه به استقبال شهادت رفت و تا پاى جان ايستاد و تزلزلى نيافت».<ref> [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، جواد محدثی.</ref>
 +
 
 +
نام قیس در «[[زيارت رجبيه]]» و «[[زیارت ناحیه مقدسه|زيارت ناحيه]]» -که زیارت‌نامه های امام حسین علیه السلام و [[شهدای کربلا]] هستند- چنين آمده است: السلام علی قيس بن مسُهِر صَيداوى!
 +
 
 +
==پانویس==
 
<references />
 
<references />
 +
 +
[[رده:شهدای کربلا]]
 +
{{الگو:واقعه عاشورا}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ نوامبر ۲۰۱۹، ساعت ۱۲:۰۳

قيس بن مُسهِر صَيداوى، يكى از ياران امام حسين عليه السلام بود كه در نهضت كوفه، نقش بسيار فعالى داشت. وى بارها از كوفه براى امام عليه السلام پيام بُرد و پيام امام عليه السلام را براى كوفيان، باز آورد. تا این که در آخرین ماموریت خود، توسّط حُصَين بن تميم (نُمَير)، دستگير و به دستور ابن زیاد به شهادت رسید.

نسب قیس

صیدا، طایفه ای از اسد هستند. قیس، فرزند مسهِر (مسهَّر) بن خالد اسدی صیداوی، مردی شریف و در قبیله ی خود به بزرگواری و شخصیت نام برده می شد. او از یاران شجاع، ثابت قدم، با اخلاص و وفادار رسول خدا و اهل بیت بود.[۱]

فعالیت‌های قیس در نهضت حسینی

قیس در نهضت امام حسین علیه السلام، نقش بسيار فعالى داشت. از جمله فعاليت هاى اوست:

۱. رساندن دعوت نامه كوفيان به امام حسین در مكه:

بعد از مرگ معاویه، شیعیان در منزل سلیمان بن صرد خزاعی جمع شدند و نامه هایی پی در پی به امام حسین علیه السلام نوشتند و در آن خواستار بیعت با ایشان شدند. قیس همراه عبدالرحمان بن عبدالله ارحبی حامل دومین نامه کوفیان به سوی امام حسین علیه السلام در مکه بود.[۲]

۲. همراهى با مسلم بن عقیل در سفر به كوفه:

قیس پس از رساندن نامه کوفیان به امام حسین علیه السلام در مکه، همراه مسلم بن عقیل راهی کوفه شد. مسلم ابتدا به مدینه رفت و دو نفر راهنما برای خود انتخاب کرد و راه کوفه را در پیش گرفت. آن دو مسلم را از بیراهه بردند و راه را گم کردند. تشنگی شدیدی بر آنان غلبه کرد و از ادامه راه بازماندند. پس از آن که راه را پیدا کردند با اشاره علایم راه را به مسلم نشان دادند و خود در اثر تشنگی جان سپردند. مسلم پس از پیمودن راه به محلی که معروف به مضیق بوده رسید و نامه‌ای به امام نوشت و به وسیله قیس بن مسهر ارسال داشت.

متن نامه چنین بود: اما بعد، من از مدینه با دو تن راهنما به کوفه رهسپار شدم. آن دو از راه کناره گرفته و راه را گم کردند. تشنگی بر ایشان سخت شد. دیری نپایید که از دنیا برفتند. ما به راه خود ادامه دادیم تا آنگاه که به آب رسیدیم جز رمقی مختصر برای ما نمانده بود و این آب در دره خبث است و به نام مضیق خوانده می‌شود و من این راه را به واسطه این جریان به فال بد گرفتم از این رو چنانچه اجازه دهید مرا از رفتن بدین سفر معذور دارید و دیگری را به جای من بفرستید والسلام.

امام حسین علیه السلام در پاسخ او نوشت: اما بعد، من از آن بیم دارم که چیزی جز ترس نباشد که تو را وادار به استعفا کرده است. پس اندیشه مکن و همان راهی که تو را فرستاده‌ام در پیش گیر. همین که مسلم نامه حضرت را خواند گفت: من هرگز از جان خود بیمناک نیستم. پس بیدرنگ راه کوفه را در پیش گرفتند.[۳]

۳. رساندن نامه مسلم از كوفه به امام حسین در مكه.

۴. بردن نامه امام به كوفیان و شهادت قیس:

امام حسين علیه السلام در منزلگاه «بطن الرمه» (مكانى در منطقه حاجز) نامه اى خطاب به كوفيان نوشت كه در آن، خبر از حركت خويش به سوى كوفه بود. نامه را به قيس بن مسهر سپرد تا به كوفه برساند. اما قيس در منطقه قادسيه، توسط حصين بن نمير كه از سران سپاه كوفه بود دستگير شد. براى اين كه مضمون نامه و اسامى اشخاص به دست دشمن نيفتد، قيس بن مسهر نامه را از بين برد. او را نزد عبيدالله بن زياد بردند. تلاش والى كوفه براى دستيابى به نام كسانى كه مخاطب نامه بودند بى نتيجه ماند.[۴] ابن زياد از او خواست كه يا نام اشخاص را بگويد يا بر منبر رود و در حضور مردم حسين بن على و امام حسن و على بن ابى طالب را لعن كند وگرنه كشته خواهد شد. وى رفتن بر منبر را پذيرفت اما وقتى شروع به سخن كرد پس از حمد و ثناى الهى بر حسين بن على و امام حسن مجتبى و اميرالمؤمنين رحمت فرستاد و عبيدالله زياد و پدرش را لعنت كرد و مردم را به يارى سيدالشهدا فراخواند. وقتى خبر به ابن زياد دادند، دستور داد او را بالاى قصر برده از آنجا به زير افكندند، که در نتیجه به شهادت رسید.[۵]

رسیدن خبر شهادت قیس به امام حسین

در تاریخ طبری آمده است: [امام حسين عليه السلام به چهار مردى كه از كوفه آمده بودند،] فرمود: «به من خبر دهيد كه آيا فرستاده ام نزد شما آمد؟» گفتند: چه كسى؟ فرمود: «قيس بن مُسهِر صيداوى». گفتند: آرى. حُصَين بن تميم، او را دستگير كرد و نزد ابن زياد فرستاد. ابن زياد به وى دستور داد تا تو و پدرت را لعنت كند. قيس بر تو و پدرت، درود فرستاد و ابن زياد و پدرش را لعنت كرد و مردم را به يارى تو دعوت نمود و از آمدنت خبر داد. آنگاه ابن زياد، دستور داد و از بالاى قصر، به پايين پرتاب شد. چشمان حسين عليه السلام اشك آلود شد و نتوانست جلوى اشك هايش را بگيرد و فرمود: «...رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَىٰ نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا»؛[۶] برخى از آنان به شهادت رسيدند و برخى از آنها در انتظار [شهادت] هستند و هرگز [عقيده خود را] تغيير نداده اند. بار خدايا! بهشت را منزلگاه ما و آنان، گردان و ميان ما و آنان در محل استقرار رحمتت و پاداش هاى ذخيره شده و مرغوب، جمع گردان».[۷]

همچنین آمده است که امام حسین علیه السلام پس از آن فرمود: «قيس، دليرانه به استقبال شهادت رفت و تا پاى جان ايستاد و تزلزلى نيافت».[۸]

نام قیس در «زيارت رجبيه» و «زيارت ناحيه» -که زیارت‌نامه های امام حسین علیه السلام و شهدای کربلا هستند- چنين آمده است: السلام علی قيس بن مسُهِر صَيداوى!

پانویس

  1. زندگانی امام حسين علیه السلام، جلد 2، ص 138.
  2. قیس بن مسهر صیداوی، دائره المعارف طهور، بازیابی: 26 دی ماه 1391.
  3. سید محسن امین، سیره معصومان، ج4 نقل از سایت شهید آوینی، بازیابی: 26 دی ماه 1391.
  4. حياة الامام الحسين علیه السلام، ج3، ص62، انصارالحسين، ص107.
  5. ارشاد مفيد، ص 220.
  6. سوره احزاب، آيه 23.
  7. دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ؛ ج4، ص387 به نقل از تاریخ طبری، ج۵، ص۱۶۵ در دسترس در حدیث نت.
  8. فرهنگ عاشورا، جواد محدثی.
11.jpg
واقعه عاشورا
قبل از واقعه
شرح واقعه
پس از واقعه
بازتاب واقعه
وابسته ها