آیه 47 سوره انعام

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۵:۳۹ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها) (تفسیر آیه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

قُلْ أَرَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتَاكُمْ عَذَابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ

مشاهده آیه در سوره


<<46 آیه 47 سوره انعام 48>>
سوره : سوره انعام (6)
جزء : 7
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

-بگو: چه خواهید کرد اگر عذاب خدا شما را به ناگاه، پنهان یا آشکار در رسد، آیا کسی به جز گروه ستمکار هلاک خواهد شد؟

بگو: به من خبر دهید اگر عذاب خدا ناگهان [مانند صاعقه و صیحه آسمانی] یا آشکار [مانند بیماری های مهلک] به سوی شما آید، آیا جز گروه ستمکار هلاک می شوند؟

بگو: «به نظر شما، اگر عذاب خدا ناگهان يا آشكارا به شما برسد، آيا جز گروه ستمگران [كسى‌] هلاك خواهد شد؟»

بگو: چه مى‌بينيد، اگر عذاب خدا به ناگاه يا آشكارا بر شما فرود آيد، آيا جز ستمكاران هلاك مى‌شوند؟

بگو: «به من خبر دهید اگر عذاب خدا بطور ناگهانی (و پنهانی) یا آشکارا به سراغ شما بیاید، آیا جز جمعیّت ستمکار هلاک می‌شوند؟!»

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Say, ‘Tell me, should Allah’s punishment overtake you suddenly or visibly, will anyone be destroyed except the wrongdoing lot?’

Say: Have you considered if the chastisement of Allah should overtake you suddenly or openly, will any be destroyed but the unjust people?

Say: Can ye see yourselves, if the punishment of Allah come upon you unawares or openly? Would any perish save wrongdoing folk?

Say: "Think ye, if the punishment of Allah comes to you, whether suddenly or openly, will any be destroyed except those who do wrong?

معانی کلمات آیه

بغتة: بغت و بغتة: ناگهانى و بدون پيش بينى شده.

جهرة: جهر: آشكار شدن. جهرة: آشكار شده.[۱]

نزول

محل نزول:

این آیه در مکه بر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نازل گردیده است. [۲]

شأن نزول:

هنگامى كه رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم به مدینه هجرت فرمود. بعضى از اصحاب گرفتار كسالت و امراض مختلف شدند و شكایت نزد پیامبر بردند. این آیه نازل گردید و به آن‌ها فهمانید كه این گونه گرفتاری‌ها از اثر تغییر آب و هوا مربوط به این جهان و دنیا بوده و از بین رفتنى است ولى عذاب دردناك سراى دیگر و گرفتارى جهان دیگر مخصوص ستمكاران و تباهكاران خواهد بود كه باقى ماندنى است[۳].[۴]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)


قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ «47»

بگو: چه خواهيد كرد اگر عذاب خداوند، به طور پنهان و ناگهانى يا آشكارا به سراغ شما آيد، آيا جز گروه ستمگران هلاك خواهند شد؟

جلد 2 - صفحه 461

نکته ها

شايد مراد از «بَغْتَةً» به هنگام خواب در شب و مراد از «جَهْرَةً» به هنگام كار در روز باشد.

مثل آيه‌ى‌ «أَتاها أَمْرُنا لَيْلًا أَوْ نَهاراً» «1»، و شايد مراد از «بَغْتَةً»، عذاب‌هاى بى‌مقدّمه باشد و مقصوداز «جَهْرَةً»، عذاب‌هايى كه آثارش از روز اوّل آشكار شود، مثل ابرهاى خطرناك كه بر سر قوم عاد فرود آمد. چنانكه در جاى ديگر مى‌خوانيم: «قالُوا هذا عارِضٌ مُمْطِرُنا بَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهِ رِيحٌ فِيها عَذابٌ أَلِيمٌ». «2»

سؤال: اين آيه مى‌گويد: تنها ظالمان از عذاب الهى هلاك مى‌شوند، در آيه‌اى ديگر «وَ اتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً» «3» فراگيرى فتنه و شعله‌هاى عذاب نسبت به همه بيان شده و هشدار داده شده است، چگونه مفهوم اين دو آيه قابل جمع است؟

پاسخ: هر فتنه‌اى هلاك نيست. در حوادث تلخ، آنچه به ظالمان مى‌رسد هلاكت و قهر است، و آنچه به مؤمنان مى‌رسد، آزمايش و رشد است.

پیام ها

1- پيامبر براى بيدارى وجدان‌ها، مأمور به سؤال وپرسش از آنان است. «قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ»

2- از سركشى خود و مهلت الهى مغرور نشويد، شايد عذاب خدا ناگهانى فرارسد. «بَغْتَةً»

3- وقتى عذاب خدا آيد، هلاكت قطعى است، نه خودشان و نه ديگران قدرت دفاع ندارند. «عَذابُ اللَّهِ‌- يُهْلَكُ»

4- كيفرهاى الهى، به خاطر ظلم مردم و عادلانه است. يُهْلَكُ‌ ... الظَّالِمُونَ‌

5- اعراض از دعوت انبيا، ظلم است. «هُمْ يَصْدِفُونَ‌- الظَّالِمُونَ»


«1». يونس، 24؛ تفسير روح‌المعانى.

«2». احقاف، 24؛ تفسير اطيب‌البيان.

«3». انفال، 25.

تفسير نور(10جلدى)، ج‌2، ص: 462

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلاَّ الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ (47)

بعد از تصريف آيات و ظهور آن:

قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ‌: بگو اى كافران چه مى‌بينيد و چه‌

تفسير اثنا عشرى، ج‌3، ص: 274

مى‌كنيد اگر بيايد به شما عذاب الهى در دنيا بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً: ناگهان و بى‌مقدمه‌اى كه شما را بر آن آگاه كند، يا آشكارا و علانيه كه علامت نزول آن ظاهر گردد. يا «بغتة» آنست كه شب فرود آيد و «جهرة» آنكه در روز واقع شود. عياشى از حضرت صادق عليه السّلام: اخذ بنى اميّة بغتة و يؤخذ بنى العبّاس جهرة «1».

هَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ‌: هلاك نشوند مگر قومى كه مشركانند (مراد بر هلاكت سخط و تعذيب است و لهذا صحيح است استثناء مفرغ از آن) و جايز است هلاكت مؤمن با اطفال مطلقا به شآمت كفار، چه هلاك آنها نه بر وجه سخط است، بلكه حكمت در هلاكت ايشان، رسيدن به درجه عظمى است كه بدون هلاك از آن محرومند؛ و در حقيقت عذاب عذبست زيرا راحت ابدى را دريابد.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ بَغْتَةً أَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ إِلاَّ الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ (47)

ترجمه‌

بگو خبر دهيد مرا اگر بيايد شما را عذاب خدا ناگهانى يا آشكارا آيا هلاك كرده ميشوند مگر گروه ستمكاران.

تفسير

عذاب ناگهانى آنستكه بدون مقدمه و اماره باشد و عذاب آشكارا آنستكه مقدمه و اماره داشته باشد كه قبلا ارائه داده شود و چون امر بى‌مقدمه و بدون اماره مخفى است مقابل با آشكار قرار داده شده است و هلاكت بعذاب مخصوص بستمكاران بنفس و غير است و اين دليل است بر آنكه عذاب كننده عالم عادل حكيم مقتدر است و نبايد از عذاب او مأمون بود و قمى ره فرموده اين آيه نازل شد وقتى پيغمبر (ص) از مكه بمدينه هجرت فرمود چون اصحاب مبتلاى بسختى معيشت و مرض شدند و بآنحضرت شكايت نمودند يعنى نميرسد شما را مگر تنگى معاش و مرض در دنيا و اما عذاب اليم مهلك مخصوص بستمكاران است.

جلد 2 صفحه 323

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


قُل‌ أَ رَأَيتَكُم‌ إِن‌ أَتاكُم‌ عَذاب‌ُ اللّه‌ِ بَغتَةً أَو جَهرَةً هَل‌ يُهلَك‌ُ إِلاَّ القَوم‌ُ الظّالِمُون‌َ (47)

بگو اي‌ پيغمبر آيا بشما كفار و مشركين‌ نشان‌ دهم‌ و اعلام‌ كنم‌ ‌که‌ ‌اگر‌ آمد ‌شما‌ ‌را‌ عذاب‌ الهي‌ (صيحه‌ و صاعقه‌ و خسف‌ و غيره‌ و امراض‌ مهلكه‌ مثل‌ وباء و طاعون‌ و تسلط ظالم‌ و امثال‌ اينها) بناگاه‌ ‌ يا ‌ بعلانيه‌ آيا هلاك‌ ميكند مگر قوم‌ ظالمين‌ ‌را‌.

قُل‌ أَ رَأَيتَكُم‌ ارائه‌ نشان‌ دادن‌ ‌است‌ و رؤيت‌ ديدن‌ ‌است‌ و اطلاق‌ ميشود برؤيت‌ بچشم‌ قلب‌ ‌که‌ درك‌ كنند و بفهمند و علم‌ پيدا كنند مثل‌ قضاياي‌ سابقين‌ ‌که‌ بتوسط كتب‌ تواريخ‌ و اخبار متواتره‌ و آيات‌ قرآني‌ و اخبار معصومين‌ انسان‌ علم‌ پيدا ميكند و همچنين‌ اخبار ‌از‌ آينده‌ مثل‌ معاد و خصوصيات‌ قيامت‌ و قبر و عالم‌ برزخ‌ ‌که‌ بوسيله‌ آيات‌ و اخبار معرفت‌ پيدا ميشود و ‌در‌ مقام‌ خبر ‌از‌ پيش‌آمد ‌است‌.

إِن‌ أَتاكُم‌ بسبب‌ كفر و شرك‌ و مخالفت‌ نبي‌ و ارتكاب‌ معاصي‌ ‌که‌ موجب‌ شود عَذاب‌ُ اللّه‌ِ ‌را‌ و ‌اينکه‌ عذاب‌ ‌هم‌ دو قسم‌ ‌است‌ يك‌ قسم‌ اينكه‌ آثار قبلي‌ ندارد مثل‌ موت‌، فجأه‌، صيحه‌، صاعقه‌، حدوث‌ امراض‌ مهلكه‌، خسف‌، زلزله‌ اينها ‌را‌ بَغتَةً ميگويند و يك‌ قسم‌ آثار قبلي‌ دارد ‌که‌ مشاهده‌ ميشود مثل‌ ابرهايي‌ ‌که‌ ظاهر شد ‌بر‌ قوم‌ عاد ‌که‌ گفتند هذا عارِض‌ٌ مُمطِرُنا بَل‌ هُوَ مَا استَعجَلتُم‌ بِه‌ِ رِيح‌ٌ فِيها عَذاب‌ٌ أَلِيم‌ٌ احقاف‌ ‌آيه‌ 23، و نيز ميفرمايد سَخَّرَها عَلَيهِم‌ سَبع‌َ لَيال‌ٍ وَ ثَمانِيَةَ أَيّام‌ٍ حُسُوماً فَتَرَي‌ القَوم‌َ فِيها صَرعي‌ كَأَنَّهُم‌ أَعجازُ نَخل‌ٍ خاوِيَةٍ حاقه‌ ‌آيه‌ 7 و 8، و بسياري‌ ‌از‌ موارد ديگر و ‌اينکه‌ قسم‌ ‌را‌ تعبير فرموده‌ أَو جَهرَةً اشكال‌‌-‌ جهر مقابل‌ اخفات‌ ‌است‌ چرا بغتة فرموده‌ جواب‌‌-‌ چون‌ بغتة ‌در‌ حال‌ غفلت‌ و عدم‌ توجه‌ ‌است‌ ‌در‌ حكم‌ اخفات‌ ‌است‌ و ‌اگر‌ تعبير بخفيه‌ نموده‌ ‌بود‌ توهم‌ ميشد ‌که‌ مخفيانه‌ نازل‌ ‌شده‌.

جلد 7 - صفحه 73

هَل‌ يُهلَك‌ُ استفهام‌ تقريري‌ ‌است‌ ‌يعني‌ ‌لا‌ يهلك‌ إِلَّا القَوم‌ُ الظّالِمُون‌َ كساني‌ ‌که‌ بانبياء و مؤمنين‌ ظلم‌ كردند ‌در‌ ايذاء و تكذيب‌ و قتل‌ و امثال‌ اينها.

اشكال‌‌-‌ اغلب‌ موارد ‌که‌ ‌اينکه‌ نوع‌ عذابها نازل‌ ميشد كساني‌ ‌که‌ ايمان‌ آورده‌ و بي‌تقصير بودند ‌آنها‌ ‌را‌ ‌هم‌ دامن‌گير ميشد.

جواب‌‌-‌ اولا ‌اينکه‌ دعوي‌ ‌بر‌ خلاف‌ واقع‌ ‌است‌ زيرا ‌در‌ آيات‌ شريفه‌ ‌در‌ امم‌ سابقه‌ بسيار داريم‌ ‌که‌ ميفرمايد ‌ما مؤمنين‌ ‌را‌ نجات‌ داديم‌ و ديگران‌ ‌را‌ عذاب‌ نموديم‌ و ثانيا ‌اگر‌ عذاب‌ دامن‌گير مؤمنين‌ شد آنهم‌ ‌براي‌ تقصير و معاصي‌ ‌که‌ مرتكب‌ شدند ‌از‌ ترك‌ امر بمعروف‌ و نهي‌ ‌از‌ منكر و مداهنه‌ ‌با‌ كفار چنانچه‌ ‌در‌ حق‌ قوم‌ شعيب‌ گفتند.

و ثالثا ‌اگر‌ بي‌تقصير باشند خداوند اجر كامل‌ بآنها خواهد داد ‌که‌ ‌آنها‌ راضي‌ و خوشنود شوند مثل‌ بلاهايي‌ ‌که‌ ‌بر‌ انبياء ميرسد و ‌ما ‌در‌ مجلد اول‌ كلم‌ الطيب‌ ‌در‌ باب‌ عدل‌ حكم‌ و مصالح‌ نزول‌ بليات‌ ‌را‌ مفصلا بيان‌ كرده‌ايم‌ رجوع‌ بآنجا شود

برگزیده تفسیر نمونه


سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

تفسیر های فارسی

ترجمه تفسیر المیزان

تفسیر خسروی

تفسیر عاملی

تفسیر جامع

تفسیر های عربی

تفسیر المیزان

تفسیر مجمع البیان

تفسیر نور الثقلین

تفسیر الصافی

تفسیر الکاشف

پانویس

  1. تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی
  2. طبرسی، مجمع البيان في تفسير القرآن، ج ‌4، ص 421.
  3. البرهان فی تفسیرالقرآن.
  4. محمدباقر محقق،‌ نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص 334.

منابع