حدیث موثق

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۳۶ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«حدیث موثّق» از اقسام خبر واحد بوده و آن در اصطلاح حدیثی است که بعضی از راویان آن فاسد العقیده، ولی موثق باشند. علت نام‌گذاری برخی از احادیث به موثق آن است که مذهب راوی آن مخالف مذهب امامیه است ولی راوی، فردی مورد اطمینان و ثقه است.

حدیث موثق، چهارمین نوع از انواع پنج گانه مشهور حدیث و از مختصات شیعه است و اهل سنت حدیثی به نام موثق نمی‌شناسند؛ البته بعضی برای حدیث، تقسیم چهارگانه قائلند و قوی را داخل موثق شمرده‌اند.

برای حدیث موثق تعاریف متعددی ذکر شده است که به برخی از آنها اشاره می‌شود:

  • حدیثی است که سند آن به معصوم متصل باشد و در تمام طبقات یا لااقل یکی از آنها، راوی ای که به رغم امامی نبودن، عالمان شیعه او را توثیق نموده باشند وجود داشته باشد و مابقی راویان ممدوح امامی یا عادل امامی باشند.
  • حدیثی است که تمام یا بعضی از راویان آن فاسد العقیده ولی موثق باشند و در صورت دوم، بقیه رجال سند ضعیف نباشند.
  • حدیثی است که مشتمل بر راوی غیر امامی موثق باشد و از جهت دیگری ضعیف نباشد.
  • حدیثی است که به وثاقت کلیه افراد سلسله سند در کتب رجالی شیعه تصریح شده باشد اگر چه بعضی از افراد زنجیره حدیث غیر امامی باشند.
  • حدیثی است که سند آن مشتمل بر امامی غیر ممدوح و مذموم -مانند نوح بن درّاج- باشد.

منابع

  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل‌بیت علیهم‌السلام، ج‌۳، ص۲۷۷.
  • "حدیث موثق"، پایگاه مدیریت اطلاعات علوم اسلامی.    
  • دائرة المعارف فقه مقارن، آیت‌الله مکارم شیرازی، ج۱.   
  • دراية الحديث؛ بازپژوهی مصطلحات حديثی در نگاه فريقين، شادی نفيسی، انتشارات سمت.
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه