آیه 34 سوره لقمان
| <<33 | آیه 34 سوره لقمان | 34>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
همانا علم ساعت (قیامت) نزد خداست و او باران را فرو بارد و او آنچه (از نر و ماده و زشت و زیبا) که در رحمهای آبستن است میداند و هیچ کس نمیداند که فردا (از سود و زیان) چه خواهد کرد و هیچ کس نمیداند که به کدام سرزمین مرگش فرا میرسد (و به خاک میرود)، که تنها خدا دانا و آگاه است.
یقیناً خداست که دانش قیامت فقط نزد اوست، و [تنها او] باران را نازل می کند، و [اوضاع و احوال] آنچه را در رحم هاست می داند؛ و هیچ کس نمی داند فردا چه چیزی [از خیر و شر] به دست می آورد، و هیچ کس نمی داند در چه سرزمینی می میرد؛ بی تردید خدا دانا و آگاه است.
در حقيقت، خداست كه علم [به] قيامت نزد اوست، و باران را فرو مىفرستد، و آنچه را كه در رحمهاست مىداند و كسى نمىداند فردا چه به دست مىآورد، و كسى نمىداند در كدامين سرزمين مىميرد. در حقيقت، خداست [كه] داناى آگاه است.
خداست كه مىداند كه قيامت چه وقت مىآيد. اوست كه باران مىباراند و از آنچه در رحمهاست آگاه است. و هيچ كس نمىداند كه فردا چه چيز به دست خواهد آورد و كسى نمىداند كه در كدام زمين خواهد مرد. خدا دانا و آگاه است.
آگاهی از زمان قیام قیامت مخصوص خداست، و اوست که باران را نازل میکند، و آنچه را که در رحمها (ی مادران) است میداند، و هیچ کس نمیداند فردا چه به دست میآورد، و هیچ کس نمیداند در چه سرزمینی میمیرد؟ خداوند عالم و آگاه است!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- غيث: باران. طبرسى فرموده: بارانى كه در وقت حاجت آيد كه آن از غوث است و آن نصرتى است كه در وقت شدت آيد و ضرر را از بين مىبرد، مؤيد اين سخن لفظ قنوط در آيه است كه فرموده:هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْ بَعْدِ ما قَنَطُوا شورى/ 28.[۱]
نزول
مجاهد گوید: مردى بادیهنشین از اعراب نزد رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم آمد و گفت: یا محمد زن من آبستن است به من خبر بده که چه خواهد زائید؟ و نیز خشکسالى در محل ما پدید آمده به من بگو چه وقت باران خواهد آمد؟ و نیز هنگام ولادت خود را میدانم تو به من خبر بده که چه وقت خواهم مرد سپس این آیه در جواب آن مرد صحرانشین نازل گردید.[۲]
اسم سؤال کننده را وارث بن عمرو گفته اند و نیز عبدالوارث بن عمرو بن حارثه نیز گفته شده.[۳]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ «34»
بىگمان آگاهى از زمان (برپايى قيامت) مخصوص خداست، و اوست كه باران را نازل مىكند، و آنچه را در رحمهاست مىداند، و هيچ كس نمىداندكه فردا چه به دست مىآورد، و هيچ كس نمىداند كه در چه سرزمينى مىميرد، همانا خداوند عليم و خبير است.
«1». زلزال، 1- 2.
«2». شعراء، 88.
«3». معارج، 10.
«4». مرسلات، 36.
«5». مؤمنون، 101.
«6». بقره، 166.
جلد 7 - صفحه 293
نکته ها
علم به زمان وقوع مرگ و قيامت، مخصوص خداست. اگر انسانها بدانند كه مرگ آنها دور است و قيامت به اين زودى برپا نمىشود، مغرور شده و بيشتر به گناه آلوده مىشوند و اگر بدانند كه قيامت به زودى برپا مىشود، وحشت كرده و دست از كار و فعاليّت بر مىدارند، بنابراين ما كه زمان مرگ و قيامت را نمىدانيم بايد همواره آماده باشيم.
علم به نوزادنِ در رحمِ مادران، مخصوص خداست. گرچه دستگاهها و آزمايشهاى علمى امروز نشان مىدهند كه جنين پسر است يا دختر؛ امّا علم خداوند ازلى و نامحدود است؛ علاوه بر اين، علم به «ما فِي الْأَرْحامِ» تنها مربوط به پسر يا دختر بودن جنين نيست، بلكه استعدادها، حالات، روحيّات، و صدها دانستنى ديگر را نيز شامل مىشود كه با هيچ دستگاه و آزمايش و امكانات بشرى، قابل دستيابى نيست.
حضرت على عليه السلام مىفرمايد: «عرفت الله بفسخ العزائم و حل العقود» «1»، خدا را با شكسته شدن ارادهها و تغيير تصميمها شناختم.
حضرت على عليه السلام ذيل آيه فرمودند: «من قدم الى قدم» «2»، يعنى انسان يك گام كه بر مىدارد، از گام آيندهى خود خبر ندارد.
پیام ها
1- علم بشر محدود است و قابل مقايسه با علم بىنهايت خداوند نيست. يَعْلَمُ ... ما تَدْرِي نَفْسٌ
2- برنامهريزى، تدبير و تنظيم امور لازم است؛ امّا قدرتى مافوق در كار است كه انسان نمىداند فردا چه مىشود. «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً»
3- هيچ كس به زمان و مكان مرگ خويش آگاه نيست. «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ» (اگر در روايات مىخوانيم كه فلان ولىّ خدا، مكان يا زمانِ فوت يا شهادت خود را مىدانست، آگاهى و علمى است كه از طرف خداوند به او
«1». نهجالبلاغه، حكمت 250.
«2». منلايحضر، ج 1، ص 139.
جلد 7 - صفحه 294
عطا شده است، وگرنه به طور استقلالى هيچ كس خبر ندارد.)
4- به گفتهى كاهنان، فال بينان، كف بينان و پيشگويان در مورد آيندهى خود اعتماد نكنيم. «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً»
5- انسانى كه نه از مرگ خود خبر دارد، نه از موقعيّت فرداى خود، چرا مغرور است؟ ما تَدْرِي نَفْسٌ ...
6- انسان بايد همواره آمادهى حضور در صحنه و پاسخگويى باشد. «وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ»
پروردگار!
قرآن را نور ما، قانون ما، اميد ما، منطق ما، مايهى تعقّل و تفكّر ما، موعظهى ما، شفاى ما، آرامش ما و نجات ما قرار بده.
آمين ربّ العالمين
«والحمد للّه ربّ العالمين»
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
