آیه 73 سوره حج
| <<72 | آیه 73 سوره حج | 74>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
ای مردم (مشرک کافر) مثلی زده شده بدان گوش فرا دارید (تا حقیقت حال خود بدانید): آن بتهای جماد که به جای خدا (معبود خود) میخوانید هرگز بر خلقت مگسی هر چند همه اجتماع کنند قادر نیستند، و اگر مگس (ناتوان) چیزی از آنها بگیرد قدرت بر باز گرفتن آن ندارند، (بدانید که) طالب و مطلوب (یعنی بت و بتپرست یا عابد و معبود یا مگس و بتان) هر دو ناچیز و ناتوانند.
ای مردم! [برای شما و معبودانتان] مَثَلی زده شده است؛ پس به آن گوش فرا دهید، یقیناً کسانی که به جای خدا می پرستید، هرگز نمی توانند مگسی بیافرینند اگر چه برای آفریدن آن گرد آیند و اگر مگس، چیزی را از آنان برباید، نمی توانند آن را از او بازگیرند، هم پرستش کنندگان و هم معبودان ناتوانند.
اى مردم، مَثَلى زده شد. پس بدان گوش فرا دهيد: كسانى را كه جز خدا مىخوانيد هرگز [حتى] مگسى نمىآفرينند، هر چند براى [آفريدن] آن اجتماع كنند، و اگر آن مگس چيزى از آنان بربايد نمىتوانند آن را بازپس گيرند. طالب و مطلوب هر دو ناتوانند.
اى مردم، مثَلى زده شد. بدان گوش دهيد. كسانى كه آنها را به جاى اللّه به خدايى مىخوانيد، اگر همه گرد آيند مگسى را نخواهند آفريد؛ و اگر مگسى چيزى از آنها بربايد بازستاندنش را نتوانند. طالب و مطلوب هر دو ناتوانند.
ای مردم! مثلی زده شده است، به آن گوش فرا دهید: کسانی را که غیر از خدا میخوانید، هرگز نمیتوانند مگسی بیافرینند، هر چند برای این کار دست به دست هم دهند! و هرگاه مگس چیزی از آنها برباید، نمیتوانند آن را باز پس گیرند! هم این طلبکنندگان ناتوانند، و هم آن مطلوبان (هم این عابدان، و هم آن معبودان)!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- ذباب: مگس به پشه و زنبور عسل و به مطلق زنبور نيز اطلاق مىشود (اقرب الموارد) اين لفظ فقط دو بار در قرآن آمده است.[۱]
نزول
محمد بن یعقوب کلینى بعد از چهار واسطه از عبدالرحمن بن الاشل او از امام صادق علیهالسلام روایت نماید که فرمود: قریش بت هاى خود را که در اطراف کعبه بوده چنان که بت یغوث در جلو کعبه و بت یعوق در سمت راست آن و بت نسر در سمت چپ آن بوده است با مشک و عنبر آرایش و زینت داده بودند و هنگامى که داخل کعبه میشدند به خاک مى افتادند و بت یغوث را سجده مینمودند و به همان حالت سجده بدون این که از جاى خود بلند شوند به طرف بت یعوق برمیگشتند و آن را سجده میکردند و نیز پس از آن بت نسر را سجده میکردند و با صداى بلند مى گفتند، لبیک اللّهم لبّیک، لبیک لاشریک لک الّا شریک هو لک تملکه.
سپس امام فرمود: خداوند مگسى سبزرنگ را که داراى چهار بال و پر بود. برانگیخت و مگس مزبور تمام مشک و عنبر را که براى زینت بت ها قرار داده بودند، خورد و چیزى از آن مشک و عنبر را باقى نگذاشت و خداوند این آیه را نازل فرمود.[۲]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
يا أَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ وَ إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ شَيْئاً لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَ الْمَطْلُوبُ «73»
اى مردم! مثلى زده شده است، پس به آن گوش فرا دهيد، همانا كسانى كه به جاى خداى يكتا مىخوانيد، هرگز نمىتوانند مگسى بيافرينند، هر چند
جلد 6 - صفحه 72
براى اين كار اجتماع كنند، و اگر آن مگس چيزى از آنان بربايد، نمىتوانند از او بازستانند، طالب و مطلوب هر دو ناتوانند.
ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ «74»
(مشركان،) خدا را آن گونه كه شايسته اوست بزرگ نداشتند، قطعاً خداوند نيرومند و شكست ناپذير است.
پیام ها
1- نحوه خطاب بايد با مخاطبان تناسب داشته باشد. «يا أَيُّهَا النَّاسُ- تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ» (مشركان در مرحلهاى نيستند كه بهآنان بهتر از «يا أَيُّهَا النَّاسُ» گفته شود)
2- در ارشاد و تبليغ، ابتدا مردم را براى شنيدن آماده كنيم، سپس سخن بگوييم. «ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوا لَهُ»
3- در مثالهاى قرآنى، دقّت و توجّه كنيم. «فَاسْتَمِعُوا لَهُ»
4- اگر انسانها، همهى توان خود را هم به كار گيرند، نمىتوانند موجود زندهاى خلق كنند. «لَنْ يَخْلُقُوا ذُباباً وَ لَوِ اجْتَمَعُوا لَهُ»
5- مخلوقات كوچك را كوچك نشمريم. «إِنْ يَسْلُبْهُمُ الذُّبابُ»
6- كسى كه در برابر يك مگس عاجز است، لايق نيست پرستش شود. «لا يَسْتَنْقِذُوهُ مِنْهُ»
7- مشركان خدا را قبول داشتند، ولى غير او را نيز مىپرستيدند. (قدردانى صحيح از خداوند، يكتا پرستى است). «ما قَدَرُوا اللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِ»
8- انگيزهى شرك، استمداد از شريكهاست، ولى بايد غير خدا را كنار گذاشت و تنها به سراغ او رفت، كه قدرت وعزّت مخصوص خداوند است. «إِنَّ اللَّهَ لَقَوِيٌّ عَزِيزٌ»
تفسير نور(10جلدى)، ج6، ص: 73
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
