آیه 4 سوره نحل
| <<3 | آیه 4 سوره نحل | 5>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
خدا انسان را از آب نطفهای (بی قدر و ضعیف) بیافرید، آنگاه او (اصل خلقت خود را فراموش کرده و با خالق) آشکارا به خصومت میخیزد.
انسان را از آبی اندک و بی ارزش آفرید، پس آن گاه [و به دور از انتظار] ستیزه جویی آشکار است.
انسان را از نطفهاى آفريده است، آنگاه ستيزهجويى آشكار است.
آدمى را از نطفه بيافريد. و اكنون اوست كه به آشكارا دشمنى مىورزد.
انسان را از نطفه بیارزشی آفرید؛ و سرانجام (او موجودی فصیح، و) مدافع آشکار از خویشتن گردید!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
نطفة: نطف: يكى از معانى آن چكيدن است كه توأم با صاف شدن و كم كم بودن است. «نطف الماء نطفا: مثال قليلا قليلا». طبرسى فرموده: نطفه به معنى آب كم است از مذكر و مؤنث و هر آب صاف را نطفه گويند. گاهى به آب زياد نيز نطفه گويند. از نهج البلاغه خطبه 59 فرموده: «مصارعهم دون النطفة» مراد، رودخانه نهروان است.
خصيم: خصومت: دشمنى. خصم: دشمن. خصيم: دشمن و مخاصمه گر.[۱]
نزول
کلبى گوید: این آیه درباره ابى بن خلف الجمحى نازل گردید که استخوان خورد شده اى را برداشت و نزد رسول خدا صلى الله علیه و آله آورد و گفت: یا محمد چه کسى این استخوان خورد شده را زنده خواهد کرد؟ در جواب او این آیه نازل شد یعنى مجادله باطلى است که این مرد مینماید[۲].[۳]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِالْحَقِّ تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ «3»
او آسمانها وزمين را براساس حقّ آفريد او از آنچه با او شريك مىسازند برتر است.
خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ «4»
او انسان را از نطفهاى آفريد، پس آنگاه او به آشكارا با (خداوند) دشمنى مىورزد.
نکته ها
آيه چهارم اين سوره، مشابه آيه 77 سوره يس است كه مىفرمايد: «خَلَقْناهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِيَ خَلْقَهُ» يعنى با آنكه ما او را از نطفهاى آفريدهايم، امّا چنان به خود مغرور شده كه در برابر ما به دشمنى برمىخيزد و براى ما اين مثال را مىزند كه چگونه استخوانهاى پوسيده، دوباره زنده مىشوند، گويا او آفرينش خودش را فراموش كرده است.
در آيات ديگر از جمله آيه 20 سورهى مرسلات، قرآن از نطفه، به «ماءٍ مَهِينٍ» «آبى پَست» تعبير مىكند. چگونه «ماءٍ مَهِينٍ»، «خَصِيمٌ مُبِينٌ» مىشود؟
پیام ها
1- آفرينش آسمان و زمين، بيهوده و باطل نيست، بلكه بر حقّ استوار است. خَلَقَ ... بِالْحَقِ
2- كدام بُت ويا معبودى مىتواند در خلقت، شريك خداوند باشد؟ خَلَقَ ... تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ
3- مبارزه با شرك، بايد مستمّر و مداوم باشد. جملهى «تَعالى عَمَّا يُشْرِكُونَ» در آيه
جلد 4 - صفحه 493
اوّل و سوّم تكرار شده است.
4- غرور و تكبّرِ انسان تا بدان حدّ است كه در برابر خالق خود به خصومت و اظهار دشمنى مىپردازد. «خَصِيمٌ مُبِينٌ»
پانویس
- ↑ تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی
- ↑ تفسیر کشف الاسرار.
- ↑ محمدباقر محقق، نمونه بينات در شأن نزول آيات از نظر شیخ طوسی و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص477.
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
