آیه 23 سوره آل عمران
| <<22 | آیه 23 سوره آل عمران | 24>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
آیا ننگریستی آنهایی را که بهرهای از کتاب دادهاند که چون دعوت شوند تا کتاب خدا بر آنها حکم کند گروهی از آنان (از حکم حق) روی گردانند و از آن دوری گزینند؟
آیا به کسانی که بهره ای اندک از کتاب [تورات و انجیل] به آنان داده شده ننگریستی که به سوی کتاب خدا خوانده می شوند تا در میان آنان [درباره احکام الهی و نبوّت پیامبر اسلام] داوری کنند؟ سپس گروهی از آنان در حالی که اعراض کننده [از حق و حقیقت] اند، روی می گردانند.
آيا داستان كسانى را كه بهرهاى از كتاب [تورات] يافتهاند ندانستهاى كه چون به سوى كتاب خدا فرا خوانده مىشوند تا ميانشان حكم كند، آنگه گروهى از آنان به حال اعراض، روى برمىتابند؟
آيا آنان را نديدى كه از كتاب بهرهاى يافته بودند، چون دعوت شدند تا كتاب خدا درباره آنها حكم كند گروهى از ايشان بازگشتند و اعراض كردند؟
آیا ندیدی کسانی را که بهرهای از کتاب (آسمانی) داشتند، به سوی کتاب الهی دعوت شدند تا در میان آنها داوری کند، سپس گروهی از آنان، (با علم و آگاهی،) روی میگردانند، در حالی که (از قبول حق) اعراض دارند؟
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
نصيب: بهره معيّن و ثابت. نصب در اصل بمعنى رنج دادن، رنج ديدن و بر پاداشتن است، بهره را از آن نصيب گويند كه ثابت و معيّن است.[۱]
نزول
محل نزول:
اين آيه در همچون ديگر آيات سوره آل عمران در مدينه بر پيامبر اسلام صلي الله عليه و آله نازل گرديده است. [۲]
شأن نزول:
عكرمة از ابن عباس چنين نقل نمايد[۳] كه رسول خدا صلى الله عليه و آله به يكى از مدارس يهود وارد گرديد و آنها را به يكتائى خداوند و ایمان به ذات او دعوت كرد. نعيم بن عمرو و حرث بن زيد از وى سؤال كردند و گفتند: اى محمد بر كدام دين هستى؟ پيامبر فرمود: بر ملت ابراهيم و دين او هستم. آنها گفتند: ابراهيم يهودى بوده است. پيامبر فرمود: تورات را بياوريد خواهيد ديد كه برخلاف گفتار شما است آنها از آوردن تورات امتناع كردند.[۴]
از سدى روايت شده كه پيامبر يهوديان را به اسلام دعوت فرمود. نعمان بن اوفى گفت: يا محمد قبول كن كه بين ما و شما احبار حكم قرار گيرند. پيامبر فرمود: حكميت قرآن را بين من و شما قبول خواهم كرد سپس اين آيه نازل گرديد.[۵]
كلبى از ابن عباس نقل نمايد: كه دو نفر زن و مرد از اهل خيبر زنا كرده بودند و اينان از اشراف قوم بودند و مجازات زنا در تورات رجم و سنگساركردن بوده، لذا نزد رسول خدا صلى الله عليه و آله آمدند كه شايد تخفيفى در مجازات آنها در دين اسلام باشد.
پيامبر به آنها فرمود: مجازات شما رجم است. نعمان بن اوفى و يحيى بن عمر و يا عمرو بن حارث كه از سران يهود بودند، حضور داشتند. گفتند: يا محمد بر ما ظلم كردى! پيامبر فرمود: من به تورات شما حكم كردم، اينان منكر شدند.
يهوديان نزد عالم و دانشمند خود ابن صوريا رفتند، او فرمايش پيامبر را تاييد كرد و نيز گويند: او را به مدينه آوردند و او تورات را باز كرد چون به موضوع رجم رسيد دست خود را بر روى آن نهاد كه مستور بدارد عبدالله بن سلام از جا برخاست و دست وى را از آن برداشت سپس رسول خدا به يهوديان فرمود: هان اى يهوديان آيا متوجه شده ايد كه چه سان احكام را مكتوم ميداريد؟ سپس اين آيه نازل گرديد[۶].[۷]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
«23» أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيباً مِنَ الْكِتابِ يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ وَ هُمْ مُعْرِضُونَ
آيا نديدى كسانى را كه از كتاب آسمانى (تورات وانجيل) بهرهاى داده شدند، چون به كتاب الهى دعوت مىشوند تا ميانشان حكم كند، (وبه اختلافات پايان دهد) گروهى از آنان (باعلم و آگاهى) از روى اعراض روى بر مىگردانند؟
نکته ها
در تفاسير آمده است كه زن و مردى از يهود، با داشتن همسر مرتكب زنا شدند. آنان مىبايست طبق قانون تورات سنگسار مىشدند، ولى چون از اشراف بودند سعى بر اين داشتند تا از اجراى دستور تورات بگريزند. آنها نزد پيامبراسلام آمدند تا ايشان حكم كنند، آن حضرت نيز فرمان سنگسار داده وفرمودند: حكم اسلام نيز همانند حكم تورات است.
آنها منكر حكم تورات شدند.
ابن صوريا كه از علماى يهود بود، از فدك به مدينه فراخوانده شد تا تورات را بخواند. ابن
جلد 1 - صفحه 489
صوريا چون از ماجرا با خبر بود، هنگام خواندن آيات تورات، دستش را روى جملاتى مىگذاشت تا آيهى سنگسار ديده نشود. عبداللّه بن سلام كه در آن روز از علماى يهود بود ودر آن جلسه حضور داشت، ماجرا را فهميد و موضوع را بر ملا كرد. «1»
اين آيه هشدارى به مسلمانان است كه مبادا شما هم مثل يهود به هنگام اجراى قانون قرآن، از دستور الهى رويگردان باشيد وميان مردم تبعيض قائل شويد.
پیام ها
1- كتاب قانون و داورى و قضاوت، كتاب آسمانىاست. «يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ»
2- اسلام، دين انصاف و احترام به ديگران است. از علماى ديگر اديان دعوت مىكند تا كتاب خودشان را داور قرار دهند. «يُدْعَوْنَ إِلى كِتابِ اللَّهِ لِيَحْكُمَ»
3- همهى علماى اهل كتاب بد نبودند. «يَتَوَلَّى فَرِيقٌ مِنْهُمْ»
4- خطرناكتر از روىگردانى، قصد اعراض و لجاجت است. «يَتَوَلَّى ... مُعْرِضُونَ»
5- قانون بايد در مورد همهى افراد، مساوى اجرا شود. (با توجّه به شأن نزول)
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
