طفّ
«طَفّ»، نام سرزمینى در اطراف کوفه، نزدیک رود فرات و از نامهای دیگر کربلا است، که امام حسین علیهالسلام در آنجا به شهادت رسید، و از این جهت از ایشان به عنوان «قتيل الطفّ» ياد شده است.[۱] «یوم الطفّ» كه همان روز عاشورا است، در ادبيات و اشعار عرب و مراثى سیدالشهدا علیهالسلام توسط شاعران شيعه بسيار بكار رفته است.[۲]
طفّ در لغت و اصطلاح
«طفّ» (به فتح طاء و تشدید فاء) در لغت به ساحل و كنارههاى رود در سمت خشكى یا سرزمين مرتفع و بلند گويند، چنانکه: «طفّ الفُرات، أى شطّه»[۳] و «طفّ البصره» به معناى بيابان و سرزمين بصره است.[۴] به گفته یاقوت حموی در معجم البلدان، «طفّ» به سرزمين عرب مشرف بر بيابان عراق از نواحی کوفه در طریق دشت که قتلگاه حسین بن علی رضی الله عنه در آن بوده است. اطلاق مىشود.[۵] سرزمین مزبور دشتی است نزدیک آبادانی و در آن چندین چشمه جاری است از قبیل: صید و قطقطانه و رهیمة و عین جمل و غیره.[۶]
در متون تاريخى از «كربلا» به سرزمين «طفّ» ياد شده است كه امام حسين عليه السلام در آن جا به شهادت رسيد.[۷] و «يوم الطفّ» نیز اشاره به عاشورا دارد.
در «ناسخ التواریخ» آمده است: در مجموع به سرزمین کوفه و کربلا و آن مناطق گفته مىشود و در ادبیات و آثار شعرى عرب و مراثى علیه السلام از «سرزمین طف»، «روز طف»، «کشتگان طف» و «طفوف» بسیار یاد شده است و کنایه از همان کربلاست. در حدیثی از قول پیامبر خدا صلی الله علیه وآله آمده است که فرزندم حسین، غریب و تشنه و تنها در سرزمین طف کشته خواهد شد: «ولدى الحسین یُقتل بطفّ کربلا غریبا وحیدا عطشانا...».[۸]
پانویس
- ↑ فرهنگ اعلام جغرافیایى-تاریخى در حدیث و سیره نبوى، محمد محمدحسن شرّاب، ترجمه حمیدرضا شیخی، ص۲۴۷.
- ↑ فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، نشر معروف، قم، ۱۳۷۴، ص ۲۷۳.
- ↑ ابن منظور، همان، ۲۳۱/۹؛ فراهيدى، كتاب العين، ۴۰۶/۷.
- ↑ ابن خياط، تاريخ خليفة بن خياط، ۱۷۷.
- ↑ ياقوت حموى، معجم البلدان، ۳۶/۴.
- ↑ لغت نامه دهخدا، ذیل واژه طفّ.
- ↑ يعقوبى، تاريخ اليعقوبى، ۲۳۱/۲؛ ابن طاووس، اللهوف على القتلى الطفوف، ۹۹.
- ↑ ناسخ التواریخ، ج ۲، ص ۱۸۵، نقل از فرهنگ عاشورا، ص۲۷۳؛ سید محسن امين، اعيان الشيعه، ۱۳۹/۴.
منابع
 |
|||
| قبل از واقعه | |||
| شرح واقعه |
| ||
| پس از واقعه | |||
| بازتاب واقعه | |||
| وابسته ها | |||
