صیحه آسمانی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
|||
| سطر ۲: | سطر ۲: | ||
{{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} | {{الگو:منبع الکترونیکی معتبر|ماخذ=پایگاه}} | ||
| − | ''' | + | '''«صَیحَة»''' از واژگان [[قرآن|قرآنی]]،<ref>«إِنْ كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنَا مُحْضَرُونَ»؛ [[سوره یس]]، ۵۶.</ref> در لغت به معنای صدای شدید و بلند است؛<ref>راغب اصفهانى، المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دارالعلم، ۱۴۱۲ ق، ج ۱، ص ۴۹۶.</ref> و '''«صیحه آسمانی»''' در اصطلاح، یکی از [[علامات حتمیه ظهور|علائم حتمی ظهور]] [[امام زمان]] (عجّل الله تعالی فرجه) است که مقارن با ظهور آن حضرت میباشد؛ چنانکه در روایتی از [[امام صادق]] (علیهالسلام) آمده است: «... وَالنِّدَاءُ مِنَ الْمَحْتُوم»؛ صیحه و ندای آسمانی از حتمیات است.<ref>شیخ کلینى؛ الکافی، تهران، دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۸، ص۳۱۰.</ref> |
==کیفیت صیحه آسمانی== | ==کیفیت صیحه آسمانی== | ||
| − | + | درباره زمان و چگونگی «صیحه آسمانی» در روایات گفته شده که این صیحه هنگامی رخ می دهد که در شرق و غرب عالم اختلاف شدیدی پیدا شود و بخاطر ترسی که از این [[فتنه]] ها بر مردم وارد شده است، مردم روزگار سختی را می گذرانند.<ref>علامه مجلسى، بحارالأنوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۴ق؛ ج۵۲، ص ۲۳۵.</ref> و حتی بسیاری از زنان و مردان [[مومن]] دچار سرگردانی و ناامیدی شده اند از این که فرجی رخ بدهد<ref>محمد بن ابراهیم نعمانى، الغیبه، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق، ص۴۳۹.</ref> و دچار شک و شبهه شده اند. | |
| − | وضعیت مردم در آن زمان این گونه است که سَر دادن ندای امر فرج را از سالهای دور و دراز انتظار می کشیدند. در اکثر روایات شب جمعه یا شب بیست و سوم [[رمضان]]<ref> | + | وضعیت مردم در آن زمان این گونه است که سَر دادن ندای امر فرج را از سالهای دور و دراز انتظار می کشیدند. در اکثر روایات شب جمعه یا شب بیست و سوم [[رمضان]]<ref>الغیبه، همان، ص۲۵۳.</ref> را هنگام آن ندا مشخص کرده اند ولی همان طور که بیان شد، علایم حتمی پنج تا است<ref>همان، ص ۲۵۲.</ref> و بقیه علائم غیرحتمی است. بنابراین می توان گفت که خود صیحه آسمانی حتمی است، اما این که در شب جمعه و یا شب بیست و سوم رمضان باشد غیرحتمی است و ممکن است در روز دیگری اتفاق بیفتد. |
| − | کسی که این ندا را می دهد، [[جبرئیل]] است که محتوای سخن او در روایات به صور مختلف ذکر شده است. برخی از روایات این گونه بیان می کنند که ندا می دهد: {{متن قرآن|«جَاء الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ کانَ زَهُوقًا»}}؛<ref> | + | به نقلی، کسی که این ندا را می دهد، [[جبرئیل]] است که محتوای سخن او در روایات به صور مختلف ذکر شده است. برخی از روایات این گونه بیان می کنند که ندا می دهد: {{متن قرآن|«جَاء الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ کانَ زَهُوقًا»}}؛<ref>[[سوره اسرا]]، آیه ۸۱.</ref><ref>یزدی حائری، علی؛ الزام الناصب فی اثبات الحجة الغائب، تهران، ۱۳۸۰، ص ۱۹۹.</ref> و برخی دیگر از روایات می گویند که آن ندا تصریح می کند که «الحق فی علی و شیعته»<ref>بحارالأنوار؛ همان، ج۵۲، ص۲۸۹؛ الخرائج والجرائح، همان، ج۳، ص۱۱۶۱؛ شیخ صدوق، کمال الدین، قم، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۵۹، ج۲، ص۶۵۲.</ref> حق با علی و پیروانش می باشد؛ و برخی دیگر از روایات می گوید: «به نام قائم و پدرش ندا می دهد».<ref>شیخ صدوق، کمال الدین، تصحیح، علی اکبر غفاری، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ۱۴۰۵، ص ۳۲۸.</ref> |
| − | + | وقتی که مردم این ندای آسمانی را می شنوند، فرد خوابیده بیدار می شود و ایستاده می نشیند و یا به حیاط خانه اش می رود و حتی دختران پرده نشین خارج می شوند و پدران و برادرانشان را به یاری [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت ولی عصر]] تشویق می کنند.<ref>محمد بن ابراهیم نعمانى، الغیبه، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق؛ ص۲۵۱-۲۵۲.</ref> و همچنین مردم طوری شگفت زده می شوند و در بهت و ناباوری فرو می روند که به فرموده [[امام صادق]] علیه السلام: «وقتی مردم صدای این صیحه را می شنوند همانند کسی که مرغی بر روی سرش دارد بی حرکت می شود و همچنین گردن تمام دشمنان الهی خاضع می گردد و اگر در هر موردی اشکال و تردید وارد کنند در این باره نمی توانند...<ref>همان، ص ۲۶۳.</ref> | |
| − | + | ممکن است برخی اشکال کنند که چگونه ممکن است کسی در آسمان ندایی بدهد که تک تک افراد، در هر کجای عالم که باشند این صدا را بشنوند؟ شاید در جواب این افراد که امر خداوندی را از چیزهای ساخته دست بشر کمتر می دانند، بشود این را گفت که آیا در عصر کنونی ماهواره و دیگر رسانه های صوتی و تصویری نتوانسته اند این کار را انجام دهند؟ یعنی به تک تک منازل و افراد وارد شوند و پیامشان را برسانند؟ آیا حداقل به اندازه این کار که از بشر برآمده نه بیشتر از آن، از ید پرقدرت خداوند برنمی آید؟ | |
| − | همچنین اگر این پدیده امکان وقوعش وجود | + | همچنین اگر این پدیده امکان وقوعش وجود نداشت، خداوند در کتابش در قالب این آیه {{متن قرآن|«إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَیهِم مِّن السَّمَاء آیةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِینَ»}}<ref>[[سوره شعرا]]، آیه ۴؛ اگر بخواهیم از آسمان نشانه ای را می فرستیم به گونه ای که همه در برابر آن سر تسلیم فرود آورند.</ref> اشاره نمی کرد. |
| − | + | [[احادیث]] بسياری از [[ائمه اطهار]] عليهم السّلام رسيده که اين «آية» که از آسمان نازل ميشود، صيحه آسماني است که قبل از ظهور حضرت [[بقیة الله]] ظاهر ميشود و از علائم ظهور است. در تفسير «[[منهج الصادقين]]» از [[ابو حمزه ثمالى]] روايت شده كه مراد از «آيه»، صدائى باشد كه در نيمه [[رمضان]] از آسمان شنيده شود و به جهت آن همه خاشع و منقاد گردند.<ref>منهج الصادقين، ملافتح الله کاشانی، ج ۶، ص ۴۳۰، كتابفروشى اسلاميّه.</ref> | |
| − | + | همچنین در «[[البرهان فی تفسیر القرآن (کتاب)|تفسیر البرهان]]» از [[امام صادق]] عليه السّلام مروى است كه فرمود حضرت [[اميرالمؤمنين]] عليه السّلام: منتظر باشيد فرج را در سه چيز؛ اختلاف ميان اهل [[شام]]، و ظاهر شدن بيرقهاى سياه از [[خراسان]]، و فزع در ماه رمضان. عرض كردند: فزع در ماه رمضان چيست؟ فرمود: آيا نشنيديد فرمايش خداى عزّ و جلّ را {{متن قرآن|«إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً ...»}} آن علامت و آيتى است كه خارج مىگرداند زنهاى پرده نشين را از پرده، و بيدار نمايد خوابيده را، و به فزع در آورد بيدار را.<ref>تفسير برهان، هاشم بحرانی، ج ۳، ص ۱۸۰-۱۸۱، ح ۱۱.</ref> | |
| − | + | و [[امام رضا]] عليه السّلام در حديثى حضرت قائم را چنین وصف فرمايد: «قال و هو الّذى ينادى مناد من السّماء يسمعه جميع اهل الارض بالدّعاء اليه يقول ألا انّ حجّة اللّه قد ظهرت عند بيت اللّه فاتّبعوه فان الحق معه و فيه و هو قول اللّه عزّ و جلّ "إن نشأ ننزّل عليهم من السّماء آية"». فرمود: قائم كسى است كه ندا نمايد منادى از آسمان، بشنواند تمام اهل زمين را به دعوت بسوى او؛ گويد: آگاه باشيد، بدرستى كه حجت خدا بتحقيق ظاهر شده نزد خانه خدا، پس پيروى كنيد او را، زيرا حق با او و در پيروى است و آن سخن خداست که فرمود: {{متن قرآن|«إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً ...»}}.<ref>اكمال الدين، شیخ صدوق، ج ۲، ص ۳۷۲، روايت ۵، دارالكتب الاسلامية؛ تفسير صافى، فیض کاشانی، ج ۴، ص ۳۰، انتشارات سعيد مشهد.</ref> | |
| − | + | ==خصوصیات صیحه آسمانی== | |
| − | + | این صیحه از دور و نزدیک به یک صورت شنیده می شود.<ref>بحارالأنوار، همان؛ ج۵۲، ص۲۸۹؛ شیخ طوسى، الغیبه، قم، مؤسسه معارف اسلامى، ۱۴۱۱ق، ص ۴۳۹.</ref> یعنی نه این گونه است که کسی که نزدیک به مکان صیحه است آن را گوش خراش بشنود و کسی که دور است، آهسته بشنود و صیحه به طور یکنواخت در همه جا شنیده می شود که مردم نمی توانند تشخیص دهند مکان صیحه از کجا است، در حالی که برخی از روایات بیان می کند که [[جبرئیل]] بر سنگی در [[بیت المقدس]] نازل می شود و ندا سر می دهد.<ref>الزام الناصب فی اثبات الحجه الغائب، همان، ص ۱۹۹.</ref> | |
| − | + | خصوصیت دیگر صیحه این است که هر کس آن را به زبان مادری خودش می شنود.<ref>شیخ صدوق؛ کمال الدین، قم، دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۹۵ق، ج ۲، ص ۶۵۰.</ref> پس با این خصوصیاتی که از صیحه بیان شد، [[حجت]] بر همگان تمام می شود و کسی نمی تواند ادعا کند که از ظهور حجت خدا باخبر نشده، و الّا به سوی او می شتافت و به او [[ایمان]] می آورد. | |
| − | + | [[امام صادق]] علیه السلام فرمودند: پس از این که صیحه را شنیدید، [[سجده]] کنید و بگوئید: «سبحان ربِّنا القُدّوس» (منزه است پروردگار ما که مقدس است) که اگر کسی چنین کند، نجات می یابد و کسی که مقابله کند، هلاک می شود.<ref> کامل سلیمان؛ یوم الخلاص/روز رهایی، ترجمه لطیف راشدی، تهران، ارمغان طوبی، ۱۳۸۶، ج ۲، ص ۶۱۸.</ref> | |
| − | + | پس از این صدا، نام و یاد [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|مهدی]] عليه السّلام در دلها و بر سر زبانها می افتد<ref>احسانبخش، محمدصادق؛ آثار الصادقین، رشت، نشر صادقین، ۱۳۷۶ ش، چاپ اول، ج ۲۹، ص ۳۶۹.</ref> و همه با هم از آنچه شنیده اند، سوال می کنند و شاید از هم می پرسند که مهدی کیست و این چنین مقامی دارد که این گونه به نام او ندا سر می دهند و یا آیا واقعاً این صیحه همان ندای آسمانی وعده داده شده است؟ به خوبی می توان تصور کرد که چه شور و شعف توصیف ناپذیری دل مسلمانان را فرامی گیرد تا آنجا که این سرور و شادی داخل قبر مومنان از دنیا رفته می شود<ref>همان، ص ۲۲۷.</ref> و شادمانی نیز آنها را فرامی گیرد، از این که بالاخره حجت خدا را که منتظر ظهورش بودند و به خاطر اعتقاد به او و اهدافش این همه [[طعنه]] و [[تمسخر]] و شکنجه را از دشمنان به جان خریدند، امر ظهورش فرارسیده است. | |
| − | + | هنوز مردم در بهت و حیرت و ناباوری و شور و شعف بسر می برند که ناگهان در هنگام غروب خورشید ندایی دیگر شنیده می شود که: «الحق مع فلان (عثمان) و شیعته».<ref>شیخ مفید؛ الارشاد، قم، موسسه آل البیت، ۱۴۱۴، ج۲، ص ۳۷۱؛ ابن ابی الفتح اربلی؛ کشف الغمه، بیروت، دارالاضواء، ج۳، ص۲۵۷.</ref> در برخی روایات «فلان» و در برخی دیگر «عثمان» آمده که به احتمال قوی منظور از عثمان شخص «عثمان بن عنبسه» ([[سفیانی]]) می باشد. «ای مردم پروردگار شما از سرزمین خشکی از [[فلسطین]] آمده است. پس با او بیعت کنید تا هدایت شوید و مخالفت نکنید.<ref>حسن ابن سلیمان حلی؛ مختصر بصائر الدرجات، نجف، منشورات مطبعه حیدریه، ۱۹۵۰م، چاپ اول، ص ۱۸۴.</ref> | |
| − | سپس فرمودند: صدای [[جبرئیل]] از آسمان و صدای [[ابلیس]] از زمین است. پس از صدای اول پیروی کنید و از صدای دوم دوری کنید که گول نخورید... بعد از این است که دو جبهه [[حق]] و [[باطل]] علناً رو در رو در مقابل هم قرار گرفته و وعده پیروزی مستضعفان بر مستکبران محقق می گردد. | + | در این هنگام است که تردیدکنندگان به شک می افتند که کدام ندا حق است و صحیح می باشد؟ از [[امام صادق]] علیه السلام سوال شد چه کسانی به ندای اول و چه کسانی به ندای دوم پاسخ می دهند؟ حضرت فرمودند: کسی آن را تصدیق می کند که از قبل به آن ایمان آورده باشد.<ref>نعمانى، محمد بن ابراهیم؛ الغیبه، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق؛ ص۲۶۶.</ref> سپس این [[آیه]] را [[تلاوت قرآن|تلاوت]] فرمودند: {{متن قرآن|«أَفَمَنْ یهْدی إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ یتَّبَعَ أَمَّنْ لایهِدِّی إِلاَّ أَنْ یهْدى فَما لَکمْ کیفَ تَحْکمُون»}}.<ref> [[سوره یونس]]، آیه ۳۵؛ آیا کسى که هدایت به سوى حق مىکند براى پیروى شایستهتر است، یا آن کس که خود هدایت نمىشود مگر هدایتش کنند؟ شما را چه مىشود، چگونه داورى مىکنید؟</ref> سپس فرمودند: صدای [[جبرئیل]] از آسمان و صدای [[ابلیس]] از زمین است. پس از صدای اول پیروی کنید و از صدای دوم دوری کنید که گول نخورید... بعد از این است که دو جبهه [[حق]] و [[باطل]] علناً رو در رو در مقابل هم قرار گرفته و وعده پیروزی مستضعفان بر مستکبران محقق می گردد. |
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * | + | * [http://www.pajoohe.ir "صیحه آسمانی"، محمدمحسن مردانی، دانشنامه پژوهه]، تاریخ بازیابی: ۱۴ بهمن ۱۳۹۱. |
| + | *[[تفسیر اثنی عشری]]، سید حسین حسینی شاهعبدالعظیمی، ج۹، ص۳۹۴. | ||
{{شناختنامه امام زمان (عج)}} | {{شناختنامه امام زمان (عج)}} | ||
| − | + | [[رده:واژگان قرآنی]][[رده:علائم ظهور]][[رده:علامات حتمیه ظهور]] | |
| − | [[رده: | ||
| − | |||
| − | [[رده: | ||
{{سنجش کیفی | {{سنجش کیفی | ||
|سنجش=شده | |سنجش=شده | ||
نسخهٔ ۱۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۶
این مدخل از دانشنامه هنوز نوشته نشده است.
(احتمالا تصرف اندکی صورت گرفته است)
«صَیحَة» از واژگان قرآنی،[۱] در لغت به معنای صدای شدید و بلند است؛[۲] و «صیحه آسمانی» در اصطلاح، یکی از علائم حتمی ظهور امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه) است که مقارن با ظهور آن حضرت میباشد؛ چنانکه در روایتی از امام صادق (علیهالسلام) آمده است: «... وَالنِّدَاءُ مِنَ الْمَحْتُوم»؛ صیحه و ندای آسمانی از حتمیات است.[۳]
کیفیت صیحه آسمانی
درباره زمان و چگونگی «صیحه آسمانی» در روایات گفته شده که این صیحه هنگامی رخ می دهد که در شرق و غرب عالم اختلاف شدیدی پیدا شود و بخاطر ترسی که از این فتنه ها بر مردم وارد شده است، مردم روزگار سختی را می گذرانند.[۴] و حتی بسیاری از زنان و مردان مومن دچار سرگردانی و ناامیدی شده اند از این که فرجی رخ بدهد[۵] و دچار شک و شبهه شده اند.
وضعیت مردم در آن زمان این گونه است که سَر دادن ندای امر فرج را از سالهای دور و دراز انتظار می کشیدند. در اکثر روایات شب جمعه یا شب بیست و سوم رمضان[۶] را هنگام آن ندا مشخص کرده اند ولی همان طور که بیان شد، علایم حتمی پنج تا است[۷] و بقیه علائم غیرحتمی است. بنابراین می توان گفت که خود صیحه آسمانی حتمی است، اما این که در شب جمعه و یا شب بیست و سوم رمضان باشد غیرحتمی است و ممکن است در روز دیگری اتفاق بیفتد.
به نقلی، کسی که این ندا را می دهد، جبرئیل است که محتوای سخن او در روایات به صور مختلف ذکر شده است. برخی از روایات این گونه بیان می کنند که ندا می دهد: «جَاء الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ کانَ زَهُوقًا»؛[۸][۹] و برخی دیگر از روایات می گویند که آن ندا تصریح می کند که «الحق فی علی و شیعته»[۱۰] حق با علی و پیروانش می باشد؛ و برخی دیگر از روایات می گوید: «به نام قائم و پدرش ندا می دهد».[۱۱]
وقتی که مردم این ندای آسمانی را می شنوند، فرد خوابیده بیدار می شود و ایستاده می نشیند و یا به حیاط خانه اش می رود و حتی دختران پرده نشین خارج می شوند و پدران و برادرانشان را به یاری حضرت ولی عصر تشویق می کنند.[۱۲] و همچنین مردم طوری شگفت زده می شوند و در بهت و ناباوری فرو می روند که به فرموده امام صادق علیه السلام: «وقتی مردم صدای این صیحه را می شنوند همانند کسی که مرغی بر روی سرش دارد بی حرکت می شود و همچنین گردن تمام دشمنان الهی خاضع می گردد و اگر در هر موردی اشکال و تردید وارد کنند در این باره نمی توانند...[۱۳]
ممکن است برخی اشکال کنند که چگونه ممکن است کسی در آسمان ندایی بدهد که تک تک افراد، در هر کجای عالم که باشند این صدا را بشنوند؟ شاید در جواب این افراد که امر خداوندی را از چیزهای ساخته دست بشر کمتر می دانند، بشود این را گفت که آیا در عصر کنونی ماهواره و دیگر رسانه های صوتی و تصویری نتوانسته اند این کار را انجام دهند؟ یعنی به تک تک منازل و افراد وارد شوند و پیامشان را برسانند؟ آیا حداقل به اندازه این کار که از بشر برآمده نه بیشتر از آن، از ید پرقدرت خداوند برنمی آید؟ همچنین اگر این پدیده امکان وقوعش وجود نداشت، خداوند در کتابش در قالب این آیه «إِن نَّشَأْ نُنَزِّلْ عَلَیهِم مِّن السَّمَاء آیةً فَظَلَّتْ أَعْنَاقُهُمْ لَهَا خَاضِعِینَ»[۱۴] اشاره نمی کرد.
احادیث بسياری از ائمه اطهار عليهم السّلام رسيده که اين «آية» که از آسمان نازل ميشود، صيحه آسماني است که قبل از ظهور حضرت بقیة الله ظاهر ميشود و از علائم ظهور است. در تفسير «منهج الصادقين» از ابو حمزه ثمالى روايت شده كه مراد از «آيه»، صدائى باشد كه در نيمه رمضان از آسمان شنيده شود و به جهت آن همه خاشع و منقاد گردند.[۱۵]
همچنین در «تفسیر البرهان» از امام صادق عليه السّلام مروى است كه فرمود حضرت اميرالمؤمنين عليه السّلام: منتظر باشيد فرج را در سه چيز؛ اختلاف ميان اهل شام، و ظاهر شدن بيرقهاى سياه از خراسان، و فزع در ماه رمضان. عرض كردند: فزع در ماه رمضان چيست؟ فرمود: آيا نشنيديد فرمايش خداى عزّ و جلّ را «إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً ...» آن علامت و آيتى است كه خارج مىگرداند زنهاى پرده نشين را از پرده، و بيدار نمايد خوابيده را، و به فزع در آورد بيدار را.[۱۶]
و امام رضا عليه السّلام در حديثى حضرت قائم را چنین وصف فرمايد: «قال و هو الّذى ينادى مناد من السّماء يسمعه جميع اهل الارض بالدّعاء اليه يقول ألا انّ حجّة اللّه قد ظهرت عند بيت اللّه فاتّبعوه فان الحق معه و فيه و هو قول اللّه عزّ و جلّ "إن نشأ ننزّل عليهم من السّماء آية"». فرمود: قائم كسى است كه ندا نمايد منادى از آسمان، بشنواند تمام اهل زمين را به دعوت بسوى او؛ گويد: آگاه باشيد، بدرستى كه حجت خدا بتحقيق ظاهر شده نزد خانه خدا، پس پيروى كنيد او را، زيرا حق با او و در پيروى است و آن سخن خداست که فرمود: «إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَيْهِمْ مِنَ السَّماءِ آيَةً ...».[۱۷]
خصوصیات صیحه آسمانی
این صیحه از دور و نزدیک به یک صورت شنیده می شود.[۱۸] یعنی نه این گونه است که کسی که نزدیک به مکان صیحه است آن را گوش خراش بشنود و کسی که دور است، آهسته بشنود و صیحه به طور یکنواخت در همه جا شنیده می شود که مردم نمی توانند تشخیص دهند مکان صیحه از کجا است، در حالی که برخی از روایات بیان می کند که جبرئیل بر سنگی در بیت المقدس نازل می شود و ندا سر می دهد.[۱۹]
خصوصیت دیگر صیحه این است که هر کس آن را به زبان مادری خودش می شنود.[۲۰] پس با این خصوصیاتی که از صیحه بیان شد، حجت بر همگان تمام می شود و کسی نمی تواند ادعا کند که از ظهور حجت خدا باخبر نشده، و الّا به سوی او می شتافت و به او ایمان می آورد.
امام صادق علیه السلام فرمودند: پس از این که صیحه را شنیدید، سجده کنید و بگوئید: «سبحان ربِّنا القُدّوس» (منزه است پروردگار ما که مقدس است) که اگر کسی چنین کند، نجات می یابد و کسی که مقابله کند، هلاک می شود.[۲۱]
پس از این صدا، نام و یاد مهدی عليه السّلام در دلها و بر سر زبانها می افتد[۲۲] و همه با هم از آنچه شنیده اند، سوال می کنند و شاید از هم می پرسند که مهدی کیست و این چنین مقامی دارد که این گونه به نام او ندا سر می دهند و یا آیا واقعاً این صیحه همان ندای آسمانی وعده داده شده است؟ به خوبی می توان تصور کرد که چه شور و شعف توصیف ناپذیری دل مسلمانان را فرامی گیرد تا آنجا که این سرور و شادی داخل قبر مومنان از دنیا رفته می شود[۲۳] و شادمانی نیز آنها را فرامی گیرد، از این که بالاخره حجت خدا را که منتظر ظهورش بودند و به خاطر اعتقاد به او و اهدافش این همه طعنه و تمسخر و شکنجه را از دشمنان به جان خریدند، امر ظهورش فرارسیده است.
هنوز مردم در بهت و حیرت و ناباوری و شور و شعف بسر می برند که ناگهان در هنگام غروب خورشید ندایی دیگر شنیده می شود که: «الحق مع فلان (عثمان) و شیعته».[۲۴] در برخی روایات «فلان» و در برخی دیگر «عثمان» آمده که به احتمال قوی منظور از عثمان شخص «عثمان بن عنبسه» (سفیانی) می باشد. «ای مردم پروردگار شما از سرزمین خشکی از فلسطین آمده است. پس با او بیعت کنید تا هدایت شوید و مخالفت نکنید.[۲۵]
در این هنگام است که تردیدکنندگان به شک می افتند که کدام ندا حق است و صحیح می باشد؟ از امام صادق علیه السلام سوال شد چه کسانی به ندای اول و چه کسانی به ندای دوم پاسخ می دهند؟ حضرت فرمودند: کسی آن را تصدیق می کند که از قبل به آن ایمان آورده باشد.[۲۶] سپس این آیه را تلاوت فرمودند: «أَفَمَنْ یهْدی إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ یتَّبَعَ أَمَّنْ لایهِدِّی إِلاَّ أَنْ یهْدى فَما لَکمْ کیفَ تَحْکمُون».[۲۷] سپس فرمودند: صدای جبرئیل از آسمان و صدای ابلیس از زمین است. پس از صدای اول پیروی کنید و از صدای دوم دوری کنید که گول نخورید... بعد از این است که دو جبهه حق و باطل علناً رو در رو در مقابل هم قرار گرفته و وعده پیروزی مستضعفان بر مستکبران محقق می گردد.
پانویس
- ↑ «إِنْ كَانَتْ إِلَّا صَيْحَةً وَاحِدَةً فَإِذَا هُمْ جَمِيعٌ لَدَيْنَا مُحْضَرُونَ»؛ سوره یس، ۵۶.
- ↑ راغب اصفهانى، المفردات فی غریب القرآن، بیروت، دارالعلم، ۱۴۱۲ ق، ج ۱، ص ۴۹۶.
- ↑ شیخ کلینى؛ الکافی، تهران، دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۶۵ش، ج۸، ص۳۱۰.
- ↑ علامه مجلسى، بحارالأنوار، بیروت، مؤسسه الوفاء، ۱۴۰۴ق؛ ج۵۲، ص ۲۳۵.
- ↑ محمد بن ابراهیم نعمانى، الغیبه، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق، ص۴۳۹.
- ↑ الغیبه، همان، ص۲۵۳.
- ↑ همان، ص ۲۵۲.
- ↑ سوره اسرا، آیه ۸۱.
- ↑ یزدی حائری، علی؛ الزام الناصب فی اثبات الحجة الغائب، تهران، ۱۳۸۰، ص ۱۹۹.
- ↑ بحارالأنوار؛ همان، ج۵۲، ص۲۸۹؛ الخرائج والجرائح، همان، ج۳، ص۱۱۶۱؛ شیخ صدوق، کمال الدین، قم، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۵۹، ج۲، ص۶۵۲.
- ↑ شیخ صدوق، کمال الدین، تصحیح، علی اکبر غفاری، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ۱۴۰۵، ص ۳۲۸.
- ↑ محمد بن ابراهیم نعمانى، الغیبه، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق؛ ص۲۵۱-۲۵۲.
- ↑ همان، ص ۲۶۳.
- ↑ سوره شعرا، آیه ۴؛ اگر بخواهیم از آسمان نشانه ای را می فرستیم به گونه ای که همه در برابر آن سر تسلیم فرود آورند.
- ↑ منهج الصادقين، ملافتح الله کاشانی، ج ۶، ص ۴۳۰، كتابفروشى اسلاميّه.
- ↑ تفسير برهان، هاشم بحرانی، ج ۳، ص ۱۸۰-۱۸۱، ح ۱۱.
- ↑ اكمال الدين، شیخ صدوق، ج ۲، ص ۳۷۲، روايت ۵، دارالكتب الاسلامية؛ تفسير صافى، فیض کاشانی، ج ۴، ص ۳۰، انتشارات سعيد مشهد.
- ↑ بحارالأنوار، همان؛ ج۵۲، ص۲۸۹؛ شیخ طوسى، الغیبه، قم، مؤسسه معارف اسلامى، ۱۴۱۱ق، ص ۴۳۹.
- ↑ الزام الناصب فی اثبات الحجه الغائب، همان، ص ۱۹۹.
- ↑ شیخ صدوق؛ کمال الدین، قم، دارالکتب الإسلامیه، ۱۳۹۵ق، ج ۲، ص ۶۵۰.
- ↑ کامل سلیمان؛ یوم الخلاص/روز رهایی، ترجمه لطیف راشدی، تهران، ارمغان طوبی، ۱۳۸۶، ج ۲، ص ۶۱۸.
- ↑ احسانبخش، محمدصادق؛ آثار الصادقین، رشت، نشر صادقین، ۱۳۷۶ ش، چاپ اول، ج ۲۹، ص ۳۶۹.
- ↑ همان، ص ۲۲۷.
- ↑ شیخ مفید؛ الارشاد، قم، موسسه آل البیت، ۱۴۱۴، ج۲، ص ۳۷۱؛ ابن ابی الفتح اربلی؛ کشف الغمه، بیروت، دارالاضواء، ج۳، ص۲۵۷.
- ↑ حسن ابن سلیمان حلی؛ مختصر بصائر الدرجات، نجف، منشورات مطبعه حیدریه، ۱۹۵۰م، چاپ اول، ص ۱۸۴.
- ↑ نعمانى، محمد بن ابراهیم؛ الغیبه، تهران، مکتبه الصدوق، ۱۳۹۷ق؛ ص۲۶۶.
- ↑ سوره یونس، آیه ۳۵؛ آیا کسى که هدایت به سوى حق مىکند براى پیروى شایستهتر است، یا آن کس که خود هدایت نمىشود مگر هدایتش کنند؟ شما را چه مىشود، چگونه داورى مىکنید؟
منابع
- "صیحه آسمانی"، محمدمحسن مردانی، دانشنامه پژوهه، تاریخ بازیابی: ۱۴ بهمن ۱۳۹۱.
- تفسیر اثنی عشری، سید حسین حسینی شاهعبدالعظیمی، ج۹، ص۳۹۴.
