شمس قیس رازی: تفاوت بین نسخهها
پرش به ناوبری
پرش به جستجو
(صفحهای جدید حاوی '{{مدخل دائرة المعارف|اثر آفرینان}} '''''شمس قیس رازی، شمسالدین محمد''''' قرن: 7 ش...' ایجاد کرد) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | {{ | + | '''«شمسالدین محمد بن قیس رازی»''' معروف به «شمس قیس» (زنده تا ۶۳۰ ق)، شاعر و ادیب [[ایران|ایرانی]] در قرن هفتم هجری و صاحب کتاب «المعجم فی معايير أشعار العجم» در [[علم عروض]] است. |
| + | {{شناسنامه عالم | ||
| + | ||نام کامل = شمسالدین محمد بن قیس رازی | ||
| + | |تصویر= | ||
| + | ||زادروز = | ||
| + | |زادگاه = شهر ری | ||
| + | |وفات = حدود ۶۳۰ قمری | ||
| + | |مدفن = | ||
| + | |اساتید = | ||
| + | |شاگردان = | ||
| + | |آثار = المعجم فى معاییر اشعار العجم، المعرب فى معاییر اشعار العرب، الكافى فى العروضین والقوافى، حدائق العجم،... | ||
| + | }} | ||
| + | ==زندگینامه== | ||
| + | شمسالدین محمد بن قیس رازی در شهر رى متولد شد و مدتها در [[ماوراءالنهر]] و خوارزم و بخارا و [[خراسان]] مى زیست. او در سال ۶۱۴ ق. كه آوازۀ هجوم مغول در خراسان برخاست، با سلطان علاءالدین محمد بن تكش خوارزمشاه -که به قصد فتح تسخیر [[بغداد]] و شکست خلیفه [[ناصر (خلیفه عباسی)|ناصر عباسی]] به [[عراق]] آمد- همراه شد و تا سال ۶۱۷ ق. در کنار وى بود. | ||
| − | + | از این تاریخ به بعد که بحبوحه فتنه مغول و بحران آشوب و انقلاب در تمام ممالک ایران بود، تا مدت هفت سال، وی در شهرهای مختلف عراق، به سر برده و اکثر اوقات از ترس جان، از این شهر به آن شهر، تنقل و تحول نموده است. | |
| − | + | وی در حدود سنه ۶۲۳ ق، از عراق به فارس مهاجرت کرد و به خدمت اتابک سعد بن زنگی بن مودود، از اتابکان سلغری فارس، درآمد و ندیم آن پادشاه شد و بعد از وفات او در سنه ۶۲۸ ق، زنده بوده است. | |
| − | + | ==آثار و تألیفات== | |
| − | + | از جمله تألیفات شمسالدین محمد بن قیس رازی عبارت است از: | |
| − | + | *المعجم فى معاییر اشعار العجم؛ معروفترین كتاب [[علم عروض]] و قوافى و محسّنات [[شعر]] فارسى است، كه مؤلف نخست در ۶۱۴ ق. در شهر مرو طرح این كتاب را ریخت و در وقایع سال ۶۱۷ ق. از میان رفت و پس از مدتى اوراق آن توسط روستاییان اهل [[عراق]] بدست وى بازگشت و سپس در فارس در حدود سال ۶۳۰ ق. آن را تمام كرد. | |
| + | *المعرب فى معاییر اشعار العرب؛ | ||
| + | *الكافى فى العروضین والقوافى؛ | ||
| + | *حدائق العجم. | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * [[ | + | * [[اثرآفرینان]]، [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، ج۳، ص۳۳۸. |
| − | + | *المعجم فی معايير أشعار العجم، شمسالدین محمد بن قیس رازی، تصحیح و مقدمه محمد بن عبدالوهاب قزوینی، تهران، ۱۳۱۴. | |
| − | [[رده: | + | {{شعر فارسی}} |
| + | [[رده:علمای قرن هفتم]][[رده:ادیبان]][[رده:شعرای پارسی گو]][[رده:شعرای پارسی گوی قرن هفتم]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۲۲
«شمسالدین محمد بن قیس رازی» معروف به «شمس قیس» (زنده تا ۶۳۰ ق)، شاعر و ادیب ایرانی در قرن هفتم هجری و صاحب کتاب «المعجم فی معايير أشعار العجم» در علم عروض است.
| نام کامل | شمسالدین محمد بن قیس رازی |
| زادگاه | شهر ری |
| وفات | حدود ۶۳۰ قمری |
|
| |
|
| |
| آثار |
المعجم فى معاییر اشعار العجم، المعرب فى معاییر اشعار العرب، الكافى فى العروضین والقوافى، حدائق العجم،... |
زندگینامه
شمسالدین محمد بن قیس رازی در شهر رى متولد شد و مدتها در ماوراءالنهر و خوارزم و بخارا و خراسان مى زیست. او در سال ۶۱۴ ق. كه آوازۀ هجوم مغول در خراسان برخاست، با سلطان علاءالدین محمد بن تكش خوارزمشاه -که به قصد فتح تسخیر بغداد و شکست خلیفه ناصر عباسی به عراق آمد- همراه شد و تا سال ۶۱۷ ق. در کنار وى بود.
از این تاریخ به بعد که بحبوحه فتنه مغول و بحران آشوب و انقلاب در تمام ممالک ایران بود، تا مدت هفت سال، وی در شهرهای مختلف عراق، به سر برده و اکثر اوقات از ترس جان، از این شهر به آن شهر، تنقل و تحول نموده است.
وی در حدود سنه ۶۲۳ ق، از عراق به فارس مهاجرت کرد و به خدمت اتابک سعد بن زنگی بن مودود، از اتابکان سلغری فارس، درآمد و ندیم آن پادشاه شد و بعد از وفات او در سنه ۶۲۸ ق، زنده بوده است.
آثار و تألیفات
از جمله تألیفات شمسالدین محمد بن قیس رازی عبارت است از:
- المعجم فى معاییر اشعار العجم؛ معروفترین كتاب علم عروض و قوافى و محسّنات شعر فارسى است، كه مؤلف نخست در ۶۱۴ ق. در شهر مرو طرح این كتاب را ریخت و در وقایع سال ۶۱۷ ق. از میان رفت و پس از مدتى اوراق آن توسط روستاییان اهل عراق بدست وى بازگشت و سپس در فارس در حدود سال ۶۳۰ ق. آن را تمام كرد.
- المعرب فى معاییر اشعار العرب؛
- الكافى فى العروضین والقوافى؛
- حدائق العجم.
منابع
- اثرآفرینان، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۳، ص۳۳۸.
- المعجم فی معايير أشعار العجم، شمسالدین محمد بن قیس رازی، تصحیح و مقدمه محمد بن عبدالوهاب قزوینی، تهران، ۱۳۱۴.
 | |
| شعرشناسی | * شعر * علم عروض * قافیه * تخلص * دیوان * مصراع * بیت * مقفا * قالب * مطلع * تغزل * بحور شعری |
| قالبهای شعر | *مثنوی * قصیده * غزل * مسمط * مستزاد * ترجیعبند * ترکیببند * قطعه * رباعی |
| سبکهای شعر فارسی | * سبک خراسانی * سبک عراقی * سبک هندی * سبک بازگشت ادبی * شعر نو |
| شاعران پارسی گو: | همه*قرن 4 * قرن 5 * قرن 6 * قرن 7 * قرن 8 * قرن 9 * قرن 10 * قرن 11 * قرن 12 * قرن 13 * قرن 14 |
