زبیر بن بکار قرشی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | '''«زبیر بن بکّار»''' (۱۷۲-۲۵۶ ق)، نسبشناس، | + | '''«زبیر بن بکّار»''' (۱۷۲-۲۵۶ ق)، نسبشناس، [[محدث]]، مورخ، ادیب و شاعر عرب در قرن سوم هجری و از نوادگان [[زبیر بن عوام|زبیر بن عوام]] است. او در [[مکه]] معظمه در عصر خلافت [[حکومت بنی عباس|عباسیان]] به [[قضاوت]] منصوب بود. کتاب «[[الاخبار الموفقیات (کتاب)|الاخبار الموفقیات]]» از آثار معروف اوست. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
|نام شخصیت = | |نام شخصیت = | ||
| سطر ۱۲: | سطر ۱۲: | ||
|آثار = [[الاخبار الموفقیات (کتاب)|الاخبار الموفقیات]]، نسب قریش و اخبارها، اخبار العرب و ایامها، نوادر اخبار النسب، الاوس و الخزرج، المفاخرات، اخبار المدینة، الاختلاف،... | |آثار = [[الاخبار الموفقیات (کتاب)|الاخبار الموفقیات]]، نسب قریش و اخبارها، اخبار العرب و ایامها، نوادر اخبار النسب، الاوس و الخزرج، المفاخرات، اخبار المدینة، الاختلاف،... | ||
}} | }} | ||
| − | == زندگینامه == | + | ==زندگینامه== |
ابوعبدالله، زبیر بن بکار بن عبدالله بن مصعب بن ثابت بن [[عبدالله بن زبیر]]، در حدود سال ۱۷۲ قمری، در [[مدینه]] به دنیا آمد و در همان سرزمین رشد کرد. پدرش، بکّار بن عبدالله، نیز از امرا و قضات بزرگ حکومت [[حکومت بنی عباس|عباسیان]] بود. | ابوعبدالله، زبیر بن بکار بن عبدالله بن مصعب بن ثابت بن [[عبدالله بن زبیر]]، در حدود سال ۱۷۲ قمری، در [[مدینه]] به دنیا آمد و در همان سرزمین رشد کرد. پدرش، بکّار بن عبدالله، نیز از امرا و قضات بزرگ حکومت [[حکومت بنی عباس|عباسیان]] بود. | ||
| − | پس از مرگ بکار، بنا به فرمان [[متوکل|متوکل عباسی]]، زبیر بن بکار به این مقام برگزیده شد و تا آخر عمرش، منصب قضاوت را بر عهده داشت<ref> کشف الیقین، علامه حلی، ص ۴۷۰.</ref> و به میل و خواست خلفای عباسی (یعنی: | + | پس از مرگ بکار، بنا به فرمان [[متوکل|متوکل عباسی]]، زبیر بن بکار به این مقام برگزیده شد و تا آخر عمرش، منصب [[قضاوت]] را بر عهده داشت<ref> کشف الیقین، علامه حلی، ص ۴۷۰.</ref> و به میل و خواست خلفای عباسی (یعنی: [[متوکل (خلیفه عباسی)|متوکل]]، [[منتصر]]، [[مستعین|مستعین]]، [[معتز]] و [[مهتدى|مهتدی]]) در میان مردم داوری مینمود. |
| − | زبیر بن بکّار در مدینه، [[مکه]] و [[بغداد]]، علومی مانند [[حدیث]]، [[فقه]]، | + | زبیر بن بکّار در مدینه، [[مکه]] و [[بغداد]]، علومی مانند [[حدیث]]، [[فقه]]، [[ادبیات عرب|ادبیات]]، نسبشناسی و تاریخ فراگرفت. شماری از استادان و [[مشایخ]] روایی او عبارت بودند از: سفیان بن عُیینه، انس بن عِیاض، نَضر بن شُمَیل، علی بن محمد مدائنی، محمد بن حسن بن زَباله، ابن ماجِشون، عمویش مُصعَب بن عبداللّه زبیری و [[محمد بن عمر واقدی]]. زبیر با اسحاق موصلی، ادیب و موسیقیدان دربار [[خلفای عباسی]]، نیز دیدار و گفتگو کرد و از وی دانش آموخت. |
| − | زبیر بن بکار، همانند جدش [[عبدالله بن زبیر|عبدالله بن زبیر]]، از جهت اعتقادی، از مخالفان و دشمنان [[اهل بیت]] علیهمالسلام بود و نسبت به مقام شامخ [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیهالسلام دشمنی و [[کینه|کینه]] زیادی داشت.<ref> کشف الیقین، ص ۴۷۰.</ref> | + | زبیر بن بکار، همانند جدش [[عبدالله بن زبیر|عبدالله بن زبیر]]، از جهت اعتقادی، از مخالفان و دشمنان [[اهل بیت]] علیهمالسلام بود و نسبت به مقام شامخ [[امیرالمومنین|امیرالمؤمنین]] علیهالسلام دشمنی و [[کینه|کینه]] زیادی داشت.<ref> کشف الیقین، ص ۴۷۰.</ref> [[شیخ صدوق|ابن بابویه]] ضمن نقل روایتی، از مناسبات عداوت آمیز وی و پدر و جدش با [[امام رضا علیه السلام|امام رضا]] علیهالسلام و [[علویان|علویان]] یاد کرده است. [[شیخ مفید|شیخ مفید]] نیز بر آن است که درباره آنچه زبیر راجع به [[بنی هاشم]] ادعا کرده، نمیتوان اعتماد کرد. |
| − | زبیر بن بکار به خاطر اختلاف با یکی از طالبیین و [[سوگند]] دادنش به [[محراب]] و قبر [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه و آله، به بیماری برص (پیسی) گرفتار و پاهایش به آن مبتلا شده بود.<ref> وقایع الایام، شیخ عباس قمی، ص ۹۹.</ref> او سرانجام در ۲۳ [[ذی القعده]] سال ۲۵۶ قمری در ۸۴ سالگی در [[مکه|مکه]] معظمه، به کام [[مرگ]] گرفتار آمد و در قبرستان حُجون به خاک سپرده شد.<ref> کشف الیقین، ص ۴۷۰؛ وقایع الایام، ص ۹۹.</ref> | + | زبیر بن بکار به خاطر اختلاف با یکی از طالبیین (نوادگان [[ابوطالب علیه السلام|ابوطالب]]) و [[سوگند]] دادنش به [[محراب]] و قبر [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلی الله علیه و آله، به بیماری برص (پیسی) گرفتار و پاهایش به آن مبتلا شده بود.<ref> وقایع الایام، شیخ عباس قمی، ص ۹۹.</ref> او سرانجام در ۲۳ [[ذی القعده]] سال ۲۵۶ قمری در ۸۴ سالگی در [[مکه|مکه]] معظمه، به کام [[مرگ]] گرفتار آمد و در [[قبرستان معلاة|قبرستان حُجون]] به خاک سپرده شد.<ref> کشف الیقین، ص ۴۷۰؛ وقایع الایام، ص ۹۹.</ref> |
| − | == آثار و تألیفات == | + | ==آثار و تألیفات== |
| − | زبیر بن بکار از علمای [[اهل سنت]] و از نَسَبشناسان معروف عرب بود و کتابهای چندی در أنساب و | + | زبیر بن بکار از علمای [[اهل سنت]] و از نَسَبشناسان معروف عرب بود و کتابهای چندی در أنساب و [[تاریخ]]، به رشته تحریر درآورد. اسامی برخی از تألیفاتش، عبارتند از: |
#[[الاخبار الموفقیات (کتاب)|الاخبار الموفقیات]]؛ | #[[الاخبار الموفقیات (کتاب)|الاخبار الموفقیات]]؛ | ||
| − | # نسب قریش و اخبارها؛ | + | #نسب قریش و اخبارها؛ |
| − | # اخبار العرب و ایامها؛ | + | #اخبار العرب و ایامها؛ |
| − | # نوادر اخبار النسب؛ | + | #نوادر اخبار النسب؛ |
| − | # مزاح النبی(ص)؛ | + | #مزاح النبی (ص)؛ |
| − | # الاوس و الخزرج؛ | + | #الاوس و الخزرج؛ |
| − | # النحل؛ | + | #النحل؛ |
| − | # نوادر المدنیین؛ | + | #نوادر المدنیین؛ |
| − | # الاختلاف؛ | + | #الاختلاف؛ |
| − | # العقیق و اخباره؛ | + | #العقیق و اخباره؛ |
| − | # اغارة کثیر علی الشعراء؛ | + | #اغارة کثیر علی الشعراء؛ |
| − | # اخبار نُصیب؛ | + | #اخبار نُصیب؛ |
| − | # اخبار هدبة و زیادة؛ | + | #اخبار هدبة و زیادة؛ |
| − | # اخبار القاری؛ | + | #اخبار القاری؛ |
| − | # المفاخرات؛ | + | #المفاخرات؛ |
| − | # اخبار المدینة. | + | #اخبار المدینة. |
| + | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
<references /> | <references /> | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | |||
| − | |||
| − | [[رده: | + | *نرمافزار دایرةالمعارف چهارده معصوم علیهمالسلام، مؤسسه تبیان. |
| − | [[رده: | + | *[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]]، "زبیر بن بکار"، محمدرضا ناجی، ج۲۱. |
| + | |||
| + | [[رده:علمای قرن سوم]] | ||
| + | [[رده:تاریخ نویسان]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۲۸
«زبیر بن بکّار» (۱۷۲-۲۵۶ ق)، نسبشناس، محدث، مورخ، ادیب و شاعر عرب در قرن سوم هجری و از نوادگان زبیر بن عوام است. او در مکه معظمه در عصر خلافت عباسیان به قضاوت منصوب بود. کتاب «الاخبار الموفقیات» از آثار معروف اوست.
| نام کامل | زبیر بن بکار قرشی |
| زادروز | ۱۷۲ قمری |
| زادگاه | مدینه |
| وفات | ۲۵۶ قمری |
| مدفن | مکه |
|
| |
| اساتید |
سفیان بن عیینه، انس بن عیاض، نضر بن شمیل، علی بن محمد مدائنی، محمد بن عمر واقدی،... |
| شاگردان |
ابن ماجه، ابن ابی طاهر، احمد بن یحیی بلاذری، طبری، ابوحاتم رازی،... |
| آثار |
الاخبار الموفقیات، نسب قریش و اخبارها، اخبار العرب و ایامها، نوادر اخبار النسب، الاوس و الخزرج، المفاخرات، اخبار المدینة، الاختلاف،... |
محتویات
زندگینامه
ابوعبدالله، زبیر بن بکار بن عبدالله بن مصعب بن ثابت بن عبدالله بن زبیر، در حدود سال ۱۷۲ قمری، در مدینه به دنیا آمد و در همان سرزمین رشد کرد. پدرش، بکّار بن عبدالله، نیز از امرا و قضات بزرگ حکومت عباسیان بود.
پس از مرگ بکار، بنا به فرمان متوکل عباسی، زبیر بن بکار به این مقام برگزیده شد و تا آخر عمرش، منصب قضاوت را بر عهده داشت[۱] و به میل و خواست خلفای عباسی (یعنی: متوکل، منتصر، مستعین، معتز و مهتدی) در میان مردم داوری مینمود.
زبیر بن بکّار در مدینه، مکه و بغداد، علومی مانند حدیث، فقه، ادبیات، نسبشناسی و تاریخ فراگرفت. شماری از استادان و مشایخ روایی او عبارت بودند از: سفیان بن عُیینه، انس بن عِیاض، نَضر بن شُمَیل، علی بن محمد مدائنی، محمد بن حسن بن زَباله، ابن ماجِشون، عمویش مُصعَب بن عبداللّه زبیری و محمد بن عمر واقدی. زبیر با اسحاق موصلی، ادیب و موسیقیدان دربار خلفای عباسی، نیز دیدار و گفتگو کرد و از وی دانش آموخت.
زبیر بن بکار، همانند جدش عبدالله بن زبیر، از جهت اعتقادی، از مخالفان و دشمنان اهل بیت علیهمالسلام بود و نسبت به مقام شامخ امیرالمؤمنین علیهالسلام دشمنی و کینه زیادی داشت.[۲] ابن بابویه ضمن نقل روایتی، از مناسبات عداوت آمیز وی و پدر و جدش با امام رضا علیهالسلام و علویان یاد کرده است. شیخ مفید نیز بر آن است که درباره آنچه زبیر راجع به بنی هاشم ادعا کرده، نمیتوان اعتماد کرد.
زبیر بن بکار به خاطر اختلاف با یکی از طالبیین (نوادگان ابوطالب) و سوگند دادنش به محراب و قبر رسول خدا صلی الله علیه و آله، به بیماری برص (پیسی) گرفتار و پاهایش به آن مبتلا شده بود.[۳] او سرانجام در ۲۳ ذی القعده سال ۲۵۶ قمری در ۸۴ سالگی در مکه معظمه، به کام مرگ گرفتار آمد و در قبرستان حُجون به خاک سپرده شد.[۴]
آثار و تألیفات
زبیر بن بکار از علمای اهل سنت و از نَسَبشناسان معروف عرب بود و کتابهای چندی در أنساب و تاریخ، به رشته تحریر درآورد. اسامی برخی از تألیفاتش، عبارتند از:
- الاخبار الموفقیات؛
- نسب قریش و اخبارها؛
- اخبار العرب و ایامها؛
- نوادر اخبار النسب؛
- مزاح النبی (ص)؛
- الاوس و الخزرج؛
- النحل؛
- نوادر المدنیین؛
- الاختلاف؛
- العقیق و اخباره؛
- اغارة کثیر علی الشعراء؛
- اخبار نُصیب؛
- اخبار هدبة و زیادة؛
- اخبار القاری؛
- المفاخرات؛
- اخبار المدینة.
پانویس
منابع
- نرمافزار دایرةالمعارف چهارده معصوم علیهمالسلام، مؤسسه تبیان.
- دانشنامه جهان اسلام، "زبیر بن بکار"، محمدرضا ناجی، ج۲۱.
