سید محمدتقی پشت مشهدی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) (ویرایش) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | ''' | + | '''«سید محمدتقی پشتمشهدی»''' (۱۲۵۸-۱۱۸۹ ق)، [[فقیه|فقیه]] اصولی و عارف بزرگ [[شیعه|شیعه]] در قرن سیزدهم هجری و از شاگردان [[سید علی طباطبایی|سید علی طباطبائی]] است. علامه پشتمشهدی، عالمی زاهد و عارفی پرهیزکار بود که در [[عرفان]] گامهایی بلند برداشت و به کمالات روحی توأم با کرامات رسید؛ چنانکه گفتهاند از متشرفین خدمت [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت ولى عصر]] (عجل اللَّه تعالی فرجه) بوده است. |
{{شناسنامه عالم | {{شناسنامه عالم | ||
||نام کامل = سید محمدتقی پشت مشهدی | ||نام کامل = سید محمدتقی پشت مشهدی | ||
| سطر ۱۱: | سطر ۱۱: | ||
|آثار = تنقیح الاصول، رسالة حجیة المظنة، رسالهای در مباحث الفاظ،... | |آثار = تنقیح الاصول، رسالة حجیة المظنة، رسالهای در مباحث الفاظ،... | ||
}} | }} | ||
| − | == ولادت و خاندان == | + | ==ولادت و خاندان== |
سید محمدتقی حسینی فرزند میر عبدالحی، در ۱۱۸۹ قمری در محله «پشت مشهد» کاشان به دنیا آمد. صاحب [[روضات الجنات (کتاب)|روضات]] می گوید: «پشت مشهد» یکی از محلات کاشان است که در آن یکی از فرزندان [[امام باقر علیه السلام|امام محمد باقر]] علیه السلام (یا از فرزندان [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] علیه السلام) به نام حبیب در آنجا مدفون است. | سید محمدتقی حسینی فرزند میر عبدالحی، در ۱۱۸۹ قمری در محله «پشت مشهد» کاشان به دنیا آمد. صاحب [[روضات الجنات (کتاب)|روضات]] می گوید: «پشت مشهد» یکی از محلات کاشان است که در آن یکی از فرزندان [[امام باقر علیه السلام|امام محمد باقر]] علیه السلام (یا از فرزندان [[امام موسی کاظم علیه السلام|موسی بن جعفر]] علیه السلام) به نام حبیب در آنجا مدفون است. | ||
| − | اجداد | + | اجداد سید محمدتقی که از دوران [[صفویه|صفویه]] در کاشان توطّن اختیار نمودند، همگی از سلسله علما بوده اند. از جمله مرحوم سید ماجد، جد اعلای عالم مزبور از علمای دوران صفویه بوده و در بدو سلطنت نادرشاه [[افشاریه|افشار]] به امر آن پادشاه برای مباحثه با علمای [[اهل سنت|اهل تسنن]] و در معنا برای رفع اختلاف [[شیعه|شیعه]] و سنی مامور به عزیمت به [[عراق]] شد، ولی در بین راه وفات یافت. |
| + | |||
| + | ==فعالیتهای علمی== | ||
| + | سید محمدتقی در زادگاهش نزد استادانی چون [[ملا احمد نراقی|ملا احمد نراقی]] به تحصیل پرداخت، سپس به [[عتبات عالیات|عتبات عالیات]] در [[عراق|عراق]] رفت و در مجلس درس [[سید علی طباطبایی|سید علی طباطبایی حائری]]، معروف به صاحب «[[ریاض المسائل (کتاب)|ریاض]]»، شرکت کرد. وی پس از کسب اجازاتی از [[سید عبدالله شبر|سید عبدالله شُبَّر کاظمی]]، [[شیخ احمد احسایی|شیخ احمد احسایی]]، [[سید محمد مجاهد]] و [[میرزای قمی|میرزای قمی]] صاحب «[[قوانین الاصول (کتاب)|قوانین]]»، به کاشان بازگشت و به تدریس پرداخت. | ||
| + | |||
| − | |||
| − | |||
جمع کثیری از علما و فضلا، از جمله ملا علیمدد ساوجی، شیخ محمد جاسبی، سید حسین لاجوردی و ملا عبدالباقی، در درس او حاضر میشدند.<ref>خوانساری، روضات؛ کاشانی، ص۷۴؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات: الکرام البررة، جزء ۲، قسم۱، ص۲۱۹ـ۲۲۰.</ref> | جمع کثیری از علما و فضلا، از جمله ملا علیمدد ساوجی، شیخ محمد جاسبی، سید حسین لاجوردی و ملا عبدالباقی، در درس او حاضر میشدند.<ref>خوانساری، روضات؛ کاشانی، ص۷۴؛ آقابزرگ طهرانی، طبقات: الکرام البررة، جزء ۲، قسم۱، ص۲۱۹ـ۲۲۰.</ref> | ||
| − | محمدتقی در [[حدیث|حدیث]] و [[علم رجال|رجال]] تبحر داشت، و آثاری نیز در [[فقه|فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] نگاشت. از جمله تألیفات او رسالة حجیة المظنة، تنقیح | + | سید محمدتقی پشت مشهدی در [[حدیث|حدیث]] و [[علم رجال|رجال]] تبحر داشت، و آثاری نیز در [[فقه|فقه]] و [[اصول فقه|اصول]] نگاشت. از جمله تألیفات او رسالة حجیة المظنة، تنقیح الاصول و رسالهای در مباحث الفاظ است.<ref>آقابزرگ طهرانی، الذریعة، ج۶، ص۲۷۷.</ref> |
| + | |||
| + | سید محمدتقی در یکی از دیدارهایش با [[میرزای قمی|میرزای قمی]]، به فتحعلیشاه قاجار معرفی شد و فتحعلیشاه به سید ارادت یافت. محمدشاه قاجار و برخی از شاهزادگان قاجار، مانند سلطان محمد میرزای سیفالدوله، نیز در شمار مریدان سید بودهاند.<ref>صهبای سخن، ص ۵۷ ـ ۵۸.</ref> | ||
| + | |||
| + | |||
| − | سید محمدتقی | + | سید محمدتقی بیشتر اوقات به ذکر و ریاضت میپرداخت و اهتمام کمتری به تألیف و تصنیف داشت. برخی گفتهاند که او به [[تصوف|تصوف]] تمایل داشته و به حاج محمدحسن نائینی (متوفی ۱۲۵۰) ارادت میورزیده، که به نظر برخی، اختلاف احتمالیِ میان وی و استادش، [[ملا احمد نراقی]]، متأثر از همین مسئله بوده است.<ref>آقابزرگ طهرانی، طبقات: الکرام البررة ، جزء۲، قسم ۱، ص ۲۲۰؛ خوانساری، ج ۲، ص ۱۲۸.</ref> |
| − | |||
| − | == در نظر عالمان == | + | ==در نظر عالمان== |
| − | * | + | *[[صاحب روضات]] عالم معاصر سید محمدتقی پشت مشهدی درباره او می نویسد: پشت مشهدی فاضلی اوحدی و نوری محمدی است. او از بزرگان دانشمندان روزگار ما و افاضل فقهای عصر است. او محققی مدقق و متتبع و اصولی، عارفی جلیل و متکلمی نبیل می باشد. |
| − | * مؤلف «تذکرة الشعرا» می نویسد: عظمت و جلالت و [[زهد]] و [[تقوا|تقوای]] سید مذکور بر احدی پوشیده نیست و بعضی معتقدند که آن جناب از جمله کسانی است که در عصر [[غیبت کبری|غیبت | + | *مؤلف «تذکرة الشعرا» می نویسد: عظمت و جلالت و [[زهد]] و [[تقوا|تقوای]] سید مذکور بر احدی پوشیده نیست و بعضی معتقدند که آن جناب از جمله کسانی است که در عصر [[غیبت کبری|غیبت کبری]] به شرف خدمت [[امام زمان عجل الله فرجه الشریف|حضرت ولی عصر]] روحی له الفداء نائل می آمده است. |
| − | * علامه [[محدث]] ملا حبیب اللَّه شریف در «لباب الالقاب» در وصف علامه پشت مشهدی گوید: کان عالماً کاملا فاضلا فقیهاً اصولیا جامعاً بین العلم والظاهر والباطن مرتاضا عابداً زاهدا موثوقاً به عند الخواص والافاضل من تلامذة صاحب الریاض. | + | *علامه [[محدث]] ملا حبیب اللَّه شریف در «لباب الالقاب» در وصف علامه پشت مشهدی گوید: کان عالماً کاملا فاضلا فقیهاً اصولیا جامعاً بین العلم والظاهر والباطن مرتاضا عابداً زاهدا موثوقاً به عند الخواص والافاضل من تلامذة [[سید علی طباطبایی|صاحب الریاض]]. |
| − | == وفات == | + | ==وفات== |
| − | مرحوم سید محمدتقی پشت مشهدی در سال ۱۲۵۸ هجری دار فانی را وداع گفت. به امر محمدشاه قاجار، برای وی آرامگاه مجللی در صحن مقدس امامزاده حبیب بن موسى (ع) در کاشان ساخته | + | مرحوم سید محمدتقی پشت مشهدی در سال ۱۲۵۸ هجری دار فانی را وداع گفت. به امر محمدشاه قاجار، برای وی آرامگاه مجللی در صحن مقدس امامزاده حبیب بن موسى (ع) در کاشان ساخته شد، که اکنون زیارتگاه است. |
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | * [[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]] | + | *[[دانشنامه جهان اسلام (کتاب)|دانشنامه جهان اسلام]] |
| − | * سایت شعائر | + | *سایت شعائر |
| − | * سایت عالمان و دانشمندان کاشان | + | *سایت عالمان و دانشمندان کاشان |
| − | * سایت راسخون | + | *سایت راسخون |
[[رده:علمای قرن سیزدهم]] | [[رده:علمای قرن سیزدهم]] | ||
| + | [[رده:علماء شیعه]] | ||
| + | [[رده:فقیهان]] | ||
| + | [[رده:اصولیون]] | ||
| + | [[رده:عارفان]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۷
«سید محمدتقی پشتمشهدی» (۱۲۵۸-۱۱۸۹ ق)، فقیه اصولی و عارف بزرگ شیعه در قرن سیزدهم هجری و از شاگردان سید علی طباطبائی است. علامه پشتمشهدی، عالمی زاهد و عارفی پرهیزکار بود که در عرفان گامهایی بلند برداشت و به کمالات روحی توأم با کرامات رسید؛ چنانکه گفتهاند از متشرفین خدمت حضرت ولى عصر (عجل اللَّه تعالی فرجه) بوده است.
| نام کامل | سید محمدتقی پشت مشهدی |
| زادروز | ۱۱۸۹ قمری |
| زادگاه | کاشان |
| وفات | ۱۲۵۸ قمری |
| مدفن | کاشان |
|
| |
| اساتید |
سید علی طباطبایی، ملا احمد نراقی، سید عبدالله شبر، سید محمد مجاهد، میرزای قمی،... |
| شاگردان |
ملا علیمدد ساوجی، شیخ محمد جاسبی، سید حسین لاجوردی، ملا عبدالباقی،... |
| آثار |
تنقیح الاصول، رسالة حجیة المظنة، رسالهای در مباحث الفاظ،... |
ولادت و خاندان
سید محمدتقی حسینی فرزند میر عبدالحی، در ۱۱۸۹ قمری در محله «پشت مشهد» کاشان به دنیا آمد. صاحب روضات می گوید: «پشت مشهد» یکی از محلات کاشان است که در آن یکی از فرزندان امام محمد باقر علیه السلام (یا از فرزندان موسی بن جعفر علیه السلام) به نام حبیب در آنجا مدفون است.
اجداد سید محمدتقی که از دوران صفویه در کاشان توطّن اختیار نمودند، همگی از سلسله علما بوده اند. از جمله مرحوم سید ماجد، جد اعلای عالم مزبور از علمای دوران صفویه بوده و در بدو سلطنت نادرشاه افشار به امر آن پادشاه برای مباحثه با علمای اهل تسنن و در معنا برای رفع اختلاف شیعه و سنی مامور به عزیمت به عراق شد، ولی در بین راه وفات یافت.
فعالیتهای علمی
سید محمدتقی در زادگاهش نزد استادانی چون ملا احمد نراقی به تحصیل پرداخت، سپس به عتبات عالیات در عراق رفت و در مجلس درس سید علی طباطبایی حائری، معروف به صاحب «ریاض»، شرکت کرد. وی پس از کسب اجازاتی از سید عبدالله شُبَّر کاظمی، شیخ احمد احسایی، سید محمد مجاهد و میرزای قمی صاحب «قوانین»، به کاشان بازگشت و به تدریس پرداخت.
جمع کثیری از علما و فضلا، از جمله ملا علیمدد ساوجی، شیخ محمد جاسبی، سید حسین لاجوردی و ملا عبدالباقی، در درس او حاضر میشدند.[۱]
سید محمدتقی پشت مشهدی در حدیث و رجال تبحر داشت، و آثاری نیز در فقه و اصول نگاشت. از جمله تألیفات او رسالة حجیة المظنة، تنقیح الاصول و رسالهای در مباحث الفاظ است.[۲]
سید محمدتقی در یکی از دیدارهایش با میرزای قمی، به فتحعلیشاه قاجار معرفی شد و فتحعلیشاه به سید ارادت یافت. محمدشاه قاجار و برخی از شاهزادگان قاجار، مانند سلطان محمد میرزای سیفالدوله، نیز در شمار مریدان سید بودهاند.[۳]
سید محمدتقی بیشتر اوقات به ذکر و ریاضت میپرداخت و اهتمام کمتری به تألیف و تصنیف داشت. برخی گفتهاند که او به تصوف تمایل داشته و به حاج محمدحسن نائینی (متوفی ۱۲۵۰) ارادت میورزیده، که به نظر برخی، اختلاف احتمالیِ میان وی و استادش، ملا احمد نراقی، متأثر از همین مسئله بوده است.[۴]
در نظر عالمان
- صاحب روضات عالم معاصر سید محمدتقی پشت مشهدی درباره او می نویسد: پشت مشهدی فاضلی اوحدی و نوری محمدی است. او از بزرگان دانشمندان روزگار ما و افاضل فقهای عصر است. او محققی مدقق و متتبع و اصولی، عارفی جلیل و متکلمی نبیل می باشد.
- مؤلف «تذکرة الشعرا» می نویسد: عظمت و جلالت و زهد و تقوای سید مذکور بر احدی پوشیده نیست و بعضی معتقدند که آن جناب از جمله کسانی است که در عصر غیبت کبری به شرف خدمت حضرت ولی عصر روحی له الفداء نائل می آمده است.
- علامه محدث ملا حبیب اللَّه شریف در «لباب الالقاب» در وصف علامه پشت مشهدی گوید: کان عالماً کاملا فاضلا فقیهاً اصولیا جامعاً بین العلم والظاهر والباطن مرتاضا عابداً زاهدا موثوقاً به عند الخواص والافاضل من تلامذة صاحب الریاض.
وفات
مرحوم سید محمدتقی پشت مشهدی در سال ۱۲۵۸ هجری دار فانی را وداع گفت. به امر محمدشاه قاجار، برای وی آرامگاه مجللی در صحن مقدس امامزاده حبیب بن موسى (ع) در کاشان ساخته شد، که اکنون زیارتگاه است.
پانویس
منابع
- دانشنامه جهان اسلام
- سایت شعائر
- سایت عالمان و دانشمندان کاشان
- سایت راسخون
