|
|
| سطر ۴۸: |
سطر ۴۸: |
| | | | |
| | ابن جریج گوید: هنگامى که [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله و سلم مرگ خویش را نزدیک دید، گفت: پروردگارا وضع امت من چه خواهد شد؟ سپس این آیه نازل گردید.<ref> تفسیر ابن المنذر.</ref><ref>محمدباقر محقق، [[نمونه بينات در شأن نزول آيات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص 533.</ref> | | ابن جریج گوید: هنگامى که [[رسول خدا]] صلى الله علیه و آله و سلم مرگ خویش را نزدیک دید، گفت: پروردگارا وضع امت من چه خواهد شد؟ سپس این آیه نازل گردید.<ref> تفسیر ابن المنذر.</ref><ref>محمدباقر محقق، [[نمونه بينات در شأن نزول آيات]] از نظر [[شیخ طوسی]] و ساير مفسرين خاصه و عامه، ص 533.</ref> |
| − | ==تفسیر آیه== | + | == تفسیر آیه == |
| − | <tabber> | + | <tafsir sura="21" ayeh="34" /> |
| − | تفسیر نور=
| |
| | | | |
| − | ===تفسیر نور (محسن قرائتی)===
| |
| | | | |
| − | {{ نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ «34»
| |
| | | | |
| − | و ما پيش از تو براى (هيچ) انسانى، جاودانگى (و زندگى ابدى) قرار نداديم، پس آيا اگر تو از دنيا بروى، آنان! زندگانى جاويد خواهند يافت؟!
| |
| − |
| |
| − | تفسير نور(10جلدى)، ج5، ص: 448
| |
| − |
| |
| − | كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ «35»
| |
| − |
| |
| − | هر نفسى چشنده مرگ است و ما شما را با مبتلا كردن به بدىهاو خوبىها آزمايش مىكنيم و بسوى ما باز گردانده مىشويد.
| |
| − |
| |
| − | ===نکته ها===
| |
| − |
| |
| − | حضرت على عليه السلام دربارهى «نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ» فرمودند: سلامتى و غنى، خير، و بيمارى و فقر، شرّ است و هر دو براى امتحان مىباشد. «1»
| |
| − |
| |
| − | سيماى مرگ در قرآن و روايات:
| |
| − |
| |
| − | 1- آمادگى براى مرگ، نشانهى اولياى خداست. «إِنْ زَعَمْتُمْ أَنَّكُمْ أَوْلِياءُ لِلَّهِ مِنْ دُونِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ» «2»
| |
| − |
| |
| − | 2- جايگاه مرگ در زندگى انسانها همچون گردنبند بر روى سينهى دختران است. «خطّ الموت على وُلد آدم مَخطّ القلاده على جيد الفتاة» «3»
| |
| − |
| |
| − | 3- مرگ، پايان راه نيست، بلكه به منزلهى تغيير در حيات و شيوهى زندگى است، مانند لباسى كه تعويض مىشود. «4»
| |
| − |
| |
| − | 4- هر كس از انسانها به نحوى از اين جهان رخت برمىبندند، بعضى با سختترين حالات و عدّهاى مثل بو كردن گل. «5»
| |
| − |
| |
| − | 5- ترس انسان از مرگ مانند ترس رانندهاى است كه يا سوخت ندارد «آه من قلة الزاد و طول الطريق»، «6» يا بار قاچاق و كالاى ممنوعه حمل مىكند (گناهكار است) و يا آمادهى رانندگى نيست، وگرنه ترس چرا؟
| |
| − | ------
| |
| − | «1». مستدرك، ج 2، ص 149.
| |
| − |
| |
| − | «2». جمعه، 6.
| |
| − |
| |
| − | «3». اين تشبيه از امام حسين عليه السلام در آستانهى سفر به كربلا است.
| |
| − |
| |
| − | «4». بحار، ج 6، ص 154.
| |
| − |
| |
| − | «5». بحار، ج 6، ص 152.
| |
| − |
| |
| − | «6». نهجالبلاغه، حكمت 77.
| |
| − |
| |
| − | جلد 5 - صفحه 449
| |
| − |
| |
| − | ===پیام ها===
| |
| − |
| |
| − | 1- سنّت الهى بر جاويد نبودن انسان در اين جهان است. ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ ... الْخُلْدَ
| |
| − |
| |
| − | 2- اگر بنا باشد انسانى در دنيا همواره زنده بماند، آن شخص، پيامبر صلى الله عليه و آله خواهد بود. «أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ»
| |
| − |
| |
| − | 3- گرچه خير و شر، هر دو ابزار آزمايشاند، ولى آزمايش با تلخىها مناسبتر است. «نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ» (شايد تقدّم «شرّ» نيز به همين مناسبت باشد)
| |
| − |
| |
| − | 4- آزمايشات الهى سخت و مهم است. نَبْلُوكُمْ ... فِتْنَةً
| |
| − |
| |
| − | 5- با مرگ، نيست و نابود نمىشويم. «إِلَيْنا تُرْجَعُونَ»
| |
| − | }}
| |
| − |
| |
| − | |-|
| |
| − | اثنی عشری=
| |
| − |
| |
| − | ===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
| |
| − |
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ (34)
| |
| − |
| |
| − | معاندين و مشركين شماتت مىنمودند حضرت پيغمبر را به اينكه خواهد مرد و ما راحت مىشويم، حق تعالى براى رفع شماتت از آن حضرت آيه شريفه نازل فرمود:
| |
| − |
| |
| − | وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ: و قرار نداديم براى هيچ بشرى پيش از تو دوام را، يعنى اگر اينها چشم بر مرگ تو نهادهاند. يا هيچ آدمى را در دنيا مخلد نساختيم و پيش از تو كسى نماند تا تو نيز بمانى و باقى باشى. أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ: آيا پس اگر تو بميرى پس ايشان مخلد و باقى خواهند بود در دنيا بعد از تو، چنين نيست، بلكه تو كه بميرى، ايشان هم خواهند مرد. پس چه فايده دارد ايشان را آرزوى مردن تو.
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | روان جاوید=
| |
| − | ===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ جَعَلْنا فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِهِمْ وَ جَعَلْنا فِيها فِجاجاً سُبُلاً لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُونَ (31) وَ جَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَ هُمْ عَنْ آياتِها مُعْرِضُونَ (32) وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ (33) وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَ أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ (34) كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ نَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَ الْخَيْرِ فِتْنَةً وَ إِلَيْنا تُرْجَعُونَ (35)
| |
| − |
| |
| − | ترجمه
| |
| − |
| |
| − | - و قرار داديم در زمين كوههاى استوارى كه مبادا مايل كند آنها را بجانبى و قرار داديم در آن معبرهاى گشادهئى كه راهها است باشد كه آنها هدايت يابند
| |
| − |
| |
| − | و قرار داديم آسمانرا سقفى محفوظ و آنها از دلالتهاى آن رو گردانانند
| |
| − |
| |
| − | و اوست آنكه آفريد شب و روز و آفتاب و ماه را كه هر يك در فلكى بسرعت ميروند
| |
| − |
| |
| − | و قرار نداديم براى انسانى پيش از تو جاويد ماندن را آيا پس اگر بميرى تو آنها جاودانيانند
| |
| − |
| |
| − | هر نفسى چشنده مرگ است و مبتلا كنيم شما را ببدى و خوبى براى آزمايش و بسوى ما باز گردانده شويد.
| |
| − |
| |
| − | تفسير
| |
| − |
| |
| − | - خداوند منّان قرار داد در زمين كوههاى سنگين ثابت مستقرّى
| |
| − |
| |
| − | جلد 3 صفحه 551
| |
| − |
| |
| − | را براى آنكه نگهدارد زمين را از اضطراب و تمايل باطراف تا انسان و حيوان در آن با اطمينان سكونت نمايند و به تبع آن متحرّك باطراف نشوند چون راسى چيزى را گويند كه بسنگينى خود ثابت باشد و نيز قرار داد در ميان كوهها راههاى گشاده وسيعى براى آنكه راههاى هدايت آنها بمقاصدشان باشند چون فج راه گشاده ميان دو كوه است و سبلا بنظر حقير حال مبيّن است با تعلّق لعلّ بآن چون مناسبت سبيل با اهتداء بيشتر از فج است كه معناى اصلى آن گشادگى است و ممكن است سبلا بدل باشد از فجاجا و مشعر باشد بر آنكه توسعه بملاحظه راه پيمايان است و نيز قرار داد آسمان را سقف محفوظى از تزلزل و سقوط و زوال و انحلال تا روز قيامت و از مداخله شياطين در آن براى كشف مقدّرات ولى مردم فرومايه از آيات قدرت و حكمت و عظمت حقّ كه در آن وجود دارد غافلند و نميخواهند هم از غفلت بيرون آيند چون از تفكّر در آنها رو گردانند و از آن جمله شب و روز و آفتاب و ماه است كه خداوند بدست قدرت خود آنها را خلق فرموده و از براى هر يك از آفتاب و ماه و ساير ستارههاى سيّار كه در شب آشكار ميگردند مدارى است كه در آن مدار مانند شناگر با اراده بسرعت حركت ميكنند لذا از آنها بجمع ذوى العقول تعبير فرموده چنانچه در سوره يوسف عليه السّلام هم و الشمس و القمر رأيتهم لى ساجدين فرموده و محتمل است آفتاب و ماه در عالم زياد باشد چنانچه اخيرا گفته ميشود و بنابر اين احتياج بضمّ كواكب سيّاره بآن دو براى تصحيح ضمير جمع نيست و گفتهاند معاندين حضرت ختمى مرتبت ميگفتند كه انتظار داريم گرد باد حوادث بر آيد و محمّد و ياران او را متفرّق سازد و او را در ورطه هلاك اندازد لذا خداوند براى تسليت خاطر آنحضرت فرموده ما براى هيچيك از افراد بشر پيش از تو زندگانى جاويد را مقدّر نفرموديم اگر روزى مرگ گريبان تو را بگيرد آيا گريبان آنها را نميگيرد و در دنيا جاويد خواهند ماند هر نفسى طعم مرگ را خواهد چشيد و ما مبتلا كنيم بندگان خود را ببدى و خوبى و مرض و صحّت و محنت و نعمت و فقر و غنا و خوشى و ناخوشى در دنيا براى آنكه در معرض امتحان قرار گيرند و آزمايش شوند و صابر و شاكر از فاجر و كافر ممتاز گردند و بالاخره باز گشت همه بسوى ما است و هر كس را بپاداش عملش
| |
| − |
| |
| − | جلد 3 صفحه 552
| |
| − |
| |
| − | خواهيم رسانيد ولى قمّى ره فرموده چون خبر داد خداوند عزّ و جلّ به پيغمبر خود مصائب وارده بر اهل بيت او را بعد از او و ادّعاء خلافت كسانى را كه مدّعى خلافت شدند آنحضرت غمناك شد پس خداوند براى تسليت او اين آيه را نازل فرمود و در مجمع از امام صادق عليه السّلام نقل نموده كه امير المؤمنين عليه السّلام مريض شد و برادرانش بعيادتش آمدند و عرضه داشتند حال شما چه طور است فرمود بد است عرض كردند يا امير المؤمنين اين گفتار از مثل شما سزاوار نيست فرمود خدا فرموده ما شما را ببدى و خوبى مبتلا ميكنيم براى آزمايش، بدى مرض و فقر است خوبى صحّت و بىنيازى است و در روايت ديگرى كه آنحضرت از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم نقل نموده اينمعنى تأكيد شده و آنكه خدا امر ببدى و زشتى نميكند ولى خير و شرّ بدون مشيّت خدا بكسى نميرسد و مراد از آن دو صحّت و مرض است ..
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | اطیب البیان=
| |
| − | ===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ ما جَعَلنا لِبَشَرٍ مِن قَبلِكَ الخُلدَ أَ فَإِن مِتَّ فَهُمُ الخالِدُونَ (34)
| |
| − |
| |
| − | و ما قرار نداديم از براي بشري پيش از تو از زمان آدم و من دونه خلد که هميشه در دنيا زنده و باقي باشد تمام مردند آيا پس از آنكه تو از دنيا رحلت فرمودي پس اينکه كفار و مشركين باقي ميمانند آنها هم ميميرند: «إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُم مَيِّتُونَ» زمر آيه 31.
| |
| − |
| |
| − | «كُلُّ مَن عَلَيها فانٍ وَ يَبقي وَجهُ رَبِّكَ ذُو الجَلالِ وَ الإِكرامِ» الرحمن آيه 26. از أبي عبد اللّه الحسين عليه السلام است فرمود:
| |
| − |
| |
| − | «خطّ الموت علي ولد آدم مخط القلادة علي جيد الفتاة».
| |
| − |
| |
| − | مشركين انتظار موت پيغمبر را داشتند که پس از رحلتش دستگاه اسلام را برچينند و همچنين منافقين که اطراف پيغمبر بودند «نَتَرَبَّصُ بِهِ رَيبَ المَنُونِ الطور آيه 30. لذا ميفرمايد:
| |
| − |
| |
| − | (وَ ما جَعَلنا لِبَشَرٍ مِن قَبلِكَ الخُلدَ): تمام مردند و لو عمر نوح باشد (أَ فَإِن
| |
| − |
| |
| − | جلد 13 - صفحه 173
| |
| − |
| |
| − | مِتَّ): تعجب اينکه است که اگر تو رحلت فرمايي (فَهُمُ الخالِدُونَ): آنها هم ميميرند.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | برگزیده تفسیر نمونه=
| |
| − |
| |
| − | ===برگزیده تفسیر نمونه===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | ]
| |
| − |
| |
| − | (آیه 34)- همه میمیرند! در قسمتی از آیات گذشته خواندیم که مشرکان برای تردید در نبوت پیامبر (ص) به مسأله انسان بودن او متوسل میشدند. این آیه اشاره به بعضی دیگر از ایرادات آنهاست: گاه آنها میگفتند سر و صدایی که پیامبر- و به گفته آنها این شاعر- به راه انداخته دوامی ندارد و با مرگش همه چیز پایان مییابد. (طور/ 30) و گاه چنین میپنداشتند که چون این مرد معتقد است خاتم پیامبران است باید هرگز نمیرد تا حافظ آیین خویش باشد، بنا بر این مرگ او در آینده دلیلی خواهد بود بر بطلان ادعای او! قرآن در جمله کوتاهی به آنها پاسخ داده، میگوید: «و ما برای هیچ بشری قبل از تو زندگی جاویدان قرار ندادیم» (وَ ما جَعَلْنا لِبَشَرٍ مِنْ قَبْلِکَ الْخُلْدَ).
| |
| − |
| |
| − | این قانون تغییر ناپذیر آفرینش است که هیچ کس زندگی جاویدان ندارد.
| |
| − |
| |
| − | وانگهی اینها که از مرگ تو هم اکنون شادی میکنند «اگر تو بمیری مگر خودشان زندگی جاویدان دارند»؟! (أَ فَإِنْ مِتَّ فَهُمُ الْخالِدُونَ).
| |
| − |
| |
| − | بقای شریعت و دین و آیین نیاز به بقای آورنده آن ندارد. ممکن است جانشینان او خط او را ادامه دهند.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − |
| |
| − | سایر تفاسیر=
| |
| − | سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های فارسی==
| |
| − | ==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر خسروی|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر عاملی|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر جامع|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های عربی==
| |
| − | ==={{تفسیر المیزان|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الصافی|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الکاشف|سوره=21 |آیه=34}}===
| |
| − | </tabber>
| |
| | | | |
| | ==پانویس== | | ==پانویس== |
