آیه 16 سوره انعام: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
(تفسیر آیه)
(جایگزینی تفاسیر)
 
(۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۱ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۴۴: سطر ۴۴:
 
يصرف: صرف: برگرداندن. خواه مطلق باشد يا برگرداندن از حالى به حالى. «مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ» هر كه عذاب از او برگردانده شود.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref>
 
يصرف: صرف: برگرداندن. خواه مطلق باشد يا برگرداندن از حالى به حالى. «مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ» هر كه عذاب از او برگردانده شود.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref>
  
==تفسیر آیه==
+
== تفسیر آیه ==
<tabber>
+
<tafsir sura="6" ayeh="16" />
تفسیر نور=
 
  
===تفسیر نور (محسن قرائتی)===
 
  
{{ نمایش فشرده تفسیر|
 
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ «16»
 
  
در آن روز، از هر كس عذاب الهى برداشته شود، قطعاً مشمول رحمت الهى شده و اين است رستگارى آشكار.
 
 
===نکته ها===
 
 
رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: سوگند به خدايى كه جانم در دست اوست! هيچ كس در قيامت با عمل خود به بهشت نمى‌رود. پرسيدند: حتّى شما يا رسول اللّه؟! فرمود: «حتّى من، مگر آنكه فضل و رحمت خدا مرا دريابد. سپس دستان مبارك خود را روى سر نهاد واين آيه را تلاوت كرد». «1»
 
----
 
«1». تفاسير مجمع‌البيان و نورالثقلين.
 
 
جلد 2 - صفحه 425
 
 
البتّه بديهى است كه رحمت الهى تنها به اعمال صالح و افراد نيكوكار تعلّق مى‌گيرد.
 
 
===پیام ها===
 
 
1- خطر، متوجّه همه است و نجات از عذاب الهى، لطف ويژه مى‌طلبد. مَنْ يُصْرَفْ‌ ... فَقَدْ رَحِمَهُ‌
 
 
2- تسليم خدا شدن، زمينه‌ى دريافت رحمت الهى است. إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ‌- مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ‌ ... فَقَدْ رَحِمَهُ‌
 
 
3- تنها رحم الهى قهر او را برمى‌گرداند، قبول اعمال ما و شفاعت اولياى خدا هم پرتوى از رحمت اوست. مَنْ يُصْرَفْ‌ ... فَقَدْ رَحِمَهُ‌
 
}}
 
 
|-|
 
اثنی عشری=
 
 
===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
 
 
{{نمایش فشرده تفسیر|
 
 
 
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ «16»
 
 
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ: هر كه گردانيده شود عذاب از او در آن روز عظيم، فَقَدْ رَحِمَهُ‌: پس بتحقيق بخشايش فرموده حق تعالى او را و از عذاب جهنم رهانيده و به نعيم ابدى رسانيده‌ وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ‌: و اين صرف عذاب يا رحمت ثواب رب الارباب، رستگارى آشكار است.
 
 
تنبيه- آيه شريفه اشعار است به آنكه در آن روز از هيچكس صرف عذاب نشود مگر به رحمت حق تعالى. چنانچه از حضرت نبوى مروى است فرمود:
 
 
و الّذى نفسى بيده ما من النّاس احد يدخل الجنّة بعمله قالوا و لا انت يا رسول اللّه قال و لا انا الّا ان يتغمّدنى اللّه برحمة منه و فضل و وضع يده على فوق رأسه و طوّل بها صوته‌ «1» قسم به ذاتى كه جان من در يد قدرت اوست، هيچكس از مردمان داخل بهشت نشود به عملش. گفتند: يا رسول اللّه، تو نيز به عمل خود به بهشت نروى. فرمود: من نيز داخل مى‌شوم به رحمت و فضل الهى و دست مبارك بر سر نهاد و آه سوزناك كشيد.
 
 
جائى كه عقاب پر بريزد
 
 
از پشه لاغرى چه خيزد
 
 
پس اى برادر تأمل و تفكر بنما، وقتى كه بنا شود وجود مقدس نبوى صلى اللّه عليه و آله كه تمام ما سوى به توسط و از پرتو نور او خلق شده، نسبت به خود چنين فرمايد، حال ما ضعفاى امت معلوم است چه سان باشد با اخلاق رديه و اعمال ناقصه.
 
 
«1» مجمع البيان ج 2 ص 280.
 
 
تفسير اثنا عشرى، ج‌3، ص: 236
 
 
 
}}
 
|-|
 
روان جاوید=
 
===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
 
{{نمایش فشرده تفسیر|
 
مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ «16»
 
 
ترجمه‌
 
 
كسيكه برداشته شود عذاب از او در آنروز پس بتحقيق رحمت فرموده است او را خداوند و اين است كاميابى آشكار.
 
 
تفسير
 
 
دفع عذاب از شخص يا بتوفيق بر علم و عمل است يا بمغفرت الهى و در هر صورت برحمت رحيميه است و بتفضّل حق است نه استحقاق عبد چنانچه در مجمع از پيغمبر اكرم (ص) روايت نموده است كه قسم ياد فرمود بر آنكه كسى بعمل خود داخل بهشت نمى‌شود عرض كردند يا رسول اللّه حتى شما فرمود حتى من مگر آنكه خداوند برحمت و فضل خود با من رفتار فرمايد حقير عرض مى‌كنم چون هر قدر ما اطاعت و عبادت كنيم اداء شكر عشرى از اعشار نعم او را نمى‌توانيم بجاى آوريم چه رسد به آنكه مستحق اجر شويم چون ما از خودمان چيزى نداريم هر چه هست از او است پس هر چه از او در مقابل اطاعت بما برسد فضل و انعام وجود و احسان و رحمت است ..
 
}}
 
|-|
 
اطیب البیان=
 
===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
 
{{نمایش فشرده تفسیر|
 
مَن‌ يُصرَف‌ عَنه‌ُ يَومَئِذٍ فَقَد رَحِمَه‌ُ وَ ذلِك‌َ الفَوزُ المُبِين‌ُ «16»
 
 
كسي‌ ‌که‌ صرف‌ شود عذاب‌ الهي‌ ‌از‌ ‌او‌ ‌در‌ روز قيامت‌ ‌پس‌ محققا مورد رحمت‌ الهي‌ واقع‌ ميشود و ‌اينکه‌ رستگاري‌ آشكاريست‌.
 
 
مَن‌ يُصرَف‌ عَنه‌ُ صرف‌ بمعني‌ جلوگيري‌ ‌است‌ ‌از‌ توجه‌ عذاب‌ ‌که‌ عبارت‌ ‌از‌ دفع‌ عذاب‌ ‌است‌ نه‌ برداشتن‌ عذاب‌ ‌که‌ عبارت‌ ‌از‌ رفع‌ ‌است‌، و يصرف‌ ‌در‌ قرائت‌ سياهي‌ فعل‌ مجهول‌ ‌است‌ و نايب‌ فاعل‌ ضمير ‌است‌ ‌که‌ مرجع‌ ‌آن‌ عذاب‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌در‌ ‌آيه‌ قبل‌ ذكر فرموده‌ و صارف‌ خداوند متعال‌، و ‌در‌ بعضي‌ قرائت‌ها فعل‌ معلوم‌ بفتح‌ تاء و كسر راء قرائت‌ ‌شده‌ و فاعلش‌ ضمير و مرجع‌ ‌آن‌ كلمه‌ ربّي‌ ‌در‌ إِن‌ عَصَيت‌ُ رَبِّي‌ ‌است‌ و ‌اينکه‌ قطع‌ نظر ‌که‌ خلاف‌ سياهي‌ قرآن‌ ‌است‌ و اعتبار ندارد خلاف‌ ظاهر ‌هم‌ هست‌ زيرا مفعول‌ ‌آن‌ ذكر نشده‌ و ضميري‌ ‌که‌ راجع‌ بعذاب‌ ‌باشد‌ ‌هم‌ مذكور نيست‌ بايد ‌در‌ تقدير گرفت‌ و تقدير خلاف‌ ظاهر ‌است‌ يومئذ اشاره‌ بروز عظيم‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌در‌ ‌آيه‌ قبل‌ ذكر ‌شده‌ ‌که‌ روز قيامت‌ ‌باشد‌ و بواسطه‌ عظمتش‌ اسامي‌ بسياري‌ ‌در‌ قرآن‌ ‌در‌ موارد زياد ‌براي‌ ‌آن‌ ذكر ‌شده‌: يوم الحسرة و الندامة، يوم يقوم‌ ‌النّاس‌ لرب‌ العالمين‌، يوم الحشر، يوم التغابن‌، يوم الجمع‌، يوم الازفة و ‌غير‌ اينها ‌که‌ ‌ما ‌در‌ جلد سوم‌ كلم‌ الطيب‌ آنچه‌ ‌از‌ آيات‌ و اخبار استفاده‌ ميشود ‌که‌ تقريبا بالغ‌ ‌بر‌ هشتاد اسم‌ ‌است‌ متذكر شده‌ايم‌.
 
 
فَقَد رَحِمَه‌ُ ممكن‌ ‌است‌ همين‌ صرف‌ عذاب‌ رحمت‌ و تفضل‌ ‌باشد‌ چه‌ استحقاق‌
 
 
جلد 7 - صفحه 26
 
 
داشته‌ ‌باشد‌ خداوند عفو فرمايد و چه‌ استحقاق‌ عذاب‌ نداشته‌ ‌باشد‌ آنهم‌ فضل‌ الهي‌ شامل‌ حال‌ ‌او‌ ‌شده‌ ‌که‌ توفيق‌ ترك‌ معاصي‌ باو داده‌ و ايمان‌ ‌او‌ ‌را‌ ‌در‌ كنف‌ ‌خود‌ حفظ فرموده‌ وَ ذلِك‌َ الفَوزُ المُبِين‌ُ رستگاري‌ آشكارا. همين‌ نجات‌ ‌از‌ عذاب‌ ‌است‌ اعاذنا اللّه‌ ‌منه‌ بحق‌ ‌محمّد‌ و آله‌ صلّي‌ اللّه‌ ‌عليه‌ و آله‌ و سلّم‌.
 
}}
 
|-|
 
برگزیده تفسیر نمونه=
 
 
===برگزیده تفسیر نمونه===
 
{{نمایش فشرده تفسیر|
 
 
}}
 
|-|
 
 
سایر تفاسیر=
 
سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
 
 
==تفسیر های فارسی==
 
==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر خسروی|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر عاملی|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر جامع|سوره=6 |آیه=16}}===
 
 
==تفسیر های عربی==
 
==={{تفسیر المیزان|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر الصافی|سوره=6 |آیه=16}}===
 
==={{تفسیر الکاشف|سوره=6 |آیه=16}}===
 
</tabber>
 
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۲۸

مشاهده آیه در سوره

مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ ۚ وَذَٰلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ

مشاهده آیه در سوره


<<15 آیه 16 سوره انعام 17>>
سوره : سوره انعام (6)
جزء : 7
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

هر کس در آن روز از عذاب برهد همانا به رحمت خدا نائل گردیده است، و این فیروزی و سعادتی آشکار است.

هر کس در آن روز، عذاب از او برگردانده شود، قطعاً خدا به او رحم کرده، و آن است کامیابی آشکار.

آن روز، كسى كه [عذاب‌] از او برگردانده شود، قطعاً [خدا] بر او رحمت آورده، و اين است همان رستگارى آشكار.

در آن روز، عذاب را از هر كه بگردانند مورد رحمت خدا واقع شده است، و اين كاميابى آشكارى است.

آن کس که در آن روز، مجازات الهی به او نرسد، خداوند او را مشمول رحمت خویش ساخته؛ و این همان پیروزی آشکار است.»

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Whoever is spared of it on that day, He has certainly been merciful to him, and that is manifest success.

He from whom it is averted on that day, Allah indeed has shown mercy to him; and this is a manifest achievement.

He from whom (such retribution) is averted on that day, (Allah) hath in truth had mercy on him. That will be the signal triumph.

"On that day, if the penalty is averted from any, it is due to Allah's mercy; And that would be (Salvation), the obvious fulfilment of all desire.

معنای کلمات آیه

يصرف: صرف: برگرداندن. خواه مطلق باشد يا برگرداندن از حالى به حالى. «مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ» هر كه عذاب از او برگردانده شود.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَئِذٍ فَقَدْ رَحِمَهُ وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِينُ «16»

در آن روز، از هر كس عذاب الهى برداشته شود، قطعاً مشمول رحمت الهى شده و اين است رستگارى آشكار.

نکته ها

رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: سوگند به خدايى كه جانم در دست اوست! هيچ كس در قيامت با عمل خود به بهشت نمى‌رود. پرسيدند: حتّى شما يا رسول اللّه؟! فرمود: «حتّى من، مگر آنكه فضل و رحمت خدا مرا دريابد. سپس دستان مبارك خود را روى سر نهاد واين آيه را تلاوت كرد». «1»


«1». تفاسير مجمع‌البيان و نورالثقلين.

جلد 2 - صفحه 425

البتّه بديهى است كه رحمت الهى تنها به اعمال صالح و افراد نيكوكار تعلّق مى‌گيرد.

پیام ها

1- خطر، متوجّه همه است و نجات از عذاب الهى، لطف ويژه مى‌طلبد. مَنْ يُصْرَفْ‌ ... فَقَدْ رَحِمَهُ‌

2- تسليم خدا شدن، زمينه‌ى دريافت رحمت الهى است. إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَكُونَ أَوَّلَ مَنْ أَسْلَمَ‌- مَنْ يُصْرَفْ عَنْهُ‌ ... فَقَدْ رَحِمَهُ‌

3- تنها رحم الهى قهر او را برمى‌گرداند، قبول اعمال ما و شفاعت اولياى خدا هم پرتوى از رحمت اوست. مَنْ يُصْرَفْ‌ ... فَقَدْ رَحِمَهُ‌



پانویس

  1. تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه