طفّ: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز
 
(۵ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
(به فتح طاء و تشدید فاء)، سرزمینى است از حومه [[كوفه]] در راه بریّه كه حسین بن على علیهماالسلام در آنجا به [[شهادت]] رسید.<ref> فرهنگ اعلام جغرافیایى - تاریخى در [[حدیث]] و سیره نبوى، محمد محمدحسن شراب ، ترجمه حمیدرضا شیخی، ص247.</ref>
+
'''«طَفّ»'''، نام سرزمینى در اطراف [[کوفه]]، نزدیک رود [[فرات]] و از نامهای دیگر [[کربلا]] است، که [[امام حسین]] علیه‌السلام در آنجا به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید، و از این جهت از ایشان به عنوان‌ «قتيل الطف‌ّ» ياد شده است.<ref> فرهنگ اعلام جغرافیایى-تاریخى در حدیث و سیره نبوى، محمد محمدحسن شرّاب، ترجمه حمیدرضا شیخی، ص۲۴۷.</ref> «یوم الطفّ» كه همان ‌[[روز عاشورا]] است، در ادبيات و اشعار عرب و [[مرثیه|مراثى]] [[سیدالشهدا]] علیه‌السلام توسط شاعران [[شيعه]] بسيار بكار رفته ‌است.<ref> فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، نشر معروف، قم، ۱۳۷۴، ص ۲۷۳.</ref>
 +
==طفّ در لغت و اصطلاح==
 +
«طفّ» (به فتح طاء و تشدید فاء) در لغت به ساحل و كناره‌هاى رود در سمت خشكى‌ یا سرزمين مرتفع و بلند گويند، چنانکه: «طفّ الفُرات، أى شطّه»<ref>ابن منظور، همان، ۲۳۱/۹؛ فراهيدى، كتاب العين، ۴۰۶/۷.</ref> و «طفّ البصره» به معناى بيابان و سرزمين [[بصره]] است.<ref>ابن خياط، تاريخ خليفة بن خياط، ۱۷۷.</ref> به گفته [[یاقوت حموی]] در [[معجم البلدان (کتاب)|معجم البلدان]]، «طفّ» به سرزمين عرب مشرف بر بيابان [[عراق]] از نواحی کوفه در طریق دشت که [[گودال قتلگاه|قتلگاه]] [[امام حسين|حسین بن علی]] رضی الله عنه در آن بوده است. اطلاق مى‌شود.<ref>ياقوت حموى، معجم البلدان، ۳۶/۴.</ref> سرزمین مزبور دشتی است نزدیک آبادانی و در آن چندین چشمه جاری است از قبیل: صید و قطقطانه و رهیمة و عین جمل و غیره.<ref> لغت نامه دهخدا، ذیل واژه طفّ.</ref>  
  
یاقوت حموی در معجم البلدان آورده است: طف سرزمینی است از نواحی کوفه در طریق دشت که قتلگاه حسین بن علی رضی الله عنه در آن بوده است. سرزمین مزبور دشتی است نزدیک آبادانی و در آن چندین چشمه جاری است از قبیل: صید و قطقطانه و رهیمة و عین جمل و غیره.<ref> لغت نامه دهخدا، ذیل واژه طف قابل دسترس در [[http://www.vajehyab.com/dehkhoda/%D8%B7%D9%81-2  لغت نامه دهخدا، ذیل واژه طف]]، بازبینی: 3 تیر 1391.</ref>
+
در متون تاريخى از «[[كربلا]]» به سرزمين «طفّ» ياد شده است كه [[امام حسين]] عليه السلام در آن جا به شهادت رسيد.<ref>يعقوبى، تاريخ اليعقوبى، ۲۳۱/۲؛ ابن طاووس، اللهوف‌ على القتلى الطفوف، ۹۹.</ref> و «يوم الطفّ» نیز اشاره به [[روز عاشورا|عاشورا]] دارد.  
  
معنای لغوی آن «سرزمین مرتفع» است. طف، مشرف بر [[عراق]] بوده است.<ref> فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، نشر معروف، قم، 1374، ص 273، قابل دسترس در [[http://www.hawzah.net/fa/bookview.html?BookID=45242&BookArticleID=19032  سایت حوزه]]، تاریخ بازیابی: 3 تیر 1391.</ref>
+
در «[[ناسخ التواریخ (کتاب)|ناسخ التواریخ]]» آمده است: در مجموع به سرزمین [[کوفه|کوفه]] و [[کربلا|کربلا]] و آن مناطق گفته مى‌شود و در ادبیات و آثار شعرى عرب و مراثى  علیه السلام از «سرزمین طف‌»، «روز طف‌»، «کشتگان طف‌» و «طفوف‌» بسیار یاد شده است و کنایه از همان کربلاست. در [[حدیث|حدیثی]] از قول [[پیامبر اسلام|پیامبر خدا]] صلی الله علیه وآله آمده است که فرزندم حسین، غریب و تشنه و تنها در سرزمین طف کشته‌ خواهد شد: «ولدى الحسین یُقتل بطفّ کربلا غریبا وحیدا عطشانا...».<ref>ناسخ التواریخ، ج ۲، ص ۱۸۵، نقل از فرهنگ عاشورا، ص۲۷۳؛ سید محسن امين، اعيان الشيعه، ۱۳۹/۴.</ref>
  
در [[حدیث]]، از قول پیامبر خدا صلی الله علیه و آله آمده است که فرزندم حسین، غریب و تشنه و تنها در سرزمین طف کشته خواهد شد: «وَلَدی الْحسینُ یقتَلُ بِطَف کربلا غَریبا وَحیدا عطشانا».<ref> همان به نقل از ناسخ التواریخ، ج 2، ص 185.</ref>
+
==پانویس==
 
 
==پانویس ==
 
 
<references />
 
<references />
 +
==منابع==
 +
*[https://hawzah.net/fa/Book/View/45431/53674/2_-_%D8%B7%D9%81 "طفّ"، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه].
 +
{{الگو:واقعه عاشورا}}
 +
[[رده:واقعه عاشورا]]
 +
[[رده:اماکن عراق]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۱۰

«طَفّ»، نام سرزمینى در اطراف کوفه، نزدیک رود فرات و از نامهای دیگر کربلا است، که امام حسین علیه‌السلام در آنجا به شهادت رسید، و از این جهت از ایشان به عنوان‌ «قتيل الطف‌ّ» ياد شده است.[۱] «یوم الطفّ» كه همان ‌روز عاشورا است، در ادبيات و اشعار عرب و مراثى سیدالشهدا علیه‌السلام توسط شاعران شيعه بسيار بكار رفته ‌است.[۲]

طفّ در لغت و اصطلاح

«طفّ» (به فتح طاء و تشدید فاء) در لغت به ساحل و كناره‌هاى رود در سمت خشكى‌ یا سرزمين مرتفع و بلند گويند، چنانکه: «طفّ الفُرات، أى شطّه»[۳] و «طفّ البصره» به معناى بيابان و سرزمين بصره است.[۴] به گفته یاقوت حموی در معجم البلدان، «طفّ» به سرزمين عرب مشرف بر بيابان عراق از نواحی کوفه در طریق دشت که قتلگاه حسین بن علی رضی الله عنه در آن بوده است. اطلاق مى‌شود.[۵] سرزمین مزبور دشتی است نزدیک آبادانی و در آن چندین چشمه جاری است از قبیل: صید و قطقطانه و رهیمة و عین جمل و غیره.[۶]

در متون تاريخى از «كربلا» به سرزمين «طفّ» ياد شده است كه امام حسين عليه السلام در آن جا به شهادت رسيد.[۷] و «يوم الطفّ» نیز اشاره به عاشورا دارد.

در «ناسخ التواریخ» آمده است: در مجموع به سرزمین کوفه و کربلا و آن مناطق گفته مى‌شود و در ادبیات و آثار شعرى عرب و مراثى علیه السلام از «سرزمین طف‌»، «روز طف‌»، «کشتگان طف‌» و «طفوف‌» بسیار یاد شده است و کنایه از همان کربلاست. در حدیثی از قول پیامبر خدا صلی الله علیه وآله آمده است که فرزندم حسین، غریب و تشنه و تنها در سرزمین طف کشته‌ خواهد شد: «ولدى الحسین یُقتل بطفّ کربلا غریبا وحیدا عطشانا...».[۸]

پانویس

  1. فرهنگ اعلام جغرافیایى-تاریخى در حدیث و سیره نبوى، محمد محمدحسن شرّاب، ترجمه حمیدرضا شیخی، ص۲۴۷.
  2. فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، نشر معروف، قم، ۱۳۷۴، ص ۲۷۳.
  3. ابن منظور، همان، ۲۳۱/۹؛ فراهيدى، كتاب العين، ۴۰۶/۷.
  4. ابن خياط، تاريخ خليفة بن خياط، ۱۷۷.
  5. ياقوت حموى، معجم البلدان، ۳۶/۴.
  6. لغت نامه دهخدا، ذیل واژه طفّ.
  7. يعقوبى، تاريخ اليعقوبى، ۲۳۱/۲؛ ابن طاووس، اللهوف‌ على القتلى الطفوف، ۹۹.
  8. ناسخ التواریخ، ج ۲، ص ۱۸۵، نقل از فرهنگ عاشورا، ص۲۷۳؛ سید محسن امين، اعيان الشيعه، ۱۳۹/۴.

منابع

11.jpg
واقعه عاشورا
قبل از واقعه
شرح واقعه
پس از واقعه
بازتاب واقعه
وابسته ها
مسابقه از خطبه ۱۸۳ نهج البلاغه