عمرو بن حجاج زبیدی: تفاوت بین نسخهها
(←منابع) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| (۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشده) | |||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
| − | + | «عمرو بن حَجّاج مَذحِجی زُبَیدی» (م ۶۶ ق)، از سران [[کوفه]] در زمان قیام [[امام حسین]] علیهالسلام بود. او ابتدا یکی از افرادی بود که به امام نامه نوشتند و با تأکید از امام شتاب در آمدن به کوفه را خواسته بودند، اما بعدا از یاران [[عبیدالله بن زیاد]] شد. عمرو هنگامی که معلوم شد برادر زنش [[هانی بن عروه]]، [[مسلم بن عقیل]] را در خانهاش جای داده است، از کسانی بود که به دستور عبیدالله، هانی را به قصر کشاند و موجبات اسارت و بعد شهادت او را فراهم آورد و با دادن خبر دروغين سلامت هانى، مانع يورش قبيله مَذحِج به قصر ابن زياد شد. وی همچنین در پراکنده کردن یاران مسلم بن عقیل تلاش بسیار کرد. | |
| − | + | ==عمرو بن حجاج در کربلا== | |
| + | '''بستن آب بر سپاه امام حسین در کربلا:''' | ||
| − | + | عمرو بن حجّاج همراه با سپاهیان [[ابن زیاد]] جهت جنگ با [[امام حسین]] (علیهالسّلام) و یارانش، عازم سرزمین [[کربلا]] شد و از سوی [[عمر بن سعد]]، مسئول ممانعت از رسیدن آب به خیام اباعبدالله الحسین (علیهالسّلام) گردید. | |
| + | نقل شده پس از [[بستن آب بر سپاه امام حسین در کربلا|بسته شدن راه آب]]، امام (علیهالسّلام) حضرت [[حضرت عباس|ابوالفضل العباس]] (علیهالسّلام) را به حضور طلبید و به ایشان فرمود که شبانه و به پرچمداری [[نافع بن هلال]] با سی سوار و بیست پیاده، به سوی [[فرات]] رفته آب به خیمهها برسانند. | ||
| + | حضرت عباس (علیهالسّلام) و یارانش در حالی که نافع در جلو آنها در حرکت بود، به سوی [[شریعه]] فرات به راه افتادند. عمرو بن حجاج زبیدی، که مامور حراست از فرات بود، فریاد زد: «کیستی؟» نافع گفت: «از پسر عموهای تو؛ آمدهایم از این آب که ما را از آن منع کردهاید بنوشیم». عمرو گفت: «گوارایت باد بنوش! ولی برای حسین (علیهالسّلام) از این آب نبر». اما نافع در جواب گفت: «نه؛ به خدا سوگند، تا زمانی که حسین (علیهالسّلام) و خاندان و یاران همراهش تشنهاند، من قطرهای از این آب نخواهم نوشید.» پس میان نیروهای عمرو بن حجاج و یاران نافع، جنگ در گرفت که به یُمن رشادتهای عباس بن علی (علیهالسّلام) و شجاعتهای نافع بن هلال و دیگران، یاران امام حسین (علیهالسّلام) موفق شدند ضمن کشتن و زخمیکردن چندین تن از دشمنان، آب به خیمههای امام (علیهالسّلام) برسانند. | ||
| + | |||
| + | '''فرماندهی در سپاه عمر سعد:''' | ||
| + | |||
| + | عمرو بن حجاج در [[روز عاشورا]] فرمانده جناح راست سپاه [[عمر بن سعد]] در [[كربلا|کربلا]] بود. وقتى عمر سعد مىخواست [[شب عاشورا]] به [[امام حسين|امام حسین]] علیه السلام مهلت ندهد، عمرو اعتراض کرد و گفت: اگر از دیلم بودند و این تقاضا را مىکردند، سزاوار بود که مهلت دهى. | ||
| + | |||
| + | با این وجود، عمرو بن حَجّاج در روز عاشورا به امام حسین علیه السلام توهین کرد و ایشان را «خارجی» (خارج شده از [[دین]]) نامید. نقل شده هنگامی که او به سپاه امام حسین نزدیک شد، خطاب به کوفیان گفت: «ای اهل کوفه! بر طاعت و جماعت خود پایبند باشید و در کشتن کسی که از دین خارج شده و با امام مخالفت کرده است، تردید نکنید!»<ref> تاریخ الطبری، طبری، ج5 ص435.</ref> | ||
| + | |||
| + | امام حسین علیه السلام در پاسخ به سخنان او فرمود: «ای عمرو بن حجاج! آیا بر ضد من مردم را تحریک میکنی؟ آیا ما از دین خارج شدهایم یا شما؟ به خدا سوگند، زمانی که جانهایتان گرفته شود و بر اساس اعمالتان بمیرید، خواهید دانست که کدام یک از ما از دین خارج شدهایم.»<ref> الكامل فی التاريخ، ابن اثیر، ج4 ص67.</ref> | ||
| + | |||
| + | همچنین عمرو بن حجاج با اشاره به تعداد کم یاران امام حسین و شجاعت آنها، کوفیان را از مبارزه تنبهتن بر حذر داشت و پیشنهاد کرد که با پرتاب سنگ نیز میتوانند آنها را شکست دهند.<ref> وقعة الطف، ابومخنف، ج1 ص224.</ref> | ||
| + | |||
| + | عمر بن حجاج در درگیرى روز عاشورا، [[مسلم بن عوسجه]] را غافلگیرانه به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رساند. او پس از واقعه عاشورا نیز، از جمله حاملان [[سرهای شهدای کربلا]] به [[کوفه]] بود. | ||
| + | |||
| + | ==سرانجام عمرو بن حجاج== | ||
| + | عمرو بن حجاج در سال 66 هجری قمری، زمانی که [[مختار ثقفی]] قیام خود را برای خونخواهی [[شهدای کربلا]] آغاز کرد، از [[کوفه]] فرار کرد و به سمت شراف و واقصه حرکت نمود. این فرار او به گونهای بود که دیگر خبری از او به دست نیامد و سرنوشت او در هالهای از ابهام باقی ماند.<ref> تاریخ الطبری، ج6 ص52.</ref> برخی منابع اشاره میکنند که او به نفرین [[امام حسین]] علیه السلام گرفتار شد و از شدّت تشنگی، در بیابان هلاک گردید؛ و برخی دیگر گزارش میدهند که او توسط یاران مختار ثقفی دستگیر و کشته شد.<ref>الكامل فی التاريخ، ج4 ص236.</ref> | ||
| + | ==پانویس== | ||
| + | <references /> | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | جواد محدثی، | + | *[[دانشنامه امام حسین(ع)]]، محمد محمدی ریشهری، ج9، ص 209-213. |
| − | + | * [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، جواد محدثی، نشر معروف. | |
| − | [[رده:سپاهیان عمر سعد در واقعه کربلا]] | + | *[https://tarikh.inoor.ir/fa/event/page/KK16L/%D9%82%D8%AA%D9%84_%D8%B9%D9%85%D8%B1%D9%88_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%AC%D8%A7%D8%AC_%D8%B2%D8%A8%DB%8C%D8%AF%DB%8C "قتل عمرو بن حجاج زبیدی"، پایگاه جامع تاریخ]. |
| + | [[رده:دشمنان اهل البیت علیهم السلام]][[رده:سپاهیان عمر سعد در واقعه کربلا]][[رده:زیانکاران در حماسه کربلا]] | ||
{{الگو:واقعه عاشورا}} | {{الگو:واقعه عاشورا}} | ||
| + | {{قیام مختار}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۰
«عمرو بن حَجّاج مَذحِجی زُبَیدی» (م ۶۶ ق)، از سران کوفه در زمان قیام امام حسین علیهالسلام بود. او ابتدا یکی از افرادی بود که به امام نامه نوشتند و با تأکید از امام شتاب در آمدن به کوفه را خواسته بودند، اما بعدا از یاران عبیدالله بن زیاد شد. عمرو هنگامی که معلوم شد برادر زنش هانی بن عروه، مسلم بن عقیل را در خانهاش جای داده است، از کسانی بود که به دستور عبیدالله، هانی را به قصر کشاند و موجبات اسارت و بعد شهادت او را فراهم آورد و با دادن خبر دروغين سلامت هانى، مانع يورش قبيله مَذحِج به قصر ابن زياد شد. وی همچنین در پراکنده کردن یاران مسلم بن عقیل تلاش بسیار کرد.
عمرو بن حجاج در کربلا
بستن آب بر سپاه امام حسین در کربلا:
عمرو بن حجّاج همراه با سپاهیان ابن زیاد جهت جنگ با امام حسین (علیهالسّلام) و یارانش، عازم سرزمین کربلا شد و از سوی عمر بن سعد، مسئول ممانعت از رسیدن آب به خیام اباعبدالله الحسین (علیهالسّلام) گردید.
نقل شده پس از بسته شدن راه آب، امام (علیهالسّلام) حضرت ابوالفضل العباس (علیهالسّلام) را به حضور طلبید و به ایشان فرمود که شبانه و به پرچمداری نافع بن هلال با سی سوار و بیست پیاده، به سوی فرات رفته آب به خیمهها برسانند. حضرت عباس (علیهالسّلام) و یارانش در حالی که نافع در جلو آنها در حرکت بود، به سوی شریعه فرات به راه افتادند. عمرو بن حجاج زبیدی، که مامور حراست از فرات بود، فریاد زد: «کیستی؟» نافع گفت: «از پسر عموهای تو؛ آمدهایم از این آب که ما را از آن منع کردهاید بنوشیم». عمرو گفت: «گوارایت باد بنوش! ولی برای حسین (علیهالسّلام) از این آب نبر». اما نافع در جواب گفت: «نه؛ به خدا سوگند، تا زمانی که حسین (علیهالسّلام) و خاندان و یاران همراهش تشنهاند، من قطرهای از این آب نخواهم نوشید.» پس میان نیروهای عمرو بن حجاج و یاران نافع، جنگ در گرفت که به یُمن رشادتهای عباس بن علی (علیهالسّلام) و شجاعتهای نافع بن هلال و دیگران، یاران امام حسین (علیهالسّلام) موفق شدند ضمن کشتن و زخمیکردن چندین تن از دشمنان، آب به خیمههای امام (علیهالسّلام) برسانند.
فرماندهی در سپاه عمر سعد:
عمرو بن حجاج در روز عاشورا فرمانده جناح راست سپاه عمر بن سعد در کربلا بود. وقتى عمر سعد مىخواست شب عاشورا به امام حسین علیه السلام مهلت ندهد، عمرو اعتراض کرد و گفت: اگر از دیلم بودند و این تقاضا را مىکردند، سزاوار بود که مهلت دهى.
با این وجود، عمرو بن حَجّاج در روز عاشورا به امام حسین علیه السلام توهین کرد و ایشان را «خارجی» (خارج شده از دین) نامید. نقل شده هنگامی که او به سپاه امام حسین نزدیک شد، خطاب به کوفیان گفت: «ای اهل کوفه! بر طاعت و جماعت خود پایبند باشید و در کشتن کسی که از دین خارج شده و با امام مخالفت کرده است، تردید نکنید!»[۱]
امام حسین علیه السلام در پاسخ به سخنان او فرمود: «ای عمرو بن حجاج! آیا بر ضد من مردم را تحریک میکنی؟ آیا ما از دین خارج شدهایم یا شما؟ به خدا سوگند، زمانی که جانهایتان گرفته شود و بر اساس اعمالتان بمیرید، خواهید دانست که کدام یک از ما از دین خارج شدهایم.»[۲]
همچنین عمرو بن حجاج با اشاره به تعداد کم یاران امام حسین و شجاعت آنها، کوفیان را از مبارزه تنبهتن بر حذر داشت و پیشنهاد کرد که با پرتاب سنگ نیز میتوانند آنها را شکست دهند.[۳]
عمر بن حجاج در درگیرى روز عاشورا، مسلم بن عوسجه را غافلگیرانه به شهادت رساند. او پس از واقعه عاشورا نیز، از جمله حاملان سرهای شهدای کربلا به کوفه بود.
سرانجام عمرو بن حجاج
عمرو بن حجاج در سال 66 هجری قمری، زمانی که مختار ثقفی قیام خود را برای خونخواهی شهدای کربلا آغاز کرد، از کوفه فرار کرد و به سمت شراف و واقصه حرکت نمود. این فرار او به گونهای بود که دیگر خبری از او به دست نیامد و سرنوشت او در هالهای از ابهام باقی ماند.[۴] برخی منابع اشاره میکنند که او به نفرین امام حسین علیه السلام گرفتار شد و از شدّت تشنگی، در بیابان هلاک گردید؛ و برخی دیگر گزارش میدهند که او توسط یاران مختار ثقفی دستگیر و کشته شد.[۵]
پانویس
منابع
- دانشنامه امام حسین(ع)، محمد محمدی ریشهری، ج9، ص 209-213.
- فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، نشر معروف.
- "قتل عمرو بن حجاج زبیدی"، پایگاه جامع تاریخ.
 |
|||
| قبل از واقعه | |||
| شرح واقعه |
| ||
| پس از واقعه | |||
| بازتاب واقعه | |||
| وابسته ها | |||
