شرح تقدمة تقویم الایمان فی فضائل امیرالمؤمنین(ع) (کتاب)

نویسنده	میرداماد
موضوع	فضایل امام علی علیه‌السلام
زبان	عربی
تعداد جلد	۱

کتاب «شرح تَقدِمة تقویم الإیمان فی فضائل أمیرالمؤمنین»، شرح مبسوطی از میرداماد بر مقدمۀ کتاب «تقویم الإیمان» خویش، در بیان و اثبات فضایل امام علی (علیه‌السلام) با استناد به روایات است.

مؤلف

میر محمدباقر حسینی استرآبادی، معروف به «میرداماد» (۹۶۹-۱۰۴۰ ق)، فقیه، محدث، متکلم و فیلسوف برجسته شیعه در قرن ۱۱ هجری و نوه محقق ثانی است.

او از شاگردان شیخ عبدالعالی کرکی عاملی و حسین بن عبدالصمد عاملی بود و نیز عالمان بزرگی همچون ملاصدرا، فیض کاشانی، ملا خلیل قزوینی، ملا عبدالرزاق لاهیجی و خلیفه سلطان، از شاگردان او هستند.

میرداماد در زمینه‌های مختلف علوم اسلامی، مانند فقه، اصول، حدیث، حکمت و فلسفه متبحر و صاحب‌ تألیف بود؛ به طوری که او را «معلم ثالث» خوانده‌اند. برخی از آثار ارزشمند و متنوع او بدین قرار است: الرواشح السماویه، قبسات، الایقاضات، صراط المستقیم، الحبل المتین، تقویم الایمان، شرح استبصار، سدرة المنتقی، السبع الشداد و رساله فی المنطق.

معرفی کتاب

کتاب «تقویم الإیمان» میرداماد، یک دوره فلسفه و حکمت الهی بوده، که مؤلف حکیم در مقدمه آن، به بیان شمّه‏‌ای از فضایل حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام) پرداخته است؛ سپس خود مؤلف به شرح همان مقدمه اقدام کرده و با عنوان «شرح تقدمة تقویم الإیمان» چاپ و منتشر شده است -که گاهی نیز به اشتباه از آن با عنوان «تقویم الإیمان» یاد می شود-.

کتاب «شرح تقدمة تقویم الإیمان» به کوشش حامد ناجی اصفهانی، غلامعلی نجفی و محمود میردامادی، گردآوری و منتشر شده است.

محتوای کتاب

کتاب «شرح تقدمة تقویم الإیمان»، مشتمل بر فضایل امام علی (علیه السلام) است که با دقت تمام، با روش علمی و فلسفی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

در ابتدای کتاب، مقدمه مفصلی از محمود میردامادی آمده که در آن، ضمن توضیح لزوم حکمت برای اجتماع، به مباحثی همچون تعریف امامت، عصمت، معرفی امام، وجه تشبیه امام علی(ع) به سوره توحید و ولایت تکوینی پرداخته شده و در پایان، مؤلف و کتاب حاضر معرفی گردیده است.

میرداماد در این اثر، با شیوه عقلی و فلسفی به شرح و تفسیر مختصر معنای تقدیس، انوار عقلیه و حسیه، مجد و سنا و رائد، اشاره کرده است. او سپس با دقت تمام به شرح حدیث افتراق الأمة، حدیث ثقلین، حدیث غدیر، سقیفه، شجره، حدیث یوم الدار، حدیث استخلاف، حدیث منزلت و حدیث تمثیل پرداخته و به مناسبت موضوع هریک از احادیث و شأن آنها، مناقب و فضایلی از امام علی(ع) را مورد بحث قرار داده است.

مؤلف در شرح احادیث، نوعا به مسائل و قواعد فلسفی و عرفانی و کلامی نیز -مانند ردّ جبر و تفویض و مسائلی از این قبیل- اشاره کرده است.

منابع

• نرم افزار مجموعه آثار میرداماد، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.