شرح صد کلمه امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیهالسلام (کتاب)
«شرح صد کلمه امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیهالسلام» ترجمه کتاب «شرح المائة کلمة کلمة لامیرالمومنین علی بن ابیطالب» اثر ابن میثم بحرانی مىباشد، که توسط عبدالعلی صاحبی به فارسی ترجمه شده است.
| |
| نویسنده | ابن میثم بحرانی |
| موضوع | شرح سخنان امام علی علیهالسلام |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | ۱ |
| ترجمه | عبدالعلی صاحبی |
|
| |
محتویات
مؤلف
کمالالدین میثم بن على بن میثم بحرانى (۶۷۹-۶۳۶ ق)، محدث، فقیه و متکلم مشهور شیعه در سدۀ ۷ قمری و ۱۳ میلادی است. این عالم فرزانه، معاصر خواجه نصیرالدین طوسی بوده و ظاهرا میان آن دو رابطه استادی و شاگردی دوجانبه برقرار بوده است. بدین گونه که خواجه نزد وی به آموزش فقه و او نزد خواجه به آموزش کلام پرداخته است. هرچند گفته اند مقام فقهی او بسان مقام کلامی خواجه بوده است.
ابن میثم مردی زاهد و عارف بوده و مدتی از عمر خویش را در عزلت گذرانده است. او همچنین دارای فضائل نفسانی و کرامات بوده و صاحب کتاب «اَنوار البدرین» نمونه ای از کرامات او را ذکر می کند.
برخی از آثار ابن میثم بحرانى عبارتند از: شرح نهج البلاغه (مصباح السالکین)، اختیار مصباح السالکین، شرح المائة کلمة لأمیرالمؤمنین علی بن ابیطالب، اصول البلاغه و قواعد المرام.
معرفی کتاب
مترجم کتاب -عبدالعلى صاحبى- در ابتدا چنین مىنویسد: در کتب رجال و شرح حالها و نه در شرح حاضر، بر اسمى جز این مطلع نشدم. لیکن سید بزرگوار سید اعجازالدین حسین نیشابورى کنتورى(ره) در کتاب «کشف الحجب و الأستار عن أسماء الکتب و الأسفار» در حرف شین نسخه چاپى صفحه ۳۴۹ چنین گفته است: «شرح سخن امیرمؤمنان(ع) به نام صد کلمه از شیخ کمالالدین میثم بن على بن میثم بحرانى شارح نهجالبلاغه مىباشد و اسم آن منهاج العارفین است». و در حرف (م) صفحه ۵۶۶ گفته است: «منهاج العارفین در شرح کلام امیرمؤمنان(ع) به نام صد کلمه از شیخ میثم شارح نهجالبلاغه مىباشد».
گویا این اسم (منهاج العارفین) بعدا بر روى کتاب نهاده شده؛ یعنى ابن میثم شرح خود را به این اسم ننامیده است. لیکن چون شرح مطالبى بلند و بحثهایى مهمّ و فوایدى بسیار فراوان از مطالب عرفانى در بر دارد، دانشمندانى که از آن استفاده کردهاند، آن را «منهاج العارفین» نامیدهاند.
مترجم در معرفی کتاب می افزاید: از جمله حکمتهاى رسا و آفتابهاى درخشان آن حضرت، یکصد کلمهاى است که حکمت و اندرزهاى لطیف را در بر دارد و ابوعثمان عمرو بن جاحظ از میان کلمات امام علی(ع) برگزیده است. جاحظ از کسانى است که هر دو فضیلت، یعنى دانش و ادب را در خود گرد آورده است، و چنین داورى کرده که هر یک از این صد کلمه، یک هزار نوع از محسّنات سخن عرب را داراست. مؤلف این صد کلمه را تنها به خاطر برتر و ممتاز بودن از دیگر کلمات حکمت آمیز حضرت علی، بر نگزیده است، بلکه به این سبب آنها را انتخاب کرده که علاوه بر فصاحت، از اختصار نیز برخوردار مىباشد. این شرح ابن میثم؛ مانند شرح نهجالبلاغه وى، آکنده از تحقیقات ژرف و نکته یابىهاى خواندنى و دقیق است.
منابع
- نرم افزار دانشنامه علوی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.
پیوندها
