آیه 52 سوره بقره

از دانشنامه‌ی اسلامی
(تغییرمسیر از آیه 52 بقره)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذَٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

مشاهده آیه در سوره


<<51 آیه 52 سوره بقره 53>>
سوره : سوره بقره (2)
جزء : 1
نزول : مدینه

ترجمه های فارسی

آن گاه شما را پس از چنین کار زشت بخشیدیم، شاید سپاسگزار شوید.

سپس بعد از آن [کار زشت] از [گناه] شما درگذشتیم، تا سپاس گزاری کنید.

پس از آن بر شما بخشوديم، باشد كه شكرگزارى كنيد.

پس گناهانتان را عفو كرديم، باشد كه سپاسگزار باشيد.

سپس شما را بعد از آن بخشیدیم؛ شاید شکر (این نعمت را) بجا آورید.

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Then We excused you after that so that you might give thanks.

Then We pardoned you after that so that you might give thanks.

Then, even after that, We pardoned you in order that ye might give thanks.

Even then We did forgive you; there was a chance for you to be grateful.

معانی کلمات آیه

«عَفَوْنا»: عفو کردیم. گذشت نمودیم.

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)


«52» ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ‌

آنگاه پس از آن (انحراف) از شما درگذشتيم تا شايد شكر (اين نعمت را) به جاى آريد.

نکته ها

توبه از شرك، ايمان آوردن و اظهار شهادتين است. زيرا بعثت انبيا، براى نجات انسان از شرك و كفر است. بنابراين آيه‌ى‌ «إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ» «1»* كه مى‌فرمايد: خداوند شرك را نمى‌بخشد. مربوط به كسانى است كه در حال شرك از دنيا بروند و به توحيد و يگانه پرستى باز نگردند.

پیام ها

1- حتّى براى شرك وگوساله‌پرستى نيز راه توبه وبازگشت وجود دارد. «ثُمَّ عَفَوْنا»

2- عفو الهى، خود زمينه‌اى براى شكرگزارى است. «عَفَوْنا ... لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ»

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)



ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (52)

«1» غاية المرام، باب 141 حديث 33 (صفحه 696)

تفسير اثنا عشرى، ج‌1، ص: 148

بعد از آن در بيان گذشت نسبت به آنان فرمايد:

ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ‌: پس عفو فرموديم از شما بعد از آن عمل شنيع گوساله پرستى به توبه، لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ‌: براى اينكه شكر كنيد خدا را، كه با وجود تجرّى عظيم و صدور چنين گناه بزرگى، باز عفو سبحانى شامل حال شما گرديد.

تبصره: علماء اخلاق فرموده‌اند بناى شكر بر پنج چيز است: 1- پرهيز كردن از گناهان. 2- محافظت بر خيرات. 3- مخالفت شهوات. 4- مراقبت طاعات. 5- استحكام به دوام و ثبات. به استجماع اين پنج امر، كمال و سعادت را شخص دريابد.

تنبيه: آيه شريفه را اشارتى است: 1- دالّ است بر آنكه شكر منعم واجب است. 2- عفو گناه بعد از توبه، نعمتى باشد از جانب حق تعالى بر بندگان. و چون شكر، متضمن تعظيم و اجلال منعم است، پس از كافر صحيح نباشد به جهت فاقد بودن آن از اجلال و تعظيم؛ زيرا اشراك در توحيد منافى آن است. 3- آيه شريفه عام است نسبت به تمام مكلّفين، از وجوب شكر منعم و نعمت عفو گناه به توبه نسبت به عاصين.


تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)


ثُمَّ عَفَوْنا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ (52)

ترجمه‌

پس عفو نموديم از شما بعد از آن باشد كه شما شكرگزار شويد.

تفسير

خداوند عفو فرمود از گناه پيشينيان بنى اسرائيل كه پرستش گوساله را نمودند براى آنكه اخلاف آنها كه معاصر با پيغمبر خاتم (ص) بودند شكر گذار شوند از اين نعمت كه شامل حال آنها و اسلافشان شده بود و سبب عفو از آنها آن بود كه خواندند خدا را بمحمد و آل او (ص) و تجديد نمودند اعتراف بولايت محمد و على و آل اطهار را و خداوند بتفضل توسل بايشان ببنى اسرائيل ترحم فرمود و از گناه آنان درگذشت و وجه خطاب بحاضران و نسبت عفو بايشان از مراجعه بآيات سابقه معلوم خواهد شد بذيل آيه يا بنى اسرائيل اذكروا نعمتى ... مراجعه شود.

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)


ثُم‌َّ عَفَونا عَنكُم‌ مِن‌ بَعدِ ذلِك‌َ لَعَلَّكُم‌ تَشكُرُون‌َ (52)

(‌بعد‌ ‌از‌ پرستيدن‌ گوساله‌ ‌از‌ ‌شما‌ عفو نموديم‌ شايد شكر گزار باشيد) عفو بمعني‌ گذشت‌ ‌از‌ انتقام‌ و عقوبت‌، و مغفرت‌ بمعني‌ پوشانيدن‌ گناه‌ ‌است‌ و ‌من‌ ‌بعد‌ ‌ذلک‌ اشاره‌ بعبادت‌ عجل‌ ‌است‌ ‌يعني‌ ‌بعد‌ ‌از‌ پرستيدن‌ گوساله‌، و لعل‌ّ

1‌-‌ ‌سورة‌ الاعراف‌ ‌آيه‌ 142

2‌-‌ ‌سورة‌ الاعراف‌ ‌آيه‌ 142

[.....]

(3‌-‌ سوره‌ طه‌ ‌آيه‌ 58

جلد 2 - صفحه 32

‌براي‌ ترجي‌ ‌است‌ و ‌در‌ مورد خدايا ‌براي‌ وجوب‌ ‌است‌ ‌يعني‌ بايد شكر كنيد ‌ يا ‌ ترجي‌ نسبت‌ ‌به‌ بنده‌ ‌است‌ ‌تا‌ اغترار حاصل‌ نشود.

و شكر منعم‌ ‌از‌ واجبات‌ عقليه‌ ‌است‌ و ‌براي‌ شكر اقسامي‌ ‌است‌، شكر زباني‌ و قلبي‌ و جوارحي‌ و اهم‌ شكر همان‌ اطاعت‌ امر و ترك‌ مخالفت‌ ‌است‌.

و آيات‌ و اخبار ‌در‌ سعه‌ عفو الهي‌ ‌را‌ ‌در‌ مجلد سوم‌ كلم‌ الطيب‌ متذكر شده‌ايم‌ و ‌در‌ كفاية الموحدين‌ ‌از‌ راوندي‌ بسند متصل‌ ‌از‌ حضرت‌ ابي‌ ‌محمّد‌ «ع‌» روايت‌ كرده‌ ‌که‌ فرمود خداوند روز قيامت‌ عفوش‌ باندازه‌اي‌ ‌است‌ ‌که‌ ‌از‌ بنده تخطي‌ ننمايد ‌حتي‌ مشركين‌ بطمع‌ آيند و شرك‌ ‌را‌ انكار نموده‌ گويند:

وَ اللّه‌ِ رَبِّنا ما كُنّا مُشرِكِين‌َ«1»

برگزیده تفسیر نمونه


(آیه 52)- در این آیه خداوند می‌گوید: «با این گناه بزرگ باز شما را عفو کردیم شاید شکر نعمتهای ما را بجا آورید» (ثُمَّ عَفَوْنا عَنْکُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ).

(1) شرح این ماجرا در سوره اعراف از آیه 142 به بعد، و در سوره طه آیه 86 مشروحا خواهد آمد.

ج1، ص76

سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:

تفسیر های فارسی

ترجمه تفسیر المیزان

تفسیر خسروی

تفسیر عاملی

تفسیر جامع

تفسیر های عربی

تفسیر المیزان

تفسیر مجمع البیان

تفسیر نور الثقلین

تفسیر الصافی

تفسیر الکاشف

پانویس

منابع