آیه 4 سوره قدر
| <<3 | آیه 4 سوره قدر | 5>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
در این شب فرشتگان و روح (یعنی جبرئیل) به اذن خدا (بر مقام ولایت نبی و امام عصر علیه السّلام) از هر فرمان و دستور الهی نازل میشوند (و سرنوشت و مقدرات خلق را نازل میگردانند).
فرشتگان و روح در آن شب به اذن پروردگارشان برای [تقدیر و تنظیم] هر کاری نازل می شوند.
در آن [شب] فرشتگان، با روح، به فرمان پروردگارشان، براى هر كارى [كه مقرّر شده است] فرود آيند؛
در آن شب فرشتگان و روح به فرمان پروردگارشان براى انجام دادن كارها نازل مىشوند.
فرشتگان و «روح» در آن شب به اذن پروردگارشان برای (تقدیر) هر کاری نازل میشوند.
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
«تَنَزَّلُ»: پیاپی نازل گردید. این فعل میتواند به معنی ماضی باشد. «الرُّوحُ»: جبرئیل. نزول فرشتگان و سردسته ایشان جبرئیل به کره زمین، جهت دعای خیر و طلب آمرزش برای کسانی است که شب زندهداری مینمایند و به عبادت میپردازند و از خدا طلب مرحمت و مغفرت میکنند. «مِن کُلِّ أَمْرٍ»: برای هر کاری. حرف (مِنْ) به معنی لام است. یعنی برای انجام امور. یا این که به معنی باء مصاحبت است. یعنی: هر خیر و برکتی را با خود به ارمغان میآورند.
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ «4»
در آن شب، فرشتگان و روح به اذن پروردگارشان براى انجام هر كارى فرود آيند.
نکته ها
از امام صادق عليه السلام پرسيدند: آيا روح همان جبرئيل است؟ فرمود: جبرئيل از ملائكه است و روح برتر از ملائكه است. سپس اين آيه را تلاوت فرمودند: تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ ... «1»
با نزول فرشتگان بر قلب پيامبر و امام معصوم در شب قدر، ارتباط زمين با آسمان، مُلك با ملكوت و طبيعت با ماوراء طبيعت برقرار مىشود.
روح انواعى دارد:
- روحى كه منشأ تمايلات و شهوات است.
- روحى كه منشأ قدرت و حركات است. اين دو روح، مشترك ميان انسان و حيوان است.
- روحى كه منشأ اختيار و انديشه است، كه اين روح مختص انسان است.
- روحى كه عقل محض است و جوهر وجودى فرشتگان را تشكيل مىدهد.
- روحى كه برتر از فرشتگان است و شب قدر همراه آنان به زمين نازل مىشود.
در روايات آمده است كه با منكران امامت، با سوره قدر احتجاج كنيد. «2» زيرا بر اساس اين سوره، فرشتگان هر سال در شب قدر نازل مىشوند. در زمان حيات پيامبر بر وجود شريف حضرتش وارد مىشدند. پس از آن حضرت بر چه كسانى نازل مىشوند؟
روشن است كه هر كسى نمىتواند ميزبان فرشتگان الهى باشد و بايد او همچون پيامبر، معصوم بوده و ولايت امور بشر به عهده او باشد و او كسى جز امام معصوم نيست كه در زمان ما، حضرت مهدى عليه السلام مىباشد و فرشتگان در شب قدر شرفياب محضرش مىشوند.
«1». تفسير برهان.
«2». تفسير نورالثقلين.
جلد 10 - صفحه 549
نگاهى به فرشتگان در قرآن «1»
فرشتگان، كارگزاران نظام هستى و مأمور انجام فرامين خداوند در اداره امور هستند. در قرآن براى هر دسته از فرشتگان مأموريّت و نقش خاصّى تعيين شده است و با همان مأموريّت نامگزارى شدهاند: «النَّازِعاتِ» «2»، «الصَّافَّاتِ» «3»، «فَالزَّاجِراتِ» «4»، «النَّاشِراتِ» «5»، «فَالْفارِقاتِ» «6»، «فَالْمُدَبِّراتِ» «7»
برخى فرشتگان براى حفاظت گماشته شدهاند. «إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ» «8»
بعضى فرشتگان با اولياء الهى گفتگو دارند. با زكريا سخن گفتند و او را به فرزندى به نام يحيى بشارت دادند «فَنادَتْهُ الْمَلائِكَةُ» «9» و همين فرشتگان با حضرت مريم گفتگو كردند.
«إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ يا مَرْيَمُ» «10»*
در مواردى، سخن از امداد فرشتگان به رزمندگان در جبهههاى جنگ به ميان آمده است.
چنانكه در جنگ بدر، خداوند سه هزار فرشته را به يارى مسلمانان فرستاد. «يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ» «11»
برخى فرشتگان مسئول گرفتن جان مردم هستند. «يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ» «12» و دستهاى ديگر، مسئول امور عرش. «يَحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ» «13»
از امتيازات فرشتگان، عبادت دائمى و خستگىناپذير آنهاست كه قرآن مىفرمايد: «وَ مَنْ عِنْدَهُ لا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبادَتِهِ وَ لا يَسْتَحْسِرُونَ» «14»، «يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ» «15»
از وظايف ديگر فرشتگان، دعا و استغفار براى مؤمنين «يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ فِي الْأَرْضِ» «16» و صلوات بر پيامبر اسلام است. «إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ» «17»
«1». در نهجالبلاغه، خطبه 1 و 91 درباره ملائكه مطالبى آمده است.
«2». نازعات، 1.
«3». صافّات، 1.
«4». صافّات، 2.
«5». مرسلات، 3.
«6». مرسلات، 4.
«7». نازعات، 5.
«8». انفطار، 10.
«9». آل عمران، 39.
«10». آل عمران، 42.
«11». آل عمران، 124.
«12». سجده، 11.
«13». حاقّه، 17.
«14». سجده، 15.
«15». انبياء، 20.
«16». شورى، 5.
«17». احزاب، 56.
جلد 10 - صفحه 550
فرشتگان درجاتى دارند و همه در يك سطح و مقام نيستند. «ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ» «1» خداوند، همان گونه كه بعضى از انبيا را بر برخى ديگر برترى داده، از ميان فرشتگان نيز بعضى را برگزيده است. «اللَّهُ يَصْطَفِي مِنَ الْمَلائِكَةِ» «2»
قدرت تمام فرشتگان يكسان نيست و ظرفيّتهاى متفاوتى دارند. «أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ» «3» بعضى فرمانبرند و بعضى فرمانده، ولى همه معصوم و امين. «مُطاعٍ ثَمَّ أَمِينٍ» «4»
ايمان به همه فرشتگان لازم است، «كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ» «5» و انكار آنان در كنار انكار خداوند آمده است. «وَ مَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ» «6»
فرشتگان، لشگر الهى هستند و تعدادشان را جز خداوند هيچكس نمىداند. «وَ ما يَعْلَمُ جُنُودَ رَبِّكَ إِلَّا هُوَ» «7» و اگر گاهى سخن از تعداد به ظاهر اندك آنان است، نظير آيه «عَلَيْها تِسْعَةَ عَشَرَ» «8» كه مىفرمايد: مأموران دوزخ نوزده نفرند، دلايل ديگرى دارد، نه آنكه به خاطر نداشتن نيرو باشد.
فرشتگان، اطاعت مطلق از خداوند دارند و هر چه را مأمور شوند انجام مىدهند و هرگز نافرمانى ندارند. «لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ» «9»
آنان بر فرمان خداوند پيشى نمىگيرند و فقط فرمان او را عمل مىكنند. «لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ
«1». صافّات، 164.
«2». حج، 75.
«3». فاطر، 2.
«4». تكوير، 21.
«5». بقره، 285.
«6». نساء، 136.
«7». مدّثر، 31.
«8». مدّثر، 30.
«9». تحريم، 6.
جلد 10 - صفحه 551
وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ» «1»
اطاعت آنان آگاهانه و بر اساس تقواى الهى است و در اطاعت، كار خاصّى را گزينش نمىكنند، بلكه هر كارى كه به آنان محوّل شود انجام مىدهند. «يَخافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ» «2»
پيامبر اسلام فرمود: آفرينش فرشتگان، همه از نور است. «ان الله عز و جل خلق الملائكة من النور» «3» و خداوند هيچ موجودى را به اندازه فرشتگان نيافريده است. «ما من شىء مما خلق الله اكثر من الملائكة» «4»
امام صادق عليه السلام فرمود: فرشتگان، اهل خوردن و آشاميدن و آميزش جنسى نيستند. «ان الملائكة لا يأكلون و لا يشربون و لا ينكحون» «5»
پیام ها
1- فرشتگان بدون اذن خداوند كارى انجام نمىدهند. تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ ... بِإِذْنِ رَبِّهِمْ
2- تقدير امور در شب قدر، با نزول و حضور فرشتگان صورت مىگيرد. تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ ... مِنْ كُلِّ أَمْرٍ
3- تقدير امور در شب قدر، گوشهاى از ربوبيّت الهى است. «بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ»
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
