حضرت زینب سلام الله علیها: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جز
 
(۲۱ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۷ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
{{بخشی از یک کتاب}}
+
{{خوب}}
 +
'''حضرت زینب کبری سلام الله علیها''' دختر [[امام علی علیه السلام]] و [[حضرت فاطمه سلام الله علیها]] است. بارزترین بعد زندگى حضرت زینب، نقش ویژه او در واقعه [[کربلا]] و دوران [[تقویم: اسارت بازماندگان شهدای کربلا|اسارت]] پس از آن است، که با [[صبر]] و پایداری در واقعه [[عاشورا]] علی رغم از دست دادن عزیزترین کسانش، موجب شد که به عنوان اسوه صبر جاودان شود. خطبه های کوبنده آن حضرت در بند اسارت در [[کوفه]] و [[شام]]، باعث پرده برداری از چهره ظالمانه حکومت [[بنی امیه|اموی]] شد. حضرت زینب در کوفه به زنان، [[تفسیر قرآن]] آموزش می‌داد، و او از جدش‌ [[رسول خدا]] و پدرش امیرالمؤمنین و مادرش فاطمه زهرا [[حدیث|حدیث]] روایت کرده است.<ref>الحسین فى طریقه الى الشهاده، ص۶۵.</ref>
 +
[[پرونده:زینبیه (1).jpg|thumb|left|مرقد حضرت زینب سلام الله علیها در دمشق - سوریه]]
  
زينب كبرى سلام الله عليها، پيامبر خون شهداى [[كربلا]] و همراه حسين‌ علیه السلام در نهضت ‌خونين عاشورا. حضرت زينب، دختر [[امیرالمومنین]] و [[حضرت فاطمه]] زهرا سلام الله علیها در سال پنجم‌ هجرى، روز 5 [[جمادى الاول]] در [[مدينه]]، پس از [[امام حسين‌]] علیه السلام به دنيا آمد. از القاب‌ اوست: عقيله بنى هاشم، عقيله طالبيين، موثقه، عارفه، عالمه، محدثه، فاضله، كامله، عابده‌ آل على. زينب را مخفف‌ «زين اب‌» دانسته‌اند، يعنى زينت پدر.
+
==ولادت و نسب==
  
[[امام حسين‌]] علیه السلام هنگام ديدار، به احترامش از جا برمى‌خاست. زينب كبرى، از جدش‌ [[رسول خدا]] صلی الله علیه و آله و پدرش اميرالمؤمنين و مادرش فاطمه زهرا سلام الله علیها حديث روايت كرده است.<ref>الحسين فى طريقه الى الشهاده، ص 65.</ref>
+
حضرت زینب، دختر [[امیرالمومنین]] و [[حضرت فاطمه]] علیهماالسلام در سال پنجم‌ هجرى، روز ۵ [[جمادى الاول]] در [[مدینه]]، پس از [[امام حسین علیه السلام|امام حسین‌]] علیه السلام به دنیا آمد.
  
اين بانوى بزرگ، داراى قوت قلب، فصاحت زبان، شجاعت، زهد و ورع، عفاف و شهامت فوق العاده بود.<ref>درباره مقامات معنوى زينب و ويژگي هايش، ر.ك: «الخصائص الزينبيه‌» از سيد نورالدين جزايرى.</ref> شوهرش، عبدالله بن جعفر (پسرعموى خودش) بود. از اين‌ ازدواج، دو پسر حضرت زينب به نام هاى محمد و عون، در كربلا به [[شهادت]] رسيدند.
+
بر اساس روایات متعدد، نام‌گذاری حضرت زینب سلام الله علیها، توسط [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله صورت گرفت و [[جبرئیل]] از سوی [[الله|خداوند]] این نام را به پیامبر اکرم رساند.<ref>باقر شریف القرشی، السیده زینب، ص ۳۹؛ حسن الهی، زینب کبری عقیله بنی هاشم، ص ۲۹؛ سیدکاظم ارفع، حضرت زینب (س) سیره عملی اهل بیت، ص۷.</ref>  
  
وقتى امام حسين‌ علیه السلام پس از امتناع از بيعت با يزيد، از [[مدينه]] به قصد [[مكه]] خارج شد، زينب نيز با اين دو فرزند همراه برادر گشت. در طول نهضت عاشورا، نقش فداكاري هاى‌ عظيم زينب، بسيار بود. سرپرست كاروان اسيران اهل بيت و مراقبت كننده از [[امام ‌زين العابدين‌]] علیه السلام و افشاگر ستمگرى‌هاى حكام اموى با خطبه‌هاى آتشين بود. زينب، هم‌ دختر شهيد بود، هم خواهر شهيد، هم مادر شهيد، هم عمه شهيد.
+
زینب را مخفف‌ «زین أب‌» دانسته‌ اند، یعنى «زینت پدر». القاب متعددی نیز برای آن حضرت نقل شده است، از جمله: عقیله بنى هاشم، عقیله طالبیین، موثقه، عارفه، عالمه، محدثه، فاضله، کامله، عابده‌ آل على.
  
پس از [[عاشورا]] و در سفر اسارت در [[كوفه]] و [[دمشق]]، خطابه‌هاى آتشينى ايراد كرد و رمز بقاى حماسه كربلا و بيدارى مردم گشت. پس از بازگشت به مدينه نيز، در مجالس ذكرى كه براى شهداى كربلا داشت، به سخنورى و افشاگرى مى‌پرداخت. وى به‌ «قهرمان صبر» شهرت يافت.
+
==ازدواج و فرزندان==
 +
حضرت زینب (سلام الله علیها) با [[عبدالله بن جعفر طیار|عبداللَّه بن جعفر]] (پسر عموى خود) [[ازدواج]] کرد. برخى از مورخین تاریخ این ازدواج را سال هفدهم هجرى مى‏ دانند.<ref>زینب کبری عقیله بنی هاشم ،حسن الهی،ص۷۶.</ref> ثمره این ازدواج، چهار و یا پنج فرزند مى ‏باشد که دو تن از آنان به نامهای [[محمد بن عبد الله بن جعفر|محمد]] و [[عون بن عبد الله بن جعفر|عون]]، در [[کربلا|کربلا]] به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسیدند.<ref>اسیران و جانبازان کربلا، محمد مظفری؛ سعید جمشیدی، فراز اندیشه، ۱۳۸۳، ص۹۱.</ref>
  
در سال 63 و به نقلى 65 هجرى درگذشت. قبرش در زينبيه (در سوريه كنونى) است. برخى نيز معتقدند مدفن او در [[مصر]] است. در كتاب‌ «خيرات الحسان‌» آمده است: در مدينه قحطى پيش آمد. زينب همراه شوهرش عبدالله بن جعفر به شام كوچ كردند و قطعه‌ زمينى داشتند. زينب در همان جا در سال 65 هجرى درگذشت و در همان مكان دفن شد.<ref>درباره زندگينامه [[حضرت زينب]]، از جمله ر.ك: «بطلة كربلا» عايشه بنت الشاطى، كه با نام‌ «زينب، بانوى قهرمان‌كربلا» به قلم حبيب الله چايچيان و مهدى آيت الله زاده ترجمه شده است.</ref>
+
==نقش حضرت زینب در نهضت کربلا==
  
صبح ازل طليعه ايام زينب است پاينده تا به شام ابد نام زينب است در راه دين لباس شهامت چو دوختند زيبنده آن لباس بر اندام زينب است.
+
وقتى [[امام حسین علیه السلام|امام حسین‌]] علیه السلام پس از امتناع از بیعت با [[یزید بن معاویه|یزید]]، از [[مدینه]] به قصد [[مکه]] خارج شد، حضرت زینب نیز با دو تن از فرزندانش به نامهاى [[محمد بن عبد الله بن جعفر|محمد]] و [[عون بن عبد الله بن جعفر|عون]]، همراه برادر گشت. در طول واقعه [[عاشورا]]، نقش فداکاریهاى‌ عظیم زینب، بسیار بود. او در [[کربلا]] مصیبت از دست دادن عزیزترین کسانش یعنی برادران، فرزندان و فرزندان برادر را متحمل شد. اما او همه این مصیبت ها را تحمل نمود و در پاسخ سوال طعن آمیز [[عبیدالله بن زیاد|ابن زیاد]] که پرسید: کار خدا را با برادر و اهل بیت خود چگونه یافتی؟ فرمود: "و ما رأیتُ الاّ جمیلاً...؛ من جز خیر و زیبایى چیزى ندیدم‏ ...".<ref>غم نامه کربلا(ترجمه اللهوف على قتلى الطفوف)،ابن طاووس، على بن موسى، ترجمه محمد محمدى اشتهاردى، ص ۱۸۱</ref>
  
بارزترين بعد زندگى حضرت زينب،همان پاسدارى از فرهنگ عاشورا بود كه با خطابه‌هايش، پيام خون حسين علیه السلام را به جهانيان رساند. در اين زمينه، نوشته‌ها و سروده‌هاى بسيارى است، از جمله اين شعر:
+
روایت است که او با دست خود لباس جنگ بر تن دو فرزندش پوشانید و هر دو را در رکاب مولایش حسین علیه السلام به میدان فرستاد. همچنین پس از شهادت فرزندانش، به سوگ آنان ننشست؛ چرا که این دو قربانی را برای آن مرد بزرگ بسیار کوچک می دید و نگران آن بود که با اشک او در دل مولایش حسین علیه السلام شرم یا اندوهی راه یابد.
{{بیت|سر نى در نينوا مى‌ماند اگر زينب نبود| كربلا در كربلا مى‌ماند اگر زينب نبود}}
 
{{بیت|چهره سرخ حقيقت بعد از آن طوفان رنگ| پشت ابرى از ريا مى‌ماند اگر زينب نبود}}
 
{{بیت|چشمه فرياد مظلوميت لب تشنگان|در كوير تفته جا مى‌ماند اگر زينب نبود}}
 
{{بیت|زخمه زخمى‌ترين فرياد، در چنگ سكوت|از طراز نغمه وامى‌ماند اگر زينب نبود}}
 
{{بیت|در طلوع داغ اصغر، استخوان اشگ سرخ|در گلوى چشم ها مى‌ماند اگر زينب نبود}}
 
{{بیت|ذوالجناح دادخواهى، بى‌سوار و بى‌لگام|در بيابانها رها مى‌ماند اگر زينب نبود}}
 
{{بیت|در عبور از بستر تاريخ، سيل انقلاب|پشت كوه فتنه‌ها مى‌ماند اگر زينب نبود|منبع=<ref>قادر طهماسبى (فريد).</ref>}}
 
  
خود زينب نيز از فصاحت و ادب برخوردار بود. در هنگام ديدن سر بريده برادر، خطاب به او چنين سرود: «يا هلالا لما استتم كمالا...» بعدها هم در سوگ حسين‌ علیه السلام اشعارى سرود، با اين مطلع: «على الطف السلام و ساكنيه...»: سلام بر [[كربلا]] و برآرميدگان‌ آن دشت، كه روح خدا در آن قبه‌ها و بارگاههاست. جان هاى افلاكى و پاكى كه در زمين‌ خاكى، مقدس و متعالى شدند، آرامگاه جوانمردانى كه خدا را پرستيدند و در آن دشت ها و هامون ها خفتند. سرانجام، گورهاى خاموششان را قبه‌هايى افراشته در برخواهد گرفت و بارگاهى خواهد شد، داراى صحنه اى گسترده و باز...
+
زینب سلام الله علیها پس از واقعه [[عاشورا]] مراقبت کننده از [[امام سجاد علیه السلام|امام ‌زین العابدین‌]] علیه السلام و سرپرست کاروان [[اسرای اهل بیت علیهم السلام|اسیران اهل بیت]] بود. علاوه بر آن، در سفر اسارت در [[کوفه]] و [[دمشق]]، خطابه ‌هاى آتشینى ایراد کرد و رمز بقاى حماسه کربلا و بیدارى مردم گشت. پس از بازگشت به مدینه نیز در مجالس ذکرى که براى [[شهدای کربلا|شهداى کربلا]] داشت، به سخنورى و افشاگرى مى ‌پرداخت.
 +
 
 +
بارزترین بعد زندگى حضرت زینب، همان پاسدارى از فرهنگ عاشورا بود که با خطابه‌هایش، پیام خون امام حسین علیه السلام را به جهانیان رساند. در این زمینه، نوشته‌ها و سروده‌هاى بسیارى است، از جمله این شعر:
 +
{{بیت|سرّ نى در نینوا مى ‌ماند اگر زینب نبود| کربلا در کربلا مى‌ ماند اگر زینب نبود}}
 +
{{بیت|چهره سرخ حقیقت بعد از آن طوفان رنگ| پشت ابرى از ریا مى ‌ماند اگر زینب نبود}}
 +
{{بیت|چشمه فریاد مظلومیت لب تشنگان|در کویر تفته جا مى‌ماند اگر زینب نبود}}
 +
{{بیت|زخمه زخمى ‌ترین فریاد، در چنگ سکوت|از طراز نغمه وامى ‌ماند اگر زینب نبود}}
 +
{{بیت|در عبور از بستر تاریخ، سیل انقلاب|پشت کوه فتنه‌ ها مى ماند اگر زینب نبود|منبع=<ref>قادر طهماسبى (فرید).</ref>}}
 +
 
 +
'''شعری از حضرت زینب در سوگ شهدای کربلا:'''
 +
 
 +
از آن حضرت در سوگ امام حسین‌ علیه السلام و یارانش [[شعر]] زیر نقل شده است:
 +
 
 +
على الطف السلام و ساکنیه * و روح الله فـی تلک القباب
 +
 
 +
نفوس قدست فی الارض قدسا * وقد خلقت من النطف العذاب
 +
 
 +
مضاجع فتیة عـبدوا فنـاموا * هجودا فی الفـدافد والـروابی...
 +
 
 +
و صیرت القبـور لهم قصورا * مناخا ذات افنـیة رحاب<ref>ادب الطف و شعراء الحسین علیه السلام.</ref>
 +
 
 +
سلام بر [[کربلا]] و آنها که در آن آرمیده اند، که روح خدا در آن قبه‌ هاست.
 +
 
 +
جانهایی که در زمین‌ قدسی شدند و تعالی یافتند و آن جانها از نطفه هایی پاک خلق شده بودند.
 +
 
 +
آرامگاه جوانمردانى که خدا را پرستیدند و در آن دشتها و هامونها خفتند...
 +
 
 +
قبرهایشان برایشان به کاخ بدل شد، منزلگاهی با صحنها وحیاطهای وسیع و فراخ.
 +
 
 +
==ویژگیها و فضایل==
 +
 
 +
حضرت زینب علیها السلام داراى قوت قلب، فصاحت زبان، [[صبر]]، [[شجاعت]]، [[زهد]]، [[ورع]] و [[عفت|عفاف]] بود.<ref>درباره مقامات معنوى زینب و ویژگی هایش، ر.ک: «الخصائص الزینبیه‌» از سید نورالدین جزایرى.</ref> [[امام حسین علیه السلام|امام حسین‌]] علیه السلام هنگام دیدار، به احترامش از جا برمى ‌خاست. این بانوى بزرگ، شب‌ها به [[عبادت]] می‌پرداخت و در دوران زندگی، هیچ‌گاه [[تهجد|تهجّد]] را ترک نکرد. امام حسین در [[روز عاشورا]] هنگام وداع، به خواهرش فرمود: «خواهرم! مرا در [[نماز شب]] فراموش نکن.»<ref>محلاتی، ریاحین الشریعة، ۱۳۴۹ش، ج۳، ص۶۲.</ref>
 +
[[پرونده:زینبیه (2).jpg|240px|thumb|left|مرقد منسوب به حضرت زینب سلام الله علیها در قاهره - مصر]]
 +
 
 +
علامه [[سید محسن امین]] درباره حضرت زینب سلام الله علیها می فرماید: زینب کبری سلام الله علیها از زنان بافضیلت است و فضایلش مشهورتر از آن است که بیان شود. خرد، استواری و [[بلاغت|بلاغتش]] نیازمند گفتن نیست؛ چرا که همه اینها از خطبه ای که در [[کوفه]] و [[شام]] ایراد فرموده بود، به خوبی معلوم است، آن گونه که گویا از زبان پدرش [[امام علی علیه السلام|علی]] علیه السلام سخن می گوید. البته از زینب سلام الله علیها عجیب نیست؛ زیرا او از شاخه های درخت [[نبوت]] و از خاندان [[بنی هاشم|هاشمی]] بود. جدش رسول خدا صلی الله علیه و آله پدرش [[امام علی علیه السلام|علی مرتضی]] علیه السلام و مادرش [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|زهرای بتول]] سلام الله علیها و برادرانش [[امام حسن علیه السلام|حسن]] علیه السلام و [[امام حسین علیه السلام|حسین]] علیه السلام است.
 +
 
 +
==وفات==
 +
 
 +
حضرت زینب سلام الله علیها در سال ۶۳ هجرى و به نقلى ۶۵ هجری در سن ۵۷ سالگی درگذشت و طبق نقل مشهور مزارش در روستای راویه [[دمشق]]، پایتخت [[سوریه|سوریه]] امروزی است. در کتاب‌ «خیرات الحسان‌» آمده است: در [[مدینه]] قحطى پیش آمد. زینب همراه شوهرش [[عبدالله بن جعفر طیار|عبدالله بن جعفر]] به [[شام]] کوچ کردند و قطعه‌ زمینى داشتند. زینب در همان جا در سال ۶۵ هجرى درگذشت و در همان مکان دفن شد. برخى نیز معتقدند مدفن حضرت زینب در [[مصر]] یا مدینه است.<ref>درباره زندگینامه حضرت زینب، از جمله ر.ک: «بطلة کربلا» عایشه بنت الشاطى که با نام‌ «زینب، بانوى قهرمان‌کربلا» به قلم حبیب الله چایچیان و مهدى آیت الله زاده ترجمه شده است.</ref>
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
<references/>
+
<references />
 +
==منابع==
  
==منابع==
+
*جواد محدثی، [[فرهنگ عاشورا (کتاب)|فرهنگ عاشورا]]، نشر معروف.
جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
+
*منیره زارعان و محمد طالبیان، شهادت حضرت زینب سلام الله علیها، مجله گلبرگ، شهریور ۱۳۸۰، شماره ۱۹، صفحه ۱۰۶، در دسترس در [http://www.hawzah.net/fa/Magazine/View/3282/5108/45863?ParentID=80154 پایگاه اطلاع رسانی حوزه]، بازیابی: ۷ اردیبهشت ۱۳۹۳.
 +
 
 +
==مطالب مرتبط==
 +
 
 +
*[[سخنرانی حضرت زینب(س) در میان کوفیان|'''سخنرانی حضرت زینب در میان کوفیان''']]
 +
*[[نقش حضرت زینب در قیام حسینی|'''نقش حضرت زینب در قیام حسینی''']]
 +
*[[رویارویی ابن زیاد و حضرت زینب(س)|'''رویارویی ابن زیاد و حضرت زینب''']]
 +
*[[وفات حضرت زینب سلام الله علیها|'''وفات حضرت زینب علیها السلام''']]
 +
*[[حرم حضرت زینب عليها السلام|'''حرم حضرت زینب عليها السلام''']]
  
 
[[رده:خاندان اهل البیت علیهم السلام]]
 
[[رده:خاندان اهل البیت علیهم السلام]]
[[رده:باقی ماندگان واقعه کربلا]]
+
[[رده:اسیران کربلا]]
 +
[[رده:راویان واقعه کربلا]]
 +
[[Category:زنان نمونه قرن اول]]
  
[[Category:زنان نمونه قرن اول]]
+
{{الگو:واقعه عاشورا}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۶ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۴۱

حضرت زینب کبری سلام الله علیها دختر امام علی علیه السلام و حضرت فاطمه سلام الله علیها است. بارزترین بعد زندگى حضرت زینب، نقش ویژه او در واقعه کربلا و دوران اسارت پس از آن است، که با صبر و پایداری در واقعه عاشورا علی رغم از دست دادن عزیزترین کسانش، موجب شد که به عنوان اسوه صبر جاودان شود. خطبه های کوبنده آن حضرت در بند اسارت در کوفه و شام، باعث پرده برداری از چهره ظالمانه حکومت اموی شد. حضرت زینب در کوفه به زنان، تفسیر قرآن آموزش می‌داد، و او از جدش‌ رسول خدا و پدرش امیرالمؤمنین و مادرش فاطمه زهرا حدیث روایت کرده است.[۱]

مرقد حضرت زینب سلام الله علیها در دمشق - سوریه

ولادت و نسب

حضرت زینب، دختر امیرالمومنین و حضرت فاطمه علیهماالسلام در سال پنجم‌ هجرى، روز ۵ جمادى الاول در مدینه، پس از امام حسین‌ علیه السلام به دنیا آمد.

بر اساس روایات متعدد، نام‌گذاری حضرت زینب سلام الله علیها، توسط پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله صورت گرفت و جبرئیل از سوی خداوند این نام را به پیامبر اکرم رساند.[۲]

زینب را مخفف‌ «زین أب‌» دانسته‌ اند، یعنى «زینت پدر». القاب متعددی نیز برای آن حضرت نقل شده است، از جمله: عقیله بنى هاشم، عقیله طالبیین، موثقه، عارفه، عالمه، محدثه، فاضله، کامله، عابده‌ آل على.

ازدواج و فرزندان

حضرت زینب (سلام الله علیها) با عبداللَّه بن جعفر (پسر عموى خود) ازدواج کرد. برخى از مورخین تاریخ این ازدواج را سال هفدهم هجرى مى‏ دانند.[۳] ثمره این ازدواج، چهار و یا پنج فرزند مى ‏باشد که دو تن از آنان به نامهای محمد و عون، در کربلا به شهادت رسیدند.[۴]

نقش حضرت زینب در نهضت کربلا

وقتى امام حسین‌ علیه السلام پس از امتناع از بیعت با یزید، از مدینه به قصد مکه خارج شد، حضرت زینب نیز با دو تن از فرزندانش به نامهاى محمد و عون، همراه برادر گشت. در طول واقعه عاشورا، نقش فداکاریهاى‌ عظیم زینب، بسیار بود. او در کربلا مصیبت از دست دادن عزیزترین کسانش یعنی برادران، فرزندان و فرزندان برادر را متحمل شد. اما او همه این مصیبت ها را تحمل نمود و در پاسخ سوال طعن آمیز ابن زیاد که پرسید: کار خدا را با برادر و اهل بیت خود چگونه یافتی؟ فرمود: "و ما رأیتُ الاّ جمیلاً...؛ من جز خیر و زیبایى چیزى ندیدم‏ ...".[۵]

روایت است که او با دست خود لباس جنگ بر تن دو فرزندش پوشانید و هر دو را در رکاب مولایش حسین علیه السلام به میدان فرستاد. همچنین پس از شهادت فرزندانش، به سوگ آنان ننشست؛ چرا که این دو قربانی را برای آن مرد بزرگ بسیار کوچک می دید و نگران آن بود که با اشک او در دل مولایش حسین علیه السلام شرم یا اندوهی راه یابد.

زینب سلام الله علیها پس از واقعه عاشورا مراقبت کننده از امام ‌زین العابدین‌ علیه السلام و سرپرست کاروان اسیران اهل بیت بود. علاوه بر آن، در سفر اسارت در کوفه و دمشق، خطابه ‌هاى آتشینى ایراد کرد و رمز بقاى حماسه کربلا و بیدارى مردم گشت. پس از بازگشت به مدینه نیز در مجالس ذکرى که براى شهداى کربلا داشت، به سخنورى و افشاگرى مى ‌پرداخت.

بارزترین بعد زندگى حضرت زینب، همان پاسدارى از فرهنگ عاشورا بود که با خطابه‌هایش، پیام خون امام حسین علیه السلام را به جهانیان رساند. در این زمینه، نوشته‌ها و سروده‌هاى بسیارى است، از جمله این شعر:

سرّ نى در نینوا مى ‌ماند اگر زینب نبود کربلا در کربلا مى‌ ماند اگر زینب نبود

چهره سرخ حقیقت بعد از آن طوفان رنگ پشت ابرى از ریا مى ‌ماند اگر زینب نبود

چشمه فریاد مظلومیت لب تشنگان در کویر تفته جا مى‌ماند اگر زینب نبود

زخمه زخمى ‌ترین فریاد، در چنگ سکوت از طراز نغمه وامى ‌ماند اگر زینب نبود

در عبور از بستر تاریخ، سیل انقلاب پشت کوه فتنه‌ ها مى ماند اگر زینب نبود[۶]

شعری از حضرت زینب در سوگ شهدای کربلا:

از آن حضرت در سوگ امام حسین‌ علیه السلام و یارانش شعر زیر نقل شده است:

على الطف السلام و ساکنیه * و روح الله فـی تلک القباب

نفوس قدست فی الارض قدسا * وقد خلقت من النطف العذاب

مضاجع فتیة عـبدوا فنـاموا * هجودا فی الفـدافد والـروابی...

و صیرت القبـور لهم قصورا * مناخا ذات افنـیة رحاب[۷]

سلام بر کربلا و آنها که در آن آرمیده اند، که روح خدا در آن قبه‌ هاست.

جانهایی که در زمین‌ قدسی شدند و تعالی یافتند و آن جانها از نطفه هایی پاک خلق شده بودند.

آرامگاه جوانمردانى که خدا را پرستیدند و در آن دشتها و هامونها خفتند...

قبرهایشان برایشان به کاخ بدل شد، منزلگاهی با صحنها وحیاطهای وسیع و فراخ.

ویژگیها و فضایل

حضرت زینب علیها السلام داراى قوت قلب، فصاحت زبان، صبر، شجاعت، زهد، ورع و عفاف بود.[۸] امام حسین‌ علیه السلام هنگام دیدار، به احترامش از جا برمى ‌خاست. این بانوى بزرگ، شب‌ها به عبادت می‌پرداخت و در دوران زندگی، هیچ‌گاه تهجّد را ترک نکرد. امام حسین در روز عاشورا هنگام وداع، به خواهرش فرمود: «خواهرم! مرا در نماز شب فراموش نکن.»[۹]

مرقد منسوب به حضرت زینب سلام الله علیها در قاهره - مصر

علامه سید محسن امین درباره حضرت زینب سلام الله علیها می فرماید: زینب کبری سلام الله علیها از زنان بافضیلت است و فضایلش مشهورتر از آن است که بیان شود. خرد، استواری و بلاغتش نیازمند گفتن نیست؛ چرا که همه اینها از خطبه ای که در کوفه و شام ایراد فرموده بود، به خوبی معلوم است، آن گونه که گویا از زبان پدرش علی علیه السلام سخن می گوید. البته از زینب سلام الله علیها عجیب نیست؛ زیرا او از شاخه های درخت نبوت و از خاندان هاشمی بود. جدش رسول خدا صلی الله علیه و آله پدرش علی مرتضی علیه السلام و مادرش زهرای بتول سلام الله علیها و برادرانش حسن علیه السلام و حسین علیه السلام است.

وفات

حضرت زینب سلام الله علیها در سال ۶۳ هجرى و به نقلى ۶۵ هجری در سن ۵۷ سالگی درگذشت و طبق نقل مشهور مزارش در روستای راویه دمشق، پایتخت سوریه امروزی است. در کتاب‌ «خیرات الحسان‌» آمده است: در مدینه قحطى پیش آمد. زینب همراه شوهرش عبدالله بن جعفر به شام کوچ کردند و قطعه‌ زمینى داشتند. زینب در همان جا در سال ۶۵ هجرى درگذشت و در همان مکان دفن شد. برخى نیز معتقدند مدفن حضرت زینب در مصر یا مدینه است.[۱۰]

پانویس

  1. الحسین فى طریقه الى الشهاده، ص۶۵.
  2. باقر شریف القرشی، السیده زینب، ص ۳۹؛ حسن الهی، زینب کبری عقیله بنی هاشم، ص ۲۹؛ سیدکاظم ارفع، حضرت زینب (س) سیره عملی اهل بیت، ص۷.
  3. زینب کبری عقیله بنی هاشم ،حسن الهی،ص۷۶.
  4. اسیران و جانبازان کربلا، محمد مظفری؛ سعید جمشیدی، فراز اندیشه، ۱۳۸۳، ص۹۱.
  5. غم نامه کربلا(ترجمه اللهوف على قتلى الطفوف)،ابن طاووس، على بن موسى، ترجمه محمد محمدى اشتهاردى، ص ۱۸۱
  6. قادر طهماسبى (فرید).
  7. ادب الطف و شعراء الحسین علیه السلام.
  8. درباره مقامات معنوى زینب و ویژگی هایش، ر.ک: «الخصائص الزینبیه‌» از سید نورالدین جزایرى.
  9. محلاتی، ریاحین الشریعة، ۱۳۴۹ش، ج۳، ص۶۲.
  10. درباره زندگینامه حضرت زینب، از جمله ر.ک: «بطلة کربلا» عایشه بنت الشاطى که با نام‌ «زینب، بانوى قهرمان‌کربلا» به قلم حبیب الله چایچیان و مهدى آیت الله زاده ترجمه شده است.

منابع

  • جواد محدثی، فرهنگ عاشورا، نشر معروف.
  • منیره زارعان و محمد طالبیان، شهادت حضرت زینب سلام الله علیها، مجله گلبرگ، شهریور ۱۳۸۰، شماره ۱۹، صفحه ۱۰۶، در دسترس در پایگاه اطلاع رسانی حوزه، بازیابی: ۷ اردیبهشت ۱۳۹۳.

مطالب مرتبط

11.jpg
واقعه عاشورا
قبل از واقعه
شرح واقعه
پس از واقعه
بازتاب واقعه
وابسته ها