حدیث مقلوب: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سطر ۱۹: سطر ۱۹:
 
* لغت نامه دهخدا، ذیل حدیث مقلوب.
 
* لغت نامه دهخدا، ذیل حدیث مقلوب.
  
 +
{{اصطلاحات حدیثی}}
 
[[رده:اصطلاحات حدیثی]]
 
[[رده:اصطلاحات حدیثی]]
 
[[رده:اقسام حدیث ضعیف]]
 
[[رده:اقسام حدیث ضعیف]]

نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۱۴، ساعت ۱۲:۴۵

«قلب» در لغت، به معنای «وارونه و جا به جا کردن» است.

و حدیث مقلوب که یکی از دوازده قسم حدیث ضعیف می باشد؛ حدیثی است که عبارتی از متن آن پس و پیش شده باشد یا اسماء همگی یا بعضی از راویان سلسله سند به شخص یا به اشخاص دیگری تبدیل شود.[۱]

یا نام دو راوی که در سلسله سند هستند پس و پیش آورده شود.[۲]

یا راویی را که در سند حدیثی است در سند حدیثی دیگر داخل کنند. (که نوع اخیر را مرکب نیز گویند) یا بعض الفاظ متن را مقدم و مؤخر بیاورند، مانند حدیث: سبعة یظلهم الله فی عرشه... (فمنهم) رجل تصدق بصدقة فاخفاها حتی لاتعلم یمینه ما تنفق بشماله) که اصل آن (حتی لاتعلم شماله ما تنفق بیمینه) می باشد.[۳]

گاهی این عمل اشتباهاً انجام می شده و گاهی برای امتحان و اختبار محدث صورت می گرفته، مانند آزمایش اهل بغداد از بخاری. گاهی نیز این کار برای بهتر جلوه دادن حدیث می شود.[۴]

قلب متني، در جايي است که کلمه‌اي از يک متن با کلمه ديگري از همان متن، جا به جا شده باشد.

پانویس

  1. قواعد التحدیث ص 132. او کانت المخالفة بتقدیم و تاخیر فی الاسماء المقلوب. (شرح نخبه، ص34)
  2. مانند محمد بن احمد بن عیسی در رجال شیعه که نام صحیحش احمد بن محمد بن عیسی است و مانند کعب بن مرة در رجال اهل سنت که مرة بن کعب است. خطیب بغدادی را کتابی است در این موضوع، به نام (رفع الاتیاب فی المقلوب من الاسماء والالقاب).
  3. تمام حدیث را در درایه مروج، ص104 ببینید.
  4. و هو حدیث یروی بطرق آخر لیکون اجود منه، فیرغب فیه.(درایه شهید، ص69)

منابع

  • درایه الحدیث، کاظم مدیر شانه چی.
  • آسیب شناخت حدیث، عبدالهادی مسعودی.
  • لغت نامه دهخدا، ذیل حدیث مقلوب.