سنجش مقاله انجام نشده است

اعجاز عددی قرآن: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(یک نسخهٔ میانیِ همین کاربر نمایش داده نشده است)
سطر ۱: سطر ۱:
 
{{خوب}}
 
{{خوب}}
  
اعجاز عددی یکی از جنبه های اعجاز قرآن است که در آن به نظم ریاضی خارق العاده قرآن پرداخته می شود. یکی از جنبه های  این وجه از اعجاز قرآن، تناسب در تكرار الفاظ است. مثل 365 بار تکرار کلمه «یوم» که با 356 روز سال متناسب است.
+
'''«اعجاز عددی»''' نزد برخی قرآن‌پژوهان، به عنوان یکی از جنبه‌های [[اعجاز قرآن]] شمرده شده است که در آن، به نظم [[ریاضی]] خارق‌العاده [[قرآن کریم]] پرداخته می‌شود. در مقابل، گروهی دیگر از عالمان قرآنی، به نقد نظریه اعجاز عددی پرداخته و اشکالات متعددی نسبت به آن مطرح نموده و اعجاز قرآن از طریق «اعجاز عددی» را قابل اثبات نمی‌دانند.  
  
==پیدایش بحث اعجاز عددی قرآن==
+
==موافقان اعجاز عددی قرآن==
 +
برخی از موافقان اعجاز عددی [[قرآن]] و تألیفات و نظراتشان در این باره چنین است:
  
بحث اعجاز قرآن، با ادعاهای رشاد خلیفه آغاز شد. او به مدت سه سال در مورد [[قرآن]] با استفاده از رايانه تحقيق كرد و نتيجه اين تحقيقات را در سال 1351 ش به روزنامه‌هاي دنيا داد.
+
*۱ـ معجزة القرآن الکریم،‌ دکتر رشاد خلیفه:
  
او ادعا کرد که نظمی را در قرآن کشف نموده که ویژگی خاص قرآن بوده و یکی از بزرگترین جنبه‌های اعجازی آن به شمار می‌رود. كتاب او تحت عنوان «معجزة القرآن الكريم» در سال 1983 م در بيروت چاپ شد و به زبان انگليسي نيز در آمريكا چاپ شد.
+
بحث اعجاز عددی قرآن، با ادعاهای رشاد خلیفه در کتاب «معجزة القرآن الکریم» آغاز شد. او به مدت سه سال در مورد قرآن با استفاده از رایانه تحقیق کرد و نتیجه این تحقیقات را در سال ۱۳۵۱ ش. به روزنامه‌های دنیا داد. او ادعا کرد که نظمی را در قرآن کشف نموده که ویژگی خاص قرآن بوده و یکی از بزرگترین جنبه‌های اعجازی آن به شمار می‌رود. رشاد خلیفه تلاش نمود اثبات نماید که رابطه نزدیکی میان حروف مذکور با حروف [[سوره|سوره‌ای]] که در آغاز آن قرار گرفته‌اند، وجود دارد. او برای محاسبات خود از رایانه کمک گرفت و نسبت این حروف را در ۱۱۴ سوره قرآن سنجید. برخی از نتایجی که بدان رسید عبارتند از: ۱. نسبت حرف «ق» در «[[سوره ق]]» از تمام سوره‌های قرآن بدون استثناء بیشتر است. ۲. مقدار حرف «ص» در «[[سوره ص]]» نیز به تناسب مجموع حروف سوره از هر سوره دیگر بیشتر است. ۳. حروف «ن» در «[[سوره قلم|سوره ن والقلم]]» بزرگترین رقم نسبی را در ۱۱۴ سوره قرآن دارد.
  
رشاد خليفه تلاش نمود اثبات نماید كه رابطه نزديكي ميان حروف مذكور با حروف سوره‌اي كه در آغاز آن قرار گرفته‌اند، وجود دارد. او براي محاسبات خود از رايانه كمك گرفت و نسبت اين حروف را در 114 سوره قرآن سنجيد. برخی از نتایجی که بدان رسید عبارتند از:
+
رشاد خلیفه عدد ۱۹ را یک عدد اساسی در قرآن می‌داند که از «تسعة عشر» اخذ کرده و اعداد برخی آیات و کلمات را بر آنها تطبیق نموده و یک نظام ریاضی را ارائه می‌دهد. وی با محاسبات زیاد و جدول‌های متعدد ۱۹ را یک عدد اساسی در [[قرآن]] اثبات می کند و از آن نتایج زیر را می‌گیرد:
  
*نسبت حرف «ق» در سوره «ق» از تمام سوره‌هاي قرآن بدون استثناء بيشتر است.
+
الف. قرآن کلام خداست. محل [[حروف مقطعه]] قرآن در جای مشخص خود طرح پیشرفته توزیع الفبایی در سراسر قرآن را اثبات می‌کند. هیچ کس نمی‌تواند ادعا کند که این گونه طرح پیشرفته توسط انسان، قابل وصول باشد.
*مقدار حرف «ص» در سوره «ص» نيز به تناسب مجموع حروف سوره از هر سوره ديگر بيشتر است.
 
*حروف «ن» در سوره «ن والقلم» بزرگترين رقم نسبي را در 114 سوره قرآن دارد.
 
  
رشاد خلیفه عدد 19 را يك عدد اساسي در قرآن مي‌داند كه از « تسعة عشر» اخذ كرده و اعداد برخي آيات و كلمات را بر آنها تطبيق كرده و يك نظام رياضي را ارائه مي‌دهد.
+
ب. ترتیب موجود تدوین سوره‌های قرآن، ترتیبی ملهم از ذات الهی است.
  
البته نظریات رشاد خلیفه بعداً مورد مناقشه قرار گرفت اما به هر روی نظریات او باعث جلب توجه عده زیادی به بحث اعجاز علمی قرآن گردید.
+
ج. [[ترتیب نزول سوره ها|ترتیب نزول سوره‌های]] قرآن، آنچنان که امروزه می‌دانیم از جانب خدای تعالی است.  
  
==نوشته های موافقان اعجاز قرآن==
+
د. محل نزول سوره‌های قرآن، اعم از [[سوره های مکی و مدنی|مکی یا مدنی]]، مورد تأیید قرار می‌گیرد.
  
*1ـ معجزة القرآن الكريم،‌ دكتر رشاد خليفه:
+
ه. شیوه مخصوص کتابت کلمات در قرآن را خدای تعالی دستور فرموده است ولذا توصیه می‌کند در کتابت قرآن (صلوة، به صلاة) تغییر داده نشود.
  
همانگونه که گفته شد ايشان عدد مي‌داند كه از «تسعة عشر» اخذ كرده و اعداد برخي آيات و كلمات را بر آنها تطبيق كرده و يك نظام رياضي را ارائه مي‌دهد. ايشان با محاسبات زياد و جدول‌هاي متعدد 19 را يك عدد اساسي در [[قرآن]] اثبات می کند و از آن نتايج زير را مي‌گيرد:
+
و. طریق خاص قرآن در تقسیم هر سوره به [[آیه|آیات]] با امر الهی صورت گرفته است.
  
الف: قرآن كلام خداست. محل حروف مقطعه قرآن در جاي مشخص خود طرح پيشرفته توزيع الفبايي در سراسر قرآن را اثبات مي‌كند. هيچ كس نمي‌تواند ادعا كند كه اين گونه طرح پيشرفته توسط انسان، هر قدر هم متعالي باشد قابل وصول باشد.
+
ز. آیه «‌[[آیه تسمیه|بسم الله الرحمن الرحیم]]» جزء لایتجزای هر سوره،‌ بجز [[سوره توبه]] است، که آن را با دلایلی از نظم ریاضی ثابت می‌کند.
  
ايشان از رايانه مي‌خواهد كه تعداد تبديل‌هاي ممكن را به منظور كتابي مثل قرآن كه از لحاظ رياضي دقيق و حساب‌شده است محاسبه كند كه 626 سپتيلون (000/000/000/000/000/000/000/000/626) مي‌شود. كه قطعاً از توان ظرفيت هر مخلوقي خارج است و كسي نه در گذشته، نه حال و نه آينده قادر نخواهد بود اثري همتاي قرآن بياورد و سپس اعجاز قرآن را از اين مطلب نتيجه‌گيري مي‌كند و حتي معجزات [[حضرت موسی]] علیه السلام و [[حضرت عیسی]] علیه السلام را از طريق [[قرآن]] اثبات مي‌كند.
+
البته نظریات رشاد خلیفه بعداً مورد مناقشه قرار گرفت، اما به هر روی نظریات او باعث جلب توجه عده زیادی به بحث [[اعجاز علمی قرآن]] گردید.  
  
ب: ترتيب موجود تدوين سوره‌هاي قرآن ترتيبي ملهم از ذات الهي است.
+
*۲ـ اعجاز قرآن، تحلیل آماری حروف مقطعه،‌ تألیف رشاد خلیفه، ترجمه و ضمائم از سید محمدتقی‌ آیت‌اللهی:  
  
ج: ترتيب نزول سوره‌هاي قرآن، آنچنان كه امروزه مي‌دانيم از جانب خداي تعالي است.  
+
مترجم محترم، کتاب را از نسخه اصل انگلیسی ترجمه کرده و در سال ۱۳۶۵ ش. توسط انتشارات دانشگاه شیراز منتشر شده است.
  
د: محل نزول سوره‌هاي قرآن، اعم از مكي يا مدني، مورد تأييد قرار مي‌گيرد.
+
*۳ـ معجزة‌القرآن العشرین من کشف سباعیة‌ و ثلاثیة اوامر القرآن الکریم،‌ ابن خلیفه علیوی:  
  
هـ‌: شيوه مخصوص كتابت كلمات در [[قرآن]] را خداي تعالي خود دستور فرموده است ولذا توصيه مي‌كند در كتابت قرآن (صلوة، به صلاة) تغيير داده نشود.  
+
ایشان در کتاب خود که ۱۱۰ صفحه است، می‌گوید ۹۰% اوامر قرآن، هفتگانه یا سه‌گانه یا یگانه است و تکرار آنها در موارد خود لازم بوده است. برای مثال: امر «اُعبُدوا» (بپرستید) را سه‌ بار به همه مردم خطاب کرده است؛ سه بار نسبت به اهل [[مکه]] در قرآن آمده و سه بار نسبت به [[پیامبر اسلام]] صلی الله علیه وآله آمده است و [[حضرت شعیب علیه السلام|حضرت شعیب]] علیه السلام سه بار به قوم خود گفته است و [[حضرت نوح]] علیه السلام سه‌ بار و [[حضرت هود]] علیه السلام سه‌ بار و [[حضرت صالح]] علیه السلام سه‌ بار و [[حضرت عیسی]] علیه السلام سه بار گفته‌اند که این سرّ غریب و عجیبی است. وی از این اعداد منظم اعجاز قرآن را نتیجه می‌گیرند.
  
و: طريق خاص قرآن در تقسيم هر سوره به آيات با امر الهي صورت گرفته است.
+
*۴ـ المنظومات العددیة فی‌القرآن العظیم، مهندس مصطفی‌ ابوسیف بدران:  
  
ز: آيه «‌بسم‌الله الرحمن الرحيم» جزء لايتجزاي هر سوره،‌ بجز سوره 9 (التوبه) است. كه آن را با دلايلي از نظم رياضي ثابت مي‌كند.
+
این کتاب در ۸۸ صفحه چاپ شده است و روابط ریاضی حروف مقطعه را بررسی کرده است. به ویژه حالات مختلف لفظ «[[الله]]» را بررسی کرده است.
  
*2ـ اعجاز قرآن، تحليل آماري حروف مقطعه،‌ تأليف رشاد خليفه، ترجمه و ضمائم از سيد محمدتقي‌ آيت‌اللهي:
+
*۵ـ الاعجاز العددی للقرآن الکریم،‌ عبدالرزاق نوفل:  
  
مترجم محترم كتاب را از نسخه اصل انگليسي ترجمه كرده و در سال 1365 توسط انتشارات دانشگاه شيراز منتشر شده است.  
+
این کتاب در سه جزء جداگانه چاپ شده است و سپس تحت عنوان «اعجاز عددی در قرآن کریم» توسط مصطفی حسینی طباطبائی ترجمه شده است. ایشان تلاش کرده تا نظام ریاضی تکرار واژه‌ها را در قرآن نشان دهد.
  
*3ـ معجزة‌القرآن العشرين من كشف سباعية‌ و ثلاثية اوامر القرآن الكريم،‌ ابن خليفه عليوي:
+
*۶ـ اعجازات حدیثة علمیة و رقمیة فی‌القرآن،‌ دکتر رفیق ابوالسعود:  
  
ايشان در كتاب خود كه 110 صفحه است، مي‌گويد 90% اوامر قرآن هفتگانه يا سه‌گانه يا يگانه است و تكرار آنها در موارد خود لازم بوده است.
+
ایشان در یک فصل کتاب خود، معجزه اعداد و ارقام را در قرآن مطرح می‌کند و مطالبی شبیه مطالب عبدالرزاق نوفل می‌آورد. برای مثال می‌نویسد: - المصیبة ۷۵ مرتبه، الشکر ۷۵ مرتبه  - الشدة ۱۰۲ مرتبه، الصبر ۱۰۲ مرتبه  - المحبة‌ ۸۳ مرتبه، الطاعة‌ ۸۳ مرتبه.
  
براي مثال: امر «اعبدوا» (بپرستيد) را سه‌ بار به همه مردم خطاب كرده است؛ سه بار نسبت به اهل [[مكه]] در [[قرآن]] آمده و سه بار نسبت به [[پيامبر اسلام]] صلی الله علیه و آله آمده است و شعيب پيامبر صلی الله علیه و آله سه‌ بار به قوم خود گفته است و [[حضرت نوح]] علیه السلام سه‌ بار و [[حضرت هود]] علیه السلام سه‌ بار و [[حضرت صالح]] علیه السلام سه‌ بار و [[حضرت عیسی]] علیه السلام سه بار گفته‌اند كه اين سر غريب و عجيبي است. ايشان از اين اعداد منظم اعجاز قرآن را نتيجه مي‌گيرند.
+
*۷ـ کاربرد روش سیستم‌ها (راسل. ل.ا.ک) به ضمیمه تعبیر قرآن آربری، ترجمه محمدجواد سهلانی:
  
*4ـ المنظومات العددية في‌القرآن العظيم، مهندس مصطفي‌ ابوسيف بدران: اين كتاب در 88 صفحه چاپ شده است و روابط رياضي حروف مقطعه را بررسي كرده است. به ويژه حالات مختلف لفظ «الله» را بررسي كرده است.
+
ایشان در یک فصل کتاب مطالب رشاد خلیفه را ترجمه کرده و آورده است.
  
*5ـ الاعجاز العددي للقرآن الكريم،‌ عبدالرزاق نوفل: اين كتاب در سه جزء جداگانه چاپ شده است و سپس تحت عنوان «اعجاز عددي در قرآن كريم» توسط مصطفي حسيني طباطبائي ترجمه شده است. ايشان تلاش كرده تا نظام رياضي تكرار واژه‌ها را در قرآن نشان دهد.
+
*۸ـ اعجاز الرقم ۱۹ فی‌القرآن الکریم، بسام نهاد جرار:  
  
*6ـ اعجازات حديثة علمية و رقمية في‌القرآن،‌ دكتر رفيق ابوالسعود: ايشان در يك فصل كتاب خود معجزه اعداد و ارقام را در [[قرآن ]] مطرح مي‌كند و مطالبي شبيه مطالب عبدالرزاق نوفل مي‌آورد. براي مثال مي‌نويسد:
+
ایشان پس از آن که نظام ریاضی دکتر رشاد خلیفه را توضیح می‌دهد و به آن اشکالاتی می‌گیرد، به صورت جدیدی اعجاز عدد ۱۹ را در قرآن اثبات می‌کند. برای مثال می‌گوید: اعدادی که در قرآن آمده است ۳۸ عدد است و این عدد از مضاعف‌های عدد ۱۹ است و نیز تعداد اعداد صحیحی که به صورت مکرر در قرآن آمده است ۲۸۵ بار است که این عدد هم از مضاعف‌های عدد ۱۹ (۲۸۵ = ۱۹×۱۵) است. ایشان فصل سوم کتاب (ص ۱۴۰ـ۱۵۲) را به همین امر اختصاص داده است.
  
- الرحمن 57 مرتبه، الرحيم 114 مرتبه
+
*۹ـ اعجاز عددی قرآن کریم و رد شبهات، محمود احمدی:
- الفجار 3 مرتبه، الابرار 6 مرتبه
 
- العسر 12 مرتبه، اليسر 36 مرتبه
 
- قل 332 مرتبه، قالوا 332 مرتبه
 
- المصيبة 75 مرتبه، الشكر 75 مرتبه
 
- الشدة 102 مرتبه، الصبر 102 مرتبه
 
- المحبة‌ 83 مرتبه، الطاعة‌ 83 مرتبه
 
  
*7ـ كاربرد روش سيستم‌ها (راسل. ل.ا.ك) به ضميمه تعبير قرآن آربري، ترجمه محمدجواد سهلاني: ايشان در يك فصل كتاب مطالب رشاد خليفه را ترجمه كرده و آورده است.
+
ایشان کوشش نموده است تا اشکالاتی را که بر اعجاز عددی و محاسبات عبدالرزاق نوفل و رشاد خلیفه نموده‌اند، جواب دهد. او در ابتدا تمام مطالب رشاد خلیفه و عبدالرزاق نوفل را خلاصه کرده و بیان نموده است. ایشان اشکالات را یکی پس از دیگری برمی‌شمارد و حتی برخی از آنها را به نقل از نامه‌های دکتر رشاد خلیفه پاسخ می‌دهد.
  
*8ـ اعجاز الرقم 19 في‌القرآن الكريم، بسام نهاد جرار: ايشان پس از آن كه نظام رياضي دكتر رشاد خليفه را توضيح مي‌دهد و به آن اشكالاتي مي‌گيرد، به صورت جديدي اعجاز عدد 19 را در [[قرآن]] اثبات مي‌كند. براي مثال مي‌گويد: اعدادي كه در قرآن آمده است 38 عدد است و اين عدد از مضاعف‌هاي عدد 19 است و نيز تعداد اعداد صحيحي كه به صورت مكرر در قرآن آمده است 285 بار است كه اين عدد هم از مضاعف‌هاي عدد 19 (285 = 19×15) است. ايشان فصل سوم كتاب (ص 140ـ152) را به همين امر اختصاص داده است.
+
*۱۰ـ المعجزة، مهندس عدنان رفاعی:  
  
*9ـ اعجاز عددي [[قرآن كريم]] و رد شبهات، محمود احمدي: ايشان كوشش نموده است تا اشكالاتي را كه بر اعجاز عددي و محاسبات عبدالرزاق نوفل و رشاد خليفه نموده‌اند، جواب دهد. او در ابتدا تمام مطالب رشاد خليفه و عبدالرزاق نوفل را خلاصه كرده و بيان نموده است. ايشان اشكالات را يكي پس از ديگري برمي‌شمارد و حتي برخي از آنها را به نقل از نامه‌هاي دكتر رشاد خليفه پاسخ مي‌دهد.
+
ایشان هم مطالبی شبیه سخنان عبدالرزاق نوفل و دکتر رفیق ابوالسعود می‌آورند.
  
*10ـ المعجزة، مهندس عدنان رفاعي: ايشان هم مطالبي شبيه سخنان عبدالرزاق نوفل و دكتر رفيق ابوالسعود مي‌آورند.
+
*۱۱ـ الاعجاز العددی فی‌ سورة الفاتحة، طلحة‌ جوهر:  
  
*11ـ الاعجاز العددي في‌ سورة الفتاتحة، طلحة‌ جوهر: ايشان نيز محور بحث خويش را عدد 19 قرار داده است و آيه «بسم‌الله الرحمن الرحيم» را با آيه «تسعة‌عشر» مقايسه مي‌كند و در پايان آياتي را كه 19 حرف دارد، جمع‌آوري كرده است و از همه مطالب كتاب اعجاز عددي و رياضي قرآن را ثابت مي‌كند.
+
ایشان نیز محور بحث خویش را عدد ۱۹ قرار داده است و آیه «بسم‌الله الرحمن الرحیم» را با آیه «تسعة‌عشر» مقایسه می‌کند و در پایان آیاتی را که ۱۹ حرف دارد، جمع‌آوری کرده است و از همه مطالب کتاب اعجاز عددی و ریاضی قرآن را ثابت می‌کند.
  
*12 ـ اعجاز رياضي زوج و فرد در قرآن كريم، كوروش جم نشان: ايشان با توجه به آيه سوم سوره والفجر كه خداوند متعال به زوج و فرد سوگند ياد كرده است به فكر افتاده است كه شايد يك نظام عددي بر مبناي زوج و فرد در قرآن باشد.
+
*۱۲ـ اعجاز ریاضی زوج و فرد در قرآن کریم، کوروش جم نشان:  
  
در نهايت جمع اعداد زوج دقيقاً مساوي با جمع تعداد آيات قرآن يعني 6236 و جمع اعداد فرد مساوي با 6555 است كه حاصل جمع شماره سوره‌ها مي‌باشد و بدين ترتيب نمونه ديگري از اعجاز عددي قرآن را اثبات مي‌كند.
+
ایشان با توجه به آیه سوم [[سوره فجر]] که خداوند متعال به زوج و فرد سوگند یاد کرده است به فکر افتاده است که شاید یک نظام عددی بر مبنای زوج و فرد در قرآن باشد. در نهایت جمع اعداد زوج دقیقاً مساوی با جمع تعداد آیات قرآن یعنی ۶۲۳۶ و جمع اعداد فرد مساوی با ۶۵۵۵ است که حاصل جمع شماره سوره‌ها می‌باشد و بدین ترتیب نمونه دیگری از اعجاز عددی قرآن را اثبات می‌کند.
  
*13 ـ ماوراء احتمال،‌ عبدالله اريك: برخي نويسندگان با استفاده از كتاب فوق‌مقاله‌اي تحت عنوان «بسم‌الله مفقوده» نوشته و مدعي شده‌اند كه نبودن بسم‌الله در صدر [[سوره توبه]] و تكرار آن در [[سوره نمل]] بسيار حكميانه و از معجزات قرآن است. ايشان با استفاده از سوره‌ها اين مطلب را اثبات مي‌كند.
+
*۱۳ـ من‌الاعجاز البلاغی والعددی للقرآن الکریم، دکتر ابوزهرا نجدی:  
  
*14ـ من‌الاعجاز البلاغي والعددي للقرآن الكريم، دكتر ابوزهرا نجدي: ايشان كار دكتر رشاد خليفه را ادامه داده است و براي مثال مي‌گويد در [[قرآن]] 34 مرتبه واژه سجده آمده كه اشاره به 34 سجده نمازهاي يوميه است.
+
ایشان کار دکتر رشاد خلیفه را ادامه داده است و برای مثال می‌گوید در قرآن ۳۴ مرتبه واژه سجده آمده که اشاره به ۳۴ [[سجده]] [[نماز|نمازهای]] یومیه است.
  
==نوشته های مخالفان اعجاز عددي قرآن==
+
==مخالفان اعجاز عددی قرآن==
 +
در مقابل موافقان اعجاز عددی قرآن، گروهی دیگر از قرآن‌پژوهان، به نقد این مسئله پرداخته و کتابهایی تألیف کردند، از جمله:
  
*تسعة‌ عشر ملكاً، بيان ان فرية الاعجاز العددي للقرآن خدعة بهائية،‌ حسين ناجي محمد محي‌الدين: ايشان به شدت به كساني كه عدد 19 را يكي از اسرار [[قرآن]] مي‌دانند حمله مي‌كند و آنها را نوعي دروغ بستن بر خدا دانسته است.
+
*۱ـ تسعة‌ عشر ملکاً، بیان أن فریة الاعجاز العددی للقرآن خدعة بهائیة،‌ حسین ناجی محمد محی‌الدین: ایشان به شدت به کسانی که عدد ۱۹ را یکی از اسرار [[قرآن]] می‌دانند حمله می‌کند و آنها را نوعی دروغ بستن بر خدا دانسته است. سپس متذکر می‌شود که عدد ۱۹ از شعارهای [[بهائیت|بهائیان]] است که در نظر مسلمانان [[ارتداد|مرتد]] و کافر هستند؛ و شواهدی می آورد که سال در نظر آنان ۱۹ ماه است؛ هر ماهی نیز ۱۹ روز است؛ کتاب «البیان» آنان ۱۹ قسمت است و هر قسم آن ۱۹ باب است و عدد نمازهای و یومیه آنها ۱۹ رکعت است و... . در بخش دیگر متذکر می‌شود که عدد ۱۹ مختص قرآن نیست و جملاتی را بیان می‌کند که بدون استفاده از رایانه بر اساس عدد ۱۹ شکل گرفته است در حالی که مطالب آن باطل است. مثل: «لابعث و لاحساب و لاجهنم؛ لاصراط و لاجنة و لانعیم و...». (۱۹ حرف است و ۴ الف دارد.) و سپس بیان می‌کند که رابطه‌ای بین «بسم‌الله الرحمن الرحیم» و [[حروف مقطعه]] سوره‌ها و [[جهنم]] (نوزده ملک جهنم) وجود ندارد. در بخش دیگری خطاهای عددی قائلین به اعجاز عددی را توضیح می‌دهد.
  
سپس متذكر مي‌شود كه عدد 19 از شعارهاي بهائيان است كه در نظر مسلمانان مرتد و كافر هستند؛ و شواهدي مي آورد كه سال در نظر آنان 19 ماه است؛ هر ماهي نيز 19 روز است؛ كتاب «البيان» آنان 19 قسمت است و هر قسم آن 19 باب است و عدد نمازهاي و يوميه آنها 19 ركعت است و...
+
*۲ـ المعجزة القرآنیة،‌ دکتر محمدحسن هیتو: ایشان تقریباً همان مطالب حسین ناجی محمد را تأیید و تکرار می‌کند.
  
در بخش ديگر متذكر مي‌شود كه عدد 19 مختص قرآن نيست و جملاتي را بيان مي‌كند كه بدون استفاده از رايانه بر اساس عدد 19 شكل گرفته است در حالي كه مطالب آن باطل است. مثل: «لابعث و لاحساب و لاجهنم؛ لاصراط و لاجنة و لانعيم و...». (19 حرف است و 4 الف دارد.)
+
*۳ـ اعجاز الرقم ۱۹ فی‌القرآن‌الکریم،‌ بسام نهاد جرار: ایشان هر چند خود به نوعی اعجاز عدد ۱۹ را در [[قرآن]] پذیرفته است اما با ذکر مطالبی خطاها و اشتباهات دکتر رشاد خلیفه را بیان کرده است. او می‌نویسد: بعد از تحقیق در مورد تکرار حروف در سوره‌ها متوجه شدم که دکتر رشاد خلیفه به صورت عمدی دروغ گفته است تا این که به نتایج مورد نظرش در تکرار حروف در هر سوره برسد و ثابت کند که همگی بر عدد ۱۹ قابل تقسیم است. ایشان در جای دیگر به انحراف فکری رشاد خلیفه اشاره کرده و می‌گوید پس از آن که کتاب «معجزة القرآن الکریم» از ایشان چاپ شد و اشکالات آن ظاهر شد،‌ رشاد خلیفه (که [[امام جماعت‌|امام جماعت]] مسجد توسان بود) با نمازگزاران اختلاف پیدا کرد و او را طرد کردند و رشاد خلیفه مرکزی را افتتاح کرد و [[سنت]] را منکر شد و در نهایت ادعای [[نبوت]] کرد و سرانجام نیز در همان مرکز کشته شد.
  
و سپس بيان مي‌كند كه رابطه‌اي بين بسم‌الله الرحمن الرحيم و حروف مقطعه سوره‌ها و جهنم (نوزده ملك جهنم) وجود ندارد. در بخش ديگري خطاهاي عددي قائلين به اعجاز عددي را توضيح مي‌دهد.
+
*۴ـ اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن، عباس یزدانی: ایشان در مقاله‌ای مفصل در مجله کیهان اندیشه اشکالات متعددی نسبت به برخی از کتاب‌ها و مقالاتی که اعجاز عددی را پذیرفته‌اند،‌ مطرح می‌کند و این جریان را انحرافی دانسته که موجب سرگردانی افراد می‌شود. مؤلف به استفاده‌های ذوقی از آیات قرآن اشاره می‌کند و می‌نویسد: «ن» در سوره «ن والقلم» ۱۳۱ مرتبه آمده است نه ۱۳۲ مرتبه تا مضرب ۱۹ باشد. بخاطر همین دکتر رشاد خلیفه مجبور شده «ن» اول را به صورت «نون» بنویسد تا یک نون اضافه شود و یک نون هم از بسم‌الله الرحمن الرحیم آغاز سوره وام گرفته است تا تعداد ۱۳۳ عدد نون تمام شود. ایشان در پایان مطالب خود، نتایجی می‌گیرد که عبارتند از:
  
*2ـ المعجزة القرآنية،‌ دكتر محمدحسن هيتو: ايشان تقريباً همان مطالب حسين ناجي محمد را تأييد و تكرار مي‌كند.
+
الف. اعجاز عددی قرآن که توسط رشاد خلیفه مطرح شد، ردپای آن در کتاب «الاتقان» [[جلال الدین سیوطی|سیوطی]] مطرح است.
  
*3ـ اعجاز الرقم 19 في‌القران‌الكريم،‌ بسام نهاد جرار: ايشان هر چند خود به نوعي اعجاز عدد 19 را در [[قرآن]] پذيرفته است اما با ذكر مطالبي خطاها و اشتباهات دكتر رشاد خليفه را بيان كرده است.
+
ب. این،‌ جریانی انحرافی و نامبارک بود که هیچ خدمتی به نشر فرهنگ قرآن نکرد و خود رشاد خلیفه با طرح مطالبی مخرب از جمله تعیین دقیق زمان برپایی [[قیامت]] (۱۷۰۹ ق) و ادعای [[رسالت]]، خود را به کشتن داد.
  
او مي‌نويسد: بعد از تحقيق در مورد تكرار حروف در سوره‌ها متوجه شدم كه دكتر رشاد خليفه به صورت عمدي دروغ گفته است تا اين كه به نتايج مورد نظرش در تكرار حروف در هر سوره برسد و ثابت كند كه همگي بر عدد 19 قابل تقسيم است.
+
ج. آمار و ارقام اعلام شده در مورد نظم ریاضی قرآن غالباً درست نیست.
  
ايشان در جاي ديگر به انحراف فكري رشاد خليفه اشاره كرده و مي‌گويد پس از آن كه كتاب «معجزة القرآن الكريم» از ايشان چاپ شد و اشكالات آن ظاهر شد،‌ رشاد خليفه (كه امام جماعت مسجد توسان بود) با نمازگزاران اختلاف پيدا كرد و او را طرد كردند و رشاد خليفه مركزي را افتتاح كرد و سنت را منكر شد و در نهايت ادعاي [[نبوت]] كرد و سرانجام نيز بوسيله كاردي در همان مركز كشته شد.
+
د. در شمارش کلمات و حروف،‌ روش واحدی را رعایت نمی‌کنند.
  
*4ـ اعجاز عددي و نظم رياضي قرآن، عباس يزداني: ايشان در مقاله‌اي مفصل در مجله كيهان انديشه اشكالات متعددي نسبت به برخي از كتاب‌ها و مقالاتي كه اعجاز عددي را پذيرفته‌اند،‌ مطرح مي‌كند و اين جريان را انحرافي دانسته كه موجب سرگرداني افراد مي‌شود.
+
ه. بر فرض که توازن و تناسبی در تکرار واژه‌های قرآن باشد، این به تنهایی [[معجزه]] بودن قرآن را ثابت نمی‌کند. زیرا مشابه این امور در کارهای بشری وجود دارد.
  
ايشان اين نكته را متذكر مي‌شوند كه در [[قرآن]] به وصفي برخورد نمي‌كنيم كه به جنبه لفظي قرآن، آن هم از زاويه اعجاز عددي نظر داشته باشد. (و همينگونه در احاديث)
+
و. بین نتیجه‌گیری های خاصی که از توازن و تناسب کلمات گرفته می‌شود با این گونه مطالب، رابطه منطقی وجود ندارد و پاره‌ای از این استنتاج ها مبتلا به مغالطه «هست و باید» می‌باشند.
  
دكتر رشاد خليفه مي‌گفت: بسم‌الله الرحمن الرحيم داراي 19 حرف و تك تك كلمات اين آيه اول [[قرآن]] به صورتي كه بر عدد 19 قابل تقسيم است در قرآن بكار رفته است. چنانكه در كل قرآن 19 مرتبه «بسم‌الله» و 2698 بار «الله» و 57 «رحمن» و 114 بار «رحيم» بكار رفته است.
+
ز. این جریان انحرافی دستاویزی برای معتقدان به [[تحریف قرآن|تحریف قرآن]] می‌شود که در مواردی که نظم ریاضی به حد نصاب نرسد نتیجه بگیرند که پس قرآن تحریف شده است.
  
و ايشان در جواب مي‌نويسد: از اين آمار فقط رقم 57 صحيح است و سپس تذكر مي‌دهد كه براي اين كه عدد «الله» درست شود بايد واژه «بالله و تالله و لله و فالله» را حساب كنيم اما «اللهم» را حساب نكنيم و يا واژه «اسم» در قرآن 22 بار آمده و «باسم» فقط 7 بار بكار رفته است.
+
ح. استفاده شاعرانه (نه برهانی) از بعضی تناسب‌ها اشکال ندارد ولی این یک بیان خطابی و شاعران است.
  
سپس به استفاده‌هاي ذوقي از آيات قرآن اشاره مي‌كند و مي‌نويسد: «ن» در سوره «ن والقلم» 131 مرتبه آمده است نه 132 مرتبه تا مضرب 19 باشد. بخاطر همين دكتر رشاد خليفه مجبور شده «ن» اول را به صورت «نون» بنويسد تا يك نون اضافه شود و يك نون هم از بسم‌الله الرحمن الرحيم آغاز سوره وام گرفته است تا تعداد 133 عدد نون تمام شود.
+
ط. در [[قرآن|کتاب]] و [[سنت]] هیچ اشاره و کنایه‌ای به وجود نظم ریاضی در قرآن دیده نمی‌شود. بلکه قرآن کتاب هدایت و عمل است.
  
و در سوره «طه» مجموع اين دو حرف 339 آمده است نه 342 تا مضرب 19 باشد و ايشان تاء گرد را هاء محسوب كرده است.(زينة ـ زينه)
+
ی. راه پی‌بردن به اعجاز قرآن تسلط به فنون [[ادبیات عرب]] و [[تلاوت قرآن|تلاوت]] فراوان و تأمل در قرآن است،‌ نه سیر انحرافی فوق.
  
سپس ايشان در جواب مهندس عدنان رفاعي كه گفته واژه «يوم» 365 بار در [[قرآن]] آمده است. مي‌نويسد: «يوم» را به صورت مفرد در نظر گرفته و در همان حال «يومئذا» و «يومكم» و «يومهم» را حساب نكرده است. در حالي كه «باليوم» و «فاليوم» را حساب كرده است.
+
* ۵ـ اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن؛ ‌پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، محمدعلی رضائی اصفهانی:
  
و به طور كلي اسلوب منطقي در موارد شمارش اعداد رعايت نشده است در بعضي موارد مفرد را حساب كرده‌اند و در برخي موارد (مثل جنات) مشتقات آن را هم حساب كرده‌اند و سپس در پاسخ صاحب كتاب «آيت كبري» كه مي‌گويد: در اوايل اسلام نقطه‌گذاري نبوده پس بايد حروف معجمه (نقطه‌دار مثل ج) را با حروف مهمله (بدون نقطه مثل ح) حساب كرد.
+
دکتر محمدعلی رضائی اصفهانی نیز با آوردن نمونه هائی از دیدگاه های دو طرف در مور اعجاز عددی قرآن، در پایان نتایج زیر را بیان می کند:
  
مي‌نويسد كه : اصل مطلب صحيح است اما كتابت و نگارش چندان مهم نيست آنچه است قرائت است و در عصر نزول مسلماً حاء و خاء و جيم در تلفظ فرق داشته‌اند.
+
الف. تعداد زیادی از دانشمندان مسلمان نظم ریاضی قرآن را دنبال کرده‌اند و به نتایج قابل توجهی رسیده‌اند، هر چند که برخی از محاسبات آنها خطا بوده و یا با اعمال سلیقه و ذوق شخصی همراه بوده است. از سخنان طرفین استفاده می‌شود که نظم ریاضی قرآن به صورت موجبه جزئیه مورد پذیرش موافقان و مخالفان اعجاز عددی واقع شده است اما به صورت موجبه کلیه (یعنی در همه موارد ادعا شده) مورد قبول نیست.
  
ايشان در پاسخ كورش جم نشان در مورد « اعجاز زوج و فرد» قرآن مي‌نويسد: اشكال اساسي‌تر اين است كه چنين چيزي اثبات اعجاز قرآن نيست زيرا به راحتي مي‌توان كتابي نوشت و از آغاز بين ابواب و فصول و تعداد جملات آن چنين نظمي را جاسازي نمود.
+
ب. مبنا بودن عدد ۱۹ در همه آیات و ارقام قرآنی،‌ مخدوش است. اما این مطلب بدان معنا نیست که بگوئیم متفکران اسلامی که این سخن را گفته‌اند، [[بهائیت|بهائی]] بوده یا منحرف بوده‌اند. این گونه برخوردها در مطالب علمی صحیح به نظر نمی‌رسد. جالب این است که برخی از این افراد در حالی دکتر رشاد خلیفه و امثال او را متهم به انحراف فکری و... می‌کنند که خود اعجاز عددی ۱۹ را به صورتی دیگر در کتاب خویش پذیرفته‌اند.
  
در جاي ديگر، ايشان به عبدالرزاق نوفل اشكال مي‌كند كه لفظ ابليس 11 مرتبه در [[قرآن]] آمده است اما ادعاي ايشان در مورد لفظ استعاذه صحيح نيست و لفظ صريح استعاذه 7 مرتبه در قرآن آمده است و با مشتقات آن 16 مرتبه آمده است.
+
ج. نظم ریاضی قرآن (در همان موارد محدودی که وجود دارد و مورد پذیرش طرفین است) یک مطلب شگفت‌انگیز است چرا که یک فرد امّی و درس‌ناخوانده در طی ۲۳ سال کتابی با نظم خاص ریاضی آورده است که در حالات روانی مختلف مثل جنگ و صلح و در مکان‌ها و زمان‌های متفاوت آورده شده است (نه مثل یک دانشمند فارغ‌ از همه چیز که در یک کتابخانه با آرامش کتابی منظم تدوین می‌کند)‌ و مطالبی عالی و همراه با فصاحت و [[بلاغت]] در آن وجود دارد. این مطلب خود بسی شگفت‌آور و عجیب است، اما آیا می‌توان ادعا کرد که این نظم ریاضی اعجاز قرآن را نیز ثابت کند؟ در اینجا دو اشکال عمده وجود دارد: نخست آنکه این مطلب از لحاظ صغری قابل خدشه‌ است، چرا که نظم ریاضی به صورت موجبه کلیه اثبات نشد و کثرت مطالب اثبات شده به طوری نیست که اعجاز را ثابت کند. و دوم از لحاظ کبری قابل خدشه است چرا که [[قرآن کریم]] که [[تحدی در قرآن|تحدی]] و مبارزه طلبی کرده است (که اگر می‌توانید مثل قرآن را بیاورید) تحدی آن عام نیست و شامل همه جنبه‌های اعجاز قرآن نمی‌شود و در قرآن نیز اشاره‌ای به اعجاز عددی آن نشده است. هر چند که ممکن است تحدی قرآن عام باشد، اما اشکال اول هنوز سر جای خود باقی است، پس اعجاز علمی قرآن از طریق اعجاز عددی آن فعلاً قابل اثبات نیست.
  
و سپس اشكال ديگري به عبدالرزاق نوفل مي‌كند كه ارتباط مفهومي بين مصيبت و شكر (كه هر كدام 75 مرتبه با مشتقات آنها در قرآن آمده است) روشن نيست.
+
د. با توجه به مطالب فوق و عدم اثبات قطعی اعجاز عددی قرآن، نتایجی که دکتر رشاد خلیفه از این مطلب می‌گرفت مخدوش می‌شود و محل نزول سوره‌ها و ترتیب سوره‌ها و شیوه کتابت و طریقه خاص تقسیم آیات اثبات نمی‌شود، مگر آن که به صورتی قطعی و جامع اعجاز عددی قرآن اثبات گردد.
  
در بخش ديگري متذكر مي‌شود كه بر فرض كه تناسب و توازن‌ها در حدي از كثرت باشند كه اتفاقي بودن اين آمار و ارقام عادتاً محال باشد، باز غير بشري بودن قرآن را نمي‌توان نتيجه گرفت زيرا عقلاً و عادتاً محال باشد، كسي كتابي تدوين كند و در عين حال چنين معادلاتي را در آن بگنجاند.
+
ه. برخی از طرفداران اعجاز عددی قرآن از آن مطلب برای اثبات تحریف‌ناپذیری قرآن و برخی به عنوان خطر توهم [[تحریف قرآن]] یاد کرده بودند، در حالی که اعجاز عددی زبان گزارشی دارد، پس فقط می‌تواند بگوید که این گونه نظم ریاضی هست، اما چگونه باید باشد را بیان نمی‌کند. بنابراین نظم ریاضی قرآن دلیل بر تحریف‌پذیری یا تحریف ناپذیری قرآن نیست.
  
ايشان در پايان، مطالب خود را خلاصه كرده و نتايجي مي‌گيرد كه عبارتند از:  
+
==نمونه‌هائی از اعجاز عددی قرآن==
 +
برخی از مواردی که به عنوان اعجاز عددی یا نظم ریاضی [[قرآن کریم]] ذکر کرده اند، چنین است:
  
*الف ـ اعجاز عددي قرآن كه توسط رشاد خليفه مطرح شد، ردپاي آن در كتاب «الاتقان» سيوطي مطرح است.
+
'''تناسب کلمات با مصادیق آنها:'''
*ب ـ اين،‌ جرياني انحرافي و نامبارك بود كه هيچ خدمتي به نشر فرهنگ قرآن نكرد و خود رشاد خليفه با طرح مطالبي مخرب از جمله تعيين دقيق زمان برپايي قيامت (1709 ق) و ادعاي رسالت خود را به كشتن داد.
 
*ج ـ آمار و ارقام اعلام شده در مورد نظم رياضي قرآن غالباً درست نيست.
 
*د ـ در شمارش كلمات و حروف،‌ روش واحدي را رعايت نمي‌كنند.
 
*هـ ـ بر فرض كه توازن و تناسبي در تكرار واژه‌هاي قرآن باشد، اين به تنهايي معجزه بودن قرآن را ثابت نمي‌كند. زيرا مشابه اين امور در كارهاي بشري وجود دارد.
 
*و ـ بين نتيجه‌گيري هاي خاصي كه از توازن و تناسب كلمات گرفته مي‌شود با اين گونه مطالب رابطه منطقي وجود ندارد و پاره‌اي از اين استنتاج ها مبتلا به مغالطه «هست و بايد» مي‌باشند.
 
*زـ اين جريان انحرافي دستاويزي براي معتقدان به تحريف قرآن مي‌شود كه در مواردي كه نظم رياضي به حد نصاب نرسد نتيجه بگيرند كه پس قرآن تحريف شده است.
 
*ح ـ استفاده شاعرانه (نه برهاني) از بعضي تناسب‌ها اشكال ندارد ولي اين يك بيان خطابي و شاعران است.
 
*ط ـ در كتاب و سنت هيچ اشاره و كنايه‌اي به وجود نظم رياضي در قرآن ديده نمي‌شود. بلكه قرآن كتاب هدايت و عمل است.
 
*ي ـ راه پي‌بردن به اعجاز قرآن تسلط به فنون ادبيات عرب و تلاوت فراوان و تأمل در قرآن است،‌ نه سير انحرافي فوق.
 
  
آقای دكتر محمدعلي رضائي اصفهاني با آوردن نمونه هائی از دیدگاه های دو طرف در مور اعجاز عددی قرآن در پیاان نتایج زیر را می گیرد:
+
#کلمه یوم (روز) به صورت مفرد ۳۶۵ مرتبه (دقیقاً به تعداد روزهای سال) و به صورت مثنی و جمع ۳۰ مرتبه (به تعداد روزهای ماه).
 +
#کلمه شهر (به معنای ماه) در کل قرآن ۱۲ مرتبه (به تعداد ماه های سال).
 +
#کلمه امام به صورت مفرد و جمع ۱۲ مرتبه.
  
*1ـ‌ تعداد زيادي از دانشمندان مسلمان نظم رياضي قرآن را دنبال كرده‌اند و به نتايج قابل توجهي رسيده‌اند، هر چند كه برخي از محاسبات آنها خطا بوده و يا با اعمال سليقه و ذوق شخصي همراه بوده است. از سخنان طرفين استفاده مي‌شود كه نظم رياضي قرآن به صورت موجبه جزئيه مورد پذيرش موافقان و مخالفان اعجاز عددي واقع شده است اما به صورت موجبه كليه (يعني در همه موارد ادعا شده) مورد قبول نيست.
+
'''تساوی در کلمات متضاد:'''
  
*2ـ مبنا بودن عدد 19 در همه آيات و ارقام قرآني،‌ مخدوش است. اما اين مطلب بدان معنا نيست كه بگوئيم متفكران اسلامي كه اين سخن را گفته‌اند، بهائي بوده يا منحرف بوده‌اند. اين گونه برخوردها در مطالب علمي صحيح به نظر نمي‌رسد.
+
#[[دنیا]] و [[آخرت]]؛ ۱۱۵ مرتبه.
 +
#[[شیطان]] و [[ملائکه]]؛ ۶۸ مرتبه.
 +
#حیات و موت؛ ۱۴۵ مرتبه.
 +
#سیّئات (گناهان) و صالحات (کارهای نیک)؛ ۱۶۷ مرتبه.
 +
#[[کفر]] و [[ایمان]]؛ ۲۵ مرتبه.
 +
#نفع و فساد؛ ۵۰ مرتبه.
 +
#حرّ (گرما) و برد (سرما)؛ ۴ مرتبه.
 +
#صیف (تابستان) و شتا (زمستان)؛ ۱ مرتبه.
  
جالب اين است كه برخي از اين افراد در حالي دكتر رشاد خليفه و امثال او را متهم به انحراف فكري و... مي‌كنند كه خود اعجاز عددي 19 را به صورتي ديگر در كتاب خويش پذيرفته‌اند.
+
'''تناسب در کلمات مرتبط با هم:'''
 
 
*3ـ نظم رياضي قرآن (در همان موارد محدودي كه وجود دارد و مورد پذيرش طرفين است) يك مطلب شگفت‌انگيز است چرا كه يك فرد امي و درس‌ناخوانده در طي 23 سال كتابي با نظم خاص رياضي آورده است كه در حالات رواني مختلف مثل جنگ و صلح و در مكان‌ها و زمان‌هاي متفاوت آورده شده است. (نه مثل يك دانشمند فارغ‌ از همه چيز كه در يك كتابخانه با آرامش كتابي منظم تدوين مي‌كند)‌ و مطالبي عالي و همراه با فصاحت و بلاغت در آن وجود دارد.
 
 
 
اين مطلب خود بسي شگفت‌آور و عجيب است اما آيا مي‌توان ادعا كرد كه اين نظم رياضي اعجاز قرآن را نيز ثابت كند؟
 
 
 
در اينجا دو اشكال عمده وجود دارد: نخست آنكه اين مطلب از لحاظ صغري قابل خدشه‌ است چرا كه نظم رياضي به صورت موجبه كليه اثبات نشد و كثرت مطالب اثبات شده به طوري نيست كه اعجاز را ثابت كند.
 
 
 
و دوم از لحاظ كبري قابل خدشه است چرا كه [[قرآن كريم]] كه تحدي و مبارزه طلبي كرده است (كه اگر مي‌توانيد مثل قرآن را بياوريد) تحدي آن عام نيست و شامل همه جنبه‌هاي اعجاز قرآن نمي‌شود و در قرآن نيز اشاره‌اي به اعجاز عددي آن نشده است.
 
 
 
هر چند كه ما در فصل اول كتاب به اشكال دوم پاسخ داديم و بيان كرديم كه ممكن است تحدي قرآن عام باشد اما اشكال اول هنوز سر جاي خود باقي است، پس اعجاز علمي قرآن از طريق اعجاز عددي آن فعلاً قابل اثبات نيست.
 
 
 
*4ـ با توجه به مطالب فوق و عدم اثبات قطعي اعجاز عددي قرآن، نتايجي كه دكتر رشاد خليفه از اين مطلب مي‌گرفت مخدوش مي‌شود و محل نزول سوره‌ها و ترتيب سوره‌ها و شيوه كتابت و طريقه خاص تقسيم آيات اثبات نمي‌شود مگر آن كه به صورتي قطعي و جامع اعجاز عددي قرآن اثبات گردد.
 
 
 
*5ـ برخي از طرفداران اعجاز عددي قرآن از آن مطلب براي اثبات تحريف‌ناپذيري قرآن و برخي به عنوان خطر توهم تحريف قرآن ياد كرده بودند، در حالي كه اعجاز عددي زبان گزارشي دارد، پس فقط مي‌تواند بگويد كه اين گونه نظم رياضي هست اما چگونه بايد باشد را بيان نمي‌كند. بنابراين نظم رياضي قرآن دليل بر تحريف‌پذيري يا تحريف ناپذيري قرآن نيست.
 
 
 
*6ـ برخي از اشكالات طرفداران اعجاز عددي قرآن در سخنان مخالفان منعكس شد و برخي اشكالات سخنان مخالفان اعجاز عددي قرآن را در پاورقي‌ها بيان كرديم ولذا تكرار نمي‌كنيم.
 
 
 
==نمونه هائی از اعجاز عددی قرآن==
 
 
 
===تناسب کلمات با مصداق های آنها===
 
 
 
#کلمه یوم (روز) به صورت مفرد 365 مرتبه (دقیقاً به تعداد روزهای سال) و به صورت مثنی و جمع 30 مرتبه (به تعداد روزهای ماه).
 
#کلمه شهر (به معنای ماه) در کل [[قرآن]] 12 مرتبه (به تعداد ماه های سال).
 
#کلمه امام به صورت مفرد و جمع 12 مرتبه.
 
 
 
===تساوی در کلمات متضاد===
 
 
 
#[[دنیا]] و [[آخرت]]؛ 115 مرتبه.
 
#[[شیطان]] و [[ملائکه]]؛ 68 مرتبه.
 
#حیات و موت؛ 145 مرتبه.
 
#سیّئات (گناهان) و صالحات (کارهای نیک)؛ 167 مرتبه.
 
#[[کفر]] و [[ایمان]]؛ 25 مرتبه.
 
#نفع و فساد؛ 50 مرتبه.
 
#حرّ (گرما) و برد (سرما)؛ 4 مرتبه.
 
#صیف (تابستان) و شتا (زمستان)؛ 1 مرتبه.
 
 
 
===تناسب در کلمات مرتبط با هم===
 
  
 
این قسمت مثال های متعددی دارد که به منظور رعایت اختصار به ذکر تعدادی از آنها اکتفا می شود:
 
این قسمت مثال های متعددی دارد که به منظور رعایت اختصار به ذکر تعدادی از آنها اکتفا می شود:
  
#روایات، لازمه محبت را طاعت دانستند. لذا هر کدام از کلمات محبت و طاعت 83 مرتبه آمده اند.
+
#روایات، لازمه محبت را طاعت دانستند. لذا هر کدام از کلمات محبت و طاعت ۸۳ مرتبه آمده اند.
#[[زکات]] برای مال برکت می آورد. هر کدام از کلمات [[زکات]] و برکت 32 مرتبه آمده اند.
+
#[[زکات]] برای مال برکت می آورد. هر کدام از کلمات زکات و برکت ۳۲ مرتبه آمده اند.
#صلوة برای انسان نجات را دربردارد. این دو کلمه مساوی هم و هر یک 67 مرتبه آمده است.
+
#صلوة برای انسان نجات را دربردارد. این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۶۷ مرتبه آمده است.
#کافرین در قیامت در نار (آتش) عذاب می شوند، این دو کلمه مساوی هم و هر یک 154 مرتبه آمده است.
+
#کافرین در [[قیامت]] در نار (آتش) عذاب می شوند، این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۱۵۴ مرتبه آمده است.
#مسلمین همواره در جهاد هستند، این دو کلمه مساوی هم و هر یک 41 مرتبه آمده است.
+
#مسلمین همواره در جهاد هستند، این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۴۱ مرتبه آمده است.
#دین با مساجد آمیخته است، این دو کلمه مساوی هم و هر یک 92 مرتبه آمده است.
+
#دین با مساجد آمیخته است، این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۹۲ مرتبه آمده است.
#به تعبیر [[قرآن]]، بندگان شکور (یعنی بسیار شکرکننده) قلیل هستند، این دو کلمه مساوی هم و 75 مرتبه آمده است.
+
#به تعبیر قرآن، بندگان شکور (بسیار شکرکننده) قلیل هستند، این دو کلمه مساوی هم و ۷۵ مرتبه آمده است.
#در شدت باید صبر کرد، این دو کلمه مساوی هم و 102 بار آمده است.
+
#در شدت باید صبر کرد، این دو کلمه مساوی هم و ۱۰۲ بار آمده است.
#بخل برای انسان حسرت ابدی را همراه دارد، این دو کلمه مساوی هم و 12 مرتبه آمده است.
+
#[[بخل]] برای انسان حسرت ابدی را همراه دارد، این دو کلمه مساوی هم و ۱۲ مرتبه آمده است.
#در مصیبت هم باید خدا را شکر کرد، این دو کلمه مساوی هم و 75 مرتبه آمده است.
+
#در مصیبت هم باید خدا را [[شکر]] کرد، این دو کلمه مساوی هم و ۷۵ مرتبه آمده است.
#انفاق باید به قصد رضا (یعنی رضایت خداوند) باشد، این دو کلمه مساوی هم و 73 مرتبه آمده است.
+
#[[انفاق]] باید به قصد رضا (یعنی رضایت خداوند) باشد، این دو کلمه مساوی هم و ۷۳ مرتبه آمده است.
#انبیاء، بشیر (یعنی بشارت‌دهنده) و نذیر (یعنی بیم دهنده) هستند، کلمه نبی 75 مرتبه آمده است که با مجموع کلمات بشیر (18 مرتبه) و نذیر (57 مرتبه) برابر است. (75=18+57)
+
#انبیاء، بشیر (یعنی بشارت‌دهنده) و نذیر (یعنی بیم دهنده) هستند، کلمه نبی ۷۵ مرتبه آمده است که با مجموع کلمات بشیر (۱۸ مرتبه) و نذیر (۵۷ مرتبه) برابر است. (۷۵=۱۸+۵۷)
#حساب خدا با عدل و قسط همراه است، کلمه حساب 29 مرتبه آمده که با مجموع کلمات عدل (14 مرتبه) و قسط (15 مرتبه) برابر است. (29=14+15)
+
#حساب خدا با عدل و قسط همراه است، کلمه حساب ۲۹ مرتبه آمده که با مجموع کلمات عدل (۱۴ مرتبه) و قسط (۱۵ مرتبه) برابر است. (۲۹=۱۴+۱۵)
 
 
===چند برابری ها===
 
 
 
#خداوند در دنیا که کوتاه و گذراست، رحمن است و در دنیا و آخرت رحیم است. کلمه رحیم 114 مرتبه (به تعداد سوره های [[قرآن]]) و دو برابر رحمن که 57 مرتبه می باشد، آمده است.
 
#کلمه یسر (آسانی) 36 مرتبه و 3 برابر کلمه عسر (سختی) که 12 مرتبه می باشد، آمده است.
 
  
 
==منابع==
 
==منابع==
  
*محمدعلي رضائي اصفهاني، اعجاز عددي و نظم رياضي قرآن، ‌پژوهشي در اعجاز علمي قرآن، جلد اول،‌ صفحه 232ـ220 در دسترس در [http://maarefquran.org/index.php/page,viewArticle/LinkID,5447 سایت مرکز فرهنگ و معارف قرآن]، بازیابی: 4 دی 1392.
+
*مجید بسمل، مجله رشد (آموزش قرآن)، پاییز ۱۳۸۳، شماره ۶.
*مجید بسمل، مجله رشد (آموزش قرآن)، پاییز 1383، شماره 6.
+
*اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن؛ ‌پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، محمدعلی رضائی اصفهانی، ج۱،‌ ص۲۳۲ـ۲۲۰.
 
 
==مقالات مرتبط==
 
برای مطالعه مقالات در این موضوع رجوع کنید به [http://maarefquran.org/index.php/page,articleList/categoryID,46].
 
  
 
{{قرآن}}
 
{{قرآن}}
سطر ۲۲۷: سطر ۱۷۷:
 
|سیر منطقی=
 
|سیر منطقی=
 
}}
 
}}
 
+
[[Category:علوم قرآنی]]
 
[[Category:اعجاز قرآن]]
 
[[Category:اعجاز قرآن]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۶ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۵۸


«اعجاز عددی» نزد برخی قرآن‌پژوهان، به عنوان یکی از جنبه‌های اعجاز قرآن شمرده شده است که در آن، به نظم ریاضی خارق‌العاده قرآن کریم پرداخته می‌شود. در مقابل، گروهی دیگر از عالمان قرآنی، به نقد نظریه اعجاز عددی پرداخته و اشکالات متعددی نسبت به آن مطرح نموده و اعجاز قرآن از طریق «اعجاز عددی» را قابل اثبات نمی‌دانند.

موافقان اعجاز عددی قرآن

برخی از موافقان اعجاز عددی قرآن و تألیفات و نظراتشان در این باره چنین است:

  • ۱ـ معجزة القرآن الکریم،‌ دکتر رشاد خلیفه:

بحث اعجاز عددی قرآن، با ادعاهای رشاد خلیفه در کتاب «معجزة القرآن الکریم» آغاز شد. او به مدت سه سال در مورد قرآن با استفاده از رایانه تحقیق کرد و نتیجه این تحقیقات را در سال ۱۳۵۱ ش. به روزنامه‌های دنیا داد. او ادعا کرد که نظمی را در قرآن کشف نموده که ویژگی خاص قرآن بوده و یکی از بزرگترین جنبه‌های اعجازی آن به شمار می‌رود. رشاد خلیفه تلاش نمود اثبات نماید که رابطه نزدیکی میان حروف مذکور با حروف سوره‌ای که در آغاز آن قرار گرفته‌اند، وجود دارد. او برای محاسبات خود از رایانه کمک گرفت و نسبت این حروف را در ۱۱۴ سوره قرآن سنجید. برخی از نتایجی که بدان رسید عبارتند از: ۱. نسبت حرف «ق» در «سوره ق» از تمام سوره‌های قرآن بدون استثناء بیشتر است. ۲. مقدار حرف «ص» در «سوره ص» نیز به تناسب مجموع حروف سوره از هر سوره دیگر بیشتر است. ۳. حروف «ن» در «سوره ن والقلم» بزرگترین رقم نسبی را در ۱۱۴ سوره قرآن دارد.

رشاد خلیفه عدد ۱۹ را یک عدد اساسی در قرآن می‌داند که از «تسعة عشر» اخذ کرده و اعداد برخی آیات و کلمات را بر آنها تطبیق نموده و یک نظام ریاضی را ارائه می‌دهد. وی با محاسبات زیاد و جدول‌های متعدد ۱۹ را یک عدد اساسی در قرآن اثبات می کند و از آن نتایج زیر را می‌گیرد:

الف. قرآن کلام خداست. محل حروف مقطعه قرآن در جای مشخص خود طرح پیشرفته توزیع الفبایی در سراسر قرآن را اثبات می‌کند. هیچ کس نمی‌تواند ادعا کند که این گونه طرح پیشرفته توسط انسان، قابل وصول باشد.

ب. ترتیب موجود تدوین سوره‌های قرآن، ترتیبی ملهم از ذات الهی است.

ج. ترتیب نزول سوره‌های قرآن، آنچنان که امروزه می‌دانیم از جانب خدای تعالی است.

د. محل نزول سوره‌های قرآن، اعم از مکی یا مدنی، مورد تأیید قرار می‌گیرد.

ه. شیوه مخصوص کتابت کلمات در قرآن را خدای تعالی دستور فرموده است ولذا توصیه می‌کند در کتابت قرآن (صلوة، به صلاة) تغییر داده نشود.

و. طریق خاص قرآن در تقسیم هر سوره به آیات با امر الهی صورت گرفته است.

ز. آیه «‌بسم الله الرحمن الرحیم» جزء لایتجزای هر سوره،‌ بجز سوره توبه است، که آن را با دلایلی از نظم ریاضی ثابت می‌کند.

البته نظریات رشاد خلیفه بعداً مورد مناقشه قرار گرفت، اما به هر روی نظریات او باعث جلب توجه عده زیادی به بحث اعجاز علمی قرآن گردید.

  • ۲ـ اعجاز قرآن، تحلیل آماری حروف مقطعه،‌ تألیف رشاد خلیفه، ترجمه و ضمائم از سید محمدتقی‌ آیت‌اللهی:

مترجم محترم، کتاب را از نسخه اصل انگلیسی ترجمه کرده و در سال ۱۳۶۵ ش. توسط انتشارات دانشگاه شیراز منتشر شده است.

  • ۳ـ معجزة‌القرآن العشرین من کشف سباعیة‌ و ثلاثیة اوامر القرآن الکریم،‌ ابن خلیفه علیوی:

ایشان در کتاب خود که ۱۱۰ صفحه است، می‌گوید ۹۰% اوامر قرآن، هفتگانه یا سه‌گانه یا یگانه است و تکرار آنها در موارد خود لازم بوده است. برای مثال: امر «اُعبُدوا» (بپرستید) را سه‌ بار به همه مردم خطاب کرده است؛ سه بار نسبت به اهل مکه در قرآن آمده و سه بار نسبت به پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله آمده است و حضرت شعیب علیه السلام سه بار به قوم خود گفته است و حضرت نوح علیه السلام سه‌ بار و حضرت هود علیه السلام سه‌ بار و حضرت صالح علیه السلام سه‌ بار و حضرت عیسی علیه السلام سه بار گفته‌اند که این سرّ غریب و عجیبی است. وی از این اعداد منظم اعجاز قرآن را نتیجه می‌گیرند.

  • ۴ـ المنظومات العددیة فی‌القرآن العظیم، مهندس مصطفی‌ ابوسیف بدران:

این کتاب در ۸۸ صفحه چاپ شده است و روابط ریاضی حروف مقطعه را بررسی کرده است. به ویژه حالات مختلف لفظ «الله» را بررسی کرده است.

  • ۵ـ الاعجاز العددی للقرآن الکریم،‌ عبدالرزاق نوفل:

این کتاب در سه جزء جداگانه چاپ شده است و سپس تحت عنوان «اعجاز عددی در قرآن کریم» توسط مصطفی حسینی طباطبائی ترجمه شده است. ایشان تلاش کرده تا نظام ریاضی تکرار واژه‌ها را در قرآن نشان دهد.

  • ۶ـ اعجازات حدیثة علمیة و رقمیة فی‌القرآن،‌ دکتر رفیق ابوالسعود:

ایشان در یک فصل کتاب خود، معجزه اعداد و ارقام را در قرآن مطرح می‌کند و مطالبی شبیه مطالب عبدالرزاق نوفل می‌آورد. برای مثال می‌نویسد: - المصیبة ۷۵ مرتبه، الشکر ۷۵ مرتبه - الشدة ۱۰۲ مرتبه، الصبر ۱۰۲ مرتبه - المحبة‌ ۸۳ مرتبه، الطاعة‌ ۸۳ مرتبه.

  • ۷ـ کاربرد روش سیستم‌ها (راسل. ل.ا.ک) به ضمیمه تعبیر قرآن آربری، ترجمه محمدجواد سهلانی:

ایشان در یک فصل کتاب مطالب رشاد خلیفه را ترجمه کرده و آورده است.

  • ۸ـ اعجاز الرقم ۱۹ فی‌القرآن الکریم، بسام نهاد جرار:

ایشان پس از آن که نظام ریاضی دکتر رشاد خلیفه را توضیح می‌دهد و به آن اشکالاتی می‌گیرد، به صورت جدیدی اعجاز عدد ۱۹ را در قرآن اثبات می‌کند. برای مثال می‌گوید: اعدادی که در قرآن آمده است ۳۸ عدد است و این عدد از مضاعف‌های عدد ۱۹ است و نیز تعداد اعداد صحیحی که به صورت مکرر در قرآن آمده است ۲۸۵ بار است که این عدد هم از مضاعف‌های عدد ۱۹ (۲۸۵ = ۱۹×۱۵) است. ایشان فصل سوم کتاب (ص ۱۴۰ـ۱۵۲) را به همین امر اختصاص داده است.

  • ۹ـ اعجاز عددی قرآن کریم و رد شبهات، محمود احمدی:

ایشان کوشش نموده است تا اشکالاتی را که بر اعجاز عددی و محاسبات عبدالرزاق نوفل و رشاد خلیفه نموده‌اند، جواب دهد. او در ابتدا تمام مطالب رشاد خلیفه و عبدالرزاق نوفل را خلاصه کرده و بیان نموده است. ایشان اشکالات را یکی پس از دیگری برمی‌شمارد و حتی برخی از آنها را به نقل از نامه‌های دکتر رشاد خلیفه پاسخ می‌دهد.

  • ۱۰ـ المعجزة، مهندس عدنان رفاعی:

ایشان هم مطالبی شبیه سخنان عبدالرزاق نوفل و دکتر رفیق ابوالسعود می‌آورند.

  • ۱۱ـ الاعجاز العددی فی‌ سورة الفاتحة، طلحة‌ جوهر:

ایشان نیز محور بحث خویش را عدد ۱۹ قرار داده است و آیه «بسم‌الله الرحمن الرحیم» را با آیه «تسعة‌عشر» مقایسه می‌کند و در پایان آیاتی را که ۱۹ حرف دارد، جمع‌آوری کرده است و از همه مطالب کتاب اعجاز عددی و ریاضی قرآن را ثابت می‌کند.

  • ۱۲ـ اعجاز ریاضی زوج و فرد در قرآن کریم، کوروش جم نشان:

ایشان با توجه به آیه سوم سوره فجر که خداوند متعال به زوج و فرد سوگند یاد کرده است به فکر افتاده است که شاید یک نظام عددی بر مبنای زوج و فرد در قرآن باشد. در نهایت جمع اعداد زوج دقیقاً مساوی با جمع تعداد آیات قرآن یعنی ۶۲۳۶ و جمع اعداد فرد مساوی با ۶۵۵۵ است که حاصل جمع شماره سوره‌ها می‌باشد و بدین ترتیب نمونه دیگری از اعجاز عددی قرآن را اثبات می‌کند.

  • ۱۳ـ من‌الاعجاز البلاغی والعددی للقرآن الکریم، دکتر ابوزهرا نجدی:

ایشان کار دکتر رشاد خلیفه را ادامه داده است و برای مثال می‌گوید در قرآن ۳۴ مرتبه واژه سجده آمده که اشاره به ۳۴ سجده نمازهای یومیه است.

مخالفان اعجاز عددی قرآن

در مقابل موافقان اعجاز عددی قرآن، گروهی دیگر از قرآن‌پژوهان، به نقد این مسئله پرداخته و کتابهایی تألیف کردند، از جمله:

  • ۱ـ تسعة‌ عشر ملکاً، بیان أن فریة الاعجاز العددی للقرآن خدعة بهائیة،‌ حسین ناجی محمد محی‌الدین: ایشان به شدت به کسانی که عدد ۱۹ را یکی از اسرار قرآن می‌دانند حمله می‌کند و آنها را نوعی دروغ بستن بر خدا دانسته است. سپس متذکر می‌شود که عدد ۱۹ از شعارهای بهائیان است که در نظر مسلمانان مرتد و کافر هستند؛ و شواهدی می آورد که سال در نظر آنان ۱۹ ماه است؛ هر ماهی نیز ۱۹ روز است؛ کتاب «البیان» آنان ۱۹ قسمت است و هر قسم آن ۱۹ باب است و عدد نمازهای و یومیه آنها ۱۹ رکعت است و... . در بخش دیگر متذکر می‌شود که عدد ۱۹ مختص قرآن نیست و جملاتی را بیان می‌کند که بدون استفاده از رایانه بر اساس عدد ۱۹ شکل گرفته است در حالی که مطالب آن باطل است. مثل: «لابعث و لاحساب و لاجهنم؛ لاصراط و لاجنة و لانعیم و...». (۱۹ حرف است و ۴ الف دارد.) و سپس بیان می‌کند که رابطه‌ای بین «بسم‌الله الرحمن الرحیم» و حروف مقطعه سوره‌ها و جهنم (نوزده ملک جهنم) وجود ندارد. در بخش دیگری خطاهای عددی قائلین به اعجاز عددی را توضیح می‌دهد.
  • ۲ـ المعجزة القرآنیة،‌ دکتر محمدحسن هیتو: ایشان تقریباً همان مطالب حسین ناجی محمد را تأیید و تکرار می‌کند.
  • ۳ـ اعجاز الرقم ۱۹ فی‌القرآن‌الکریم،‌ بسام نهاد جرار: ایشان هر چند خود به نوعی اعجاز عدد ۱۹ را در قرآن پذیرفته است اما با ذکر مطالبی خطاها و اشتباهات دکتر رشاد خلیفه را بیان کرده است. او می‌نویسد: بعد از تحقیق در مورد تکرار حروف در سوره‌ها متوجه شدم که دکتر رشاد خلیفه به صورت عمدی دروغ گفته است تا این که به نتایج مورد نظرش در تکرار حروف در هر سوره برسد و ثابت کند که همگی بر عدد ۱۹ قابل تقسیم است. ایشان در جای دیگر به انحراف فکری رشاد خلیفه اشاره کرده و می‌گوید پس از آن که کتاب «معجزة القرآن الکریم» از ایشان چاپ شد و اشکالات آن ظاهر شد،‌ رشاد خلیفه (که امام جماعت مسجد توسان بود) با نمازگزاران اختلاف پیدا کرد و او را طرد کردند و رشاد خلیفه مرکزی را افتتاح کرد و سنت را منکر شد و در نهایت ادعای نبوت کرد و سرانجام نیز در همان مرکز کشته شد.
  • ۴ـ اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن، عباس یزدانی: ایشان در مقاله‌ای مفصل در مجله کیهان اندیشه اشکالات متعددی نسبت به برخی از کتاب‌ها و مقالاتی که اعجاز عددی را پذیرفته‌اند،‌ مطرح می‌کند و این جریان را انحرافی دانسته که موجب سرگردانی افراد می‌شود. مؤلف به استفاده‌های ذوقی از آیات قرآن اشاره می‌کند و می‌نویسد: «ن» در سوره «ن والقلم» ۱۳۱ مرتبه آمده است نه ۱۳۲ مرتبه تا مضرب ۱۹ باشد. بخاطر همین دکتر رشاد خلیفه مجبور شده «ن» اول را به صورت «نون» بنویسد تا یک نون اضافه شود و یک نون هم از بسم‌الله الرحمن الرحیم آغاز سوره وام گرفته است تا تعداد ۱۳۳ عدد نون تمام شود. ایشان در پایان مطالب خود، نتایجی می‌گیرد که عبارتند از:

الف. اعجاز عددی قرآن که توسط رشاد خلیفه مطرح شد، ردپای آن در کتاب «الاتقان» سیوطی مطرح است.

ب. این،‌ جریانی انحرافی و نامبارک بود که هیچ خدمتی به نشر فرهنگ قرآن نکرد و خود رشاد خلیفه با طرح مطالبی مخرب از جمله تعیین دقیق زمان برپایی قیامت (۱۷۰۹ ق) و ادعای رسالت، خود را به کشتن داد.

ج. آمار و ارقام اعلام شده در مورد نظم ریاضی قرآن غالباً درست نیست.

د. در شمارش کلمات و حروف،‌ روش واحدی را رعایت نمی‌کنند.

ه. بر فرض که توازن و تناسبی در تکرار واژه‌های قرآن باشد، این به تنهایی معجزه بودن قرآن را ثابت نمی‌کند. زیرا مشابه این امور در کارهای بشری وجود دارد.

و. بین نتیجه‌گیری های خاصی که از توازن و تناسب کلمات گرفته می‌شود با این گونه مطالب، رابطه منطقی وجود ندارد و پاره‌ای از این استنتاج ها مبتلا به مغالطه «هست و باید» می‌باشند.

ز. این جریان انحرافی دستاویزی برای معتقدان به تحریف قرآن می‌شود که در مواردی که نظم ریاضی به حد نصاب نرسد نتیجه بگیرند که پس قرآن تحریف شده است.

ح. استفاده شاعرانه (نه برهانی) از بعضی تناسب‌ها اشکال ندارد ولی این یک بیان خطابی و شاعران است.

ط. در کتاب و سنت هیچ اشاره و کنایه‌ای به وجود نظم ریاضی در قرآن دیده نمی‌شود. بلکه قرآن کتاب هدایت و عمل است.

ی. راه پی‌بردن به اعجاز قرآن تسلط به فنون ادبیات عرب و تلاوت فراوان و تأمل در قرآن است،‌ نه سیر انحرافی فوق.

  • ۵ـ اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن؛ ‌پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، محمدعلی رضائی اصفهانی:

دکتر محمدعلی رضائی اصفهانی نیز با آوردن نمونه هائی از دیدگاه های دو طرف در مور اعجاز عددی قرآن، در پایان نتایج زیر را بیان می کند:

الف. تعداد زیادی از دانشمندان مسلمان نظم ریاضی قرآن را دنبال کرده‌اند و به نتایج قابل توجهی رسیده‌اند، هر چند که برخی از محاسبات آنها خطا بوده و یا با اعمال سلیقه و ذوق شخصی همراه بوده است. از سخنان طرفین استفاده می‌شود که نظم ریاضی قرآن به صورت موجبه جزئیه مورد پذیرش موافقان و مخالفان اعجاز عددی واقع شده است اما به صورت موجبه کلیه (یعنی در همه موارد ادعا شده) مورد قبول نیست.

ب. مبنا بودن عدد ۱۹ در همه آیات و ارقام قرآنی،‌ مخدوش است. اما این مطلب بدان معنا نیست که بگوئیم متفکران اسلامی که این سخن را گفته‌اند، بهائی بوده یا منحرف بوده‌اند. این گونه برخوردها در مطالب علمی صحیح به نظر نمی‌رسد. جالب این است که برخی از این افراد در حالی دکتر رشاد خلیفه و امثال او را متهم به انحراف فکری و... می‌کنند که خود اعجاز عددی ۱۹ را به صورتی دیگر در کتاب خویش پذیرفته‌اند.

ج. نظم ریاضی قرآن (در همان موارد محدودی که وجود دارد و مورد پذیرش طرفین است) یک مطلب شگفت‌انگیز است چرا که یک فرد امّی و درس‌ناخوانده در طی ۲۳ سال کتابی با نظم خاص ریاضی آورده است که در حالات روانی مختلف مثل جنگ و صلح و در مکان‌ها و زمان‌های متفاوت آورده شده است (نه مثل یک دانشمند فارغ‌ از همه چیز که در یک کتابخانه با آرامش کتابی منظم تدوین می‌کند)‌ و مطالبی عالی و همراه با فصاحت و بلاغت در آن وجود دارد. این مطلب خود بسی شگفت‌آور و عجیب است، اما آیا می‌توان ادعا کرد که این نظم ریاضی اعجاز قرآن را نیز ثابت کند؟ در اینجا دو اشکال عمده وجود دارد: نخست آنکه این مطلب از لحاظ صغری قابل خدشه‌ است، چرا که نظم ریاضی به صورت موجبه کلیه اثبات نشد و کثرت مطالب اثبات شده به طوری نیست که اعجاز را ثابت کند. و دوم از لحاظ کبری قابل خدشه است چرا که قرآن کریم که تحدی و مبارزه طلبی کرده است (که اگر می‌توانید مثل قرآن را بیاورید) تحدی آن عام نیست و شامل همه جنبه‌های اعجاز قرآن نمی‌شود و در قرآن نیز اشاره‌ای به اعجاز عددی آن نشده است. هر چند که ممکن است تحدی قرآن عام باشد، اما اشکال اول هنوز سر جای خود باقی است، پس اعجاز علمی قرآن از طریق اعجاز عددی آن فعلاً قابل اثبات نیست.

د. با توجه به مطالب فوق و عدم اثبات قطعی اعجاز عددی قرآن، نتایجی که دکتر رشاد خلیفه از این مطلب می‌گرفت مخدوش می‌شود و محل نزول سوره‌ها و ترتیب سوره‌ها و شیوه کتابت و طریقه خاص تقسیم آیات اثبات نمی‌شود، مگر آن که به صورتی قطعی و جامع اعجاز عددی قرآن اثبات گردد.

ه. برخی از طرفداران اعجاز عددی قرآن از آن مطلب برای اثبات تحریف‌ناپذیری قرآن و برخی به عنوان خطر توهم تحریف قرآن یاد کرده بودند، در حالی که اعجاز عددی زبان گزارشی دارد، پس فقط می‌تواند بگوید که این گونه نظم ریاضی هست، اما چگونه باید باشد را بیان نمی‌کند. بنابراین نظم ریاضی قرآن دلیل بر تحریف‌پذیری یا تحریف ناپذیری قرآن نیست.

نمونه‌هائی از اعجاز عددی قرآن

برخی از مواردی که به عنوان اعجاز عددی یا نظم ریاضی قرآن کریم ذکر کرده اند، چنین است:

تناسب کلمات با مصادیق آنها:

  1. کلمه یوم (روز) به صورت مفرد ۳۶۵ مرتبه (دقیقاً به تعداد روزهای سال) و به صورت مثنی و جمع ۳۰ مرتبه (به تعداد روزهای ماه).
  2. کلمه شهر (به معنای ماه) در کل قرآن ۱۲ مرتبه (به تعداد ماه های سال).
  3. کلمه امام به صورت مفرد و جمع ۱۲ مرتبه.

تساوی در کلمات متضاد:

  1. دنیا و آخرت؛ ۱۱۵ مرتبه.
  2. شیطان و ملائکه؛ ۶۸ مرتبه.
  3. حیات و موت؛ ۱۴۵ مرتبه.
  4. سیّئات (گناهان) و صالحات (کارهای نیک)؛ ۱۶۷ مرتبه.
  5. کفر و ایمان؛ ۲۵ مرتبه.
  6. نفع و فساد؛ ۵۰ مرتبه.
  7. حرّ (گرما) و برد (سرما)؛ ۴ مرتبه.
  8. صیف (تابستان) و شتا (زمستان)؛ ۱ مرتبه.

تناسب در کلمات مرتبط با هم:

این قسمت مثال های متعددی دارد که به منظور رعایت اختصار به ذکر تعدادی از آنها اکتفا می شود:

  1. روایات، لازمه محبت را طاعت دانستند. لذا هر کدام از کلمات محبت و طاعت ۸۳ مرتبه آمده اند.
  2. زکات برای مال برکت می آورد. هر کدام از کلمات زکات و برکت ۳۲ مرتبه آمده اند.
  3. صلوة برای انسان نجات را دربردارد. این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۶۷ مرتبه آمده است.
  4. کافرین در قیامت در نار (آتش) عذاب می شوند، این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۱۵۴ مرتبه آمده است.
  5. مسلمین همواره در جهاد هستند، این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۴۱ مرتبه آمده است.
  6. دین با مساجد آمیخته است، این دو کلمه مساوی هم و هر یک ۹۲ مرتبه آمده است.
  7. به تعبیر قرآن، بندگان شکور (بسیار شکرکننده) قلیل هستند، این دو کلمه مساوی هم و ۷۵ مرتبه آمده است.
  8. در شدت باید صبر کرد، این دو کلمه مساوی هم و ۱۰۲ بار آمده است.
  9. بخل برای انسان حسرت ابدی را همراه دارد، این دو کلمه مساوی هم و ۱۲ مرتبه آمده است.
  10. در مصیبت هم باید خدا را شکر کرد، این دو کلمه مساوی هم و ۷۵ مرتبه آمده است.
  11. انفاق باید به قصد رضا (یعنی رضایت خداوند) باشد، این دو کلمه مساوی هم و ۷۳ مرتبه آمده است.
  12. انبیاء، بشیر (یعنی بشارت‌دهنده) و نذیر (یعنی بیم دهنده) هستند، کلمه نبی ۷۵ مرتبه آمده است که با مجموع کلمات بشیر (۱۸ مرتبه) و نذیر (۵۷ مرتبه) برابر است. (۷۵=۱۸+۵۷)
  13. حساب خدا با عدل و قسط همراه است، کلمه حساب ۲۹ مرتبه آمده که با مجموع کلمات عدل (۱۴ مرتبه) و قسط (۱۵ مرتبه) برابر است. (۲۹=۱۴+۱۵)

منابع

  • مجید بسمل، مجله رشد (آموزش قرآن)، پاییز ۱۳۸۳، شماره ۶.
  • اعجاز عددی و نظم ریاضی قرآن؛ ‌پژوهشی در اعجاز علمی قرآن، محمدعلی رضائی اصفهانی، ج۱،‌ ص۲۳۲ـ۲۲۰.
قرآن
متن و ترجمه قرآن
اوصاف قرآن (اسامی و صفات قرآن، اعجاز قرآن، عدم تحریف در قرآن)
اجزاء قرآن آیه، سوره، جزء، حزب، حروف مقطعه
ترجمه و تفسیر قرآن تاریخ تفسیر، روشهای تفسیری قرآن، سیاق آیات، اسرائیلیات، تاویل، فهرست تفاسیر شیعه، فهرست تفاسیر اهل سنت، ترجمه های قرآن
علوم قرآنی تاریخ قرآن: نزول قرآن، جمع قرآن، شان نزول، کاتبان وحی، قراء سبعه
دلالت الفاظ قرآن: عام و خاص، مجمل و مبین، مطلق و مقید، محکم و متشابه، مفهوم و منطوق، نص و ظاهر، ناسخ و منسوخ
تلاوت قرآن تجوید، آداب قرائت قرآن، تدبر در قرآن
رده ها: سوره های قرآن * آیات قرآن * واژگان قرآنی * شخصیت های قرآنی * قصه های قرآنی * علوم قرآنی * معارف قرآن