آیه 47 سوره انبیاء

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

وَنَضَعُ الْمَوَازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيَامَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئًا ۖ وَإِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنَا بِهَا ۗ وَكَفَىٰ بِنَا حَاسِبِينَ

مشاهده آیه در سوره


<<46 آیه 47 سوره انبیاء 48>>
سوره : سوره انبیاء (21)
جزء : 17
نزول : مکه

ترجمه های فارسی

و ما ترازوهای عدل را به روز قیامت خواهیم نهاد و هیچ ستمی به هیچ نفسی نخواهد شد و اگر عملی به قدر دانه خردلی باشد در حساب آریم و تنها علم ما برای حسابگری کفایت خواهد کرد.

و ترازوهای عدالت را در روز قیامت می نهیم و به هیچ کس هیچ ستمی نمی شود؛ و اگر [عمل خوب یا بد] هم وزن دانه خردلی باشد آن را [برای وزن کردن] می آوریم، و کافی است که ما حسابگر باشیم.

و ترازوهاى داد را در روز رستاخيز مى‌نهيم، پس هيچ كس [در] چيزى ستم نمى‌بيند، و اگر [عمل‌] هموزن دانه خردلى باشد آن را مى‌آوريم و كافى است كه ما حسابرس باشيم.

روز قيامت ترازوهاى عدل را تعبيه مى‌كنيم، و به هيچ كس ستم نمى‌شود. اگر عملى به سنگينى يك خردل هم باشد به حسابش مى‌آوريم، كه ما حساب‌كردن را بسنده‌ايم.

ما ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌کنیم؛ پس به هیچ کس کمترین ستمی نمی‌شود؛ و اگر بمقدار سنگینی یک دانه خردل (کار نیک و بدی) باشد، ما آن را حاضر می‌کنیم؛ و کافی است که ما حساب‌کننده باشیم!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

We shall set up just scales on the Day of Resurrection, and no soul will be wronged in the least. Even if it be the weight of a mustard seed We shall produce it and We suffice as reckoners.

And We will set up a just balance on the day of resurrection, so no soul shall be dealt with unjustly in the least; and though there be the weight of a grain of mustard seed, (yet) will We bring it, and sufficient are We to take account.

And We set a just balance for the Day of Resurrection so that no soul is wronged in aught. Though it be of the weight of a grain of mustard seed, We bring it. And We suffice for reckoners.

We shall set up scales of justice for the Day of Judgment, so that not a soul will be dealt with unjustly in the least, and if there be (no more than) the weight of a mustard seed, We will bring it (to account): and enough are We to take account.

معانی کلمات آیه

مثقال: چيزى است كه با آن وزن مى ‏كنند (سنگ) و نيز مثقال به معنى وزن الشي‏ء (سنگينى) است.

خردل: علفى است كه تخمهاى سياه و بسيار ريز دارد، در المنجد آمده: «نبات له حب صغير جدا اسود». اقرب الموارد آن را خود دانه گفته است، اين كلمه فقط دو بار در قرآن آمده است: انبياء/ 46، لقمان/ 16.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ إِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَ كَفى‌ بِنا حاسِبِينَ «47»

و ما براى روز قيامت، ترازوهاى عدل برپا خواهيم كرد، پس (در آن روز) هيچ ستمى به احدى نخواهد شد و اگر (عملى) همسنگ دانه‌ى خردلى (هم) باشد، ما آن را (براى محاسبه) خواهيم آورد و (همين قدر در دقّت محاسبات) كافى است كه ما حسابرس باشيم.

جلد 5 - صفحه 457

نکته ها

اين آيه بشارتى به نيكوكاران و هشدارى به خلافكاران است كه اعمال شما بى‌كم و كاست، كيفر و پاداش داده مى‌شود، چنانكه فيض كاشانى مى‌گويد:

هشدار كه هر ذرّه حسابست در اينجا

ديوان حسابست و كتابست در اينجا

«خَرْدَلٍ» نام گياهى است كه دانه‌هاى بسيار ريز سياه دارد و در كوچكى و حقارت، ضرب المثل شده است.

«ميزان» به معناى وسيله‌ى سنجش، بارها در قرآن مجيد مطرح شده و مورد تأكيد خداوند متعال قرار گرفته است. ناگفته پيداست كه سنجش هر چيزى با وسيله‌اى متناسب با آن صورت مى‌پذيرد، مثلًا براى سنجش درجه‌ى هوا، آن را با دماسنج، براى اندازه گيرى طول، آن را با متر و براى سنجش وزن اشيا، آن را با كيلو محاسبه مى‌كنند. بديهى است كه براى سنجيدن انسان و اعمال او نيز از وسيله‌اى متناسب با او كه همان انسان كامل است استفاده شود، همانطور كه در روايات آمده است: امامان معصوم و انبيا و اوصيا عليهم السلام موازين قسط هستند. «1» و در زيارتنامه‌ى اميرالمؤمنين علىّ عليه السلام نيز مى‌خوانيم: «السلام على ميزان الاعمال». «2»

سؤال: اگر واقعاً محاسبات خداوند، اينچنين دقيق است، پس ديگر عفو و كرم الهى چه جايگاه و توجيهى دارد؟!

پاسخ: حسابرسى يك اصل است و لطف و بخشش اصل ديگر كه هر كدام در جاى خود محفوظ است و منافاتى با ديگرى ندارد.

سؤال: در بعضى آيات آمده است كه خداوند براى گروهى از مردم، ميزانى برپا نمى‌كند، «فَلا نُقِيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْناً» آيا ميزان براى افراد خاصّى خواهد بود؟

پاسخ: خير، ميزان براى همه‌ى انسان‌ها اقامه خواهد شد، امّا از آنجا كه ميزان براى محاسبه‌ى اعمال است، وقتى تبهكارى چيزى در بساط ندارد تا ارائه كند و جهنّمى بودنش‌


«1». كافى، ج 1، ص 469؛ معانى الاخبار، ص 31.

«2». تفسير نمونه.

جلد 5 - صفحه 458

قطعى و مسلّم است، ديگر نيازى به برپايى ميزان نيست و سنجش بى‌معناست. «1»

پیام ها

1- هر چيز، هر شخص و هر عملى كه قابليّت سنجش داشته باشد، براى خود ميزانى خواهد داشت. «الْمَوازِينَ»

2- حساب خداوند بسيار دقيق است. «مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ»

3- اعمال ما در دنيا محو نمى‌شود و در قيامت با آن روبرو هستيم. «أَتَيْنا بِها»

4- خدا، هم عالم است‌ «أَتَيْنا بِها»، هم عادل‌ «الْقِسْطَ»، وهم حسابرس. «حاسِبِينَ»


«1». تفاسير صافى و نورالثقلين.



پانویس

  1. تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه