آیه 24 سوره نور
| <<23 | آیه 24 سوره نور | 25>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
در روزی که زبان و دست و پای ایشان بر اعمال (ناشایسته) آنها گواهی دهد.
[در] روزی که زبان ها و دست ها و پاهایشان بر ضد آنان به گناهانی که همواره انجام می دادند، شهادت دهند.
در روزى كه زبان و دستها و پاهايشان، بر ضد آنان براى آنچه انجام مىدادند، شهادت مىدهند.
روزى كه زبانشان و دستهايشان و پاهايشان به زيانشان بر كارهايى كه مىكردهاند شهادت دهند.
در آن روز زبانها و دستها و پاهایشان بر ضدّ آنها به اعمالی که مرتکب میشدند گواهی میدهد!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
«أَلْسِنَتُهُمْ»: مراد از به گفتار آمدن زبان، با وجود این که برابر آیات دیگر مهر شده است، به نطق آوردن زبان و همه اندامهای دیگر است، به گونهای که تنها خدا میداند.
نزول
حسین بن حمدان الخصیبى با سندهاى خود از امام على بن موسىالرضا علیهالسلام نقل نماید که به چند نفر از شیعیان که در خدمت ایشان بودند، فرمود: آیا اتهامى که بر ماریه قبطیه وارد آوردند، میدانید؟ گفتند: شما بهتر میدانید و از امام خواستند که موضوع را از براى آنها بیان فرماید.
امام فرمود: هنگامى که مقوقس، ماریه قبطیه را به عنوان هدیه نزد رسول خدا صلى الله علیه و آله فرستاد، غلامى را با او همراه نمود که نام وى جریح بود غلام مزبور از جنس مردان نبود بلکه خنثى بود و هر دو به رسول خدا صلی الله علیه و آله ایمان آوردند و مسلمان شدند.
و ماریه به ملک یمین پیامبر درآمد، این موضوع باعث رشک بردن و حسادت بعضى از زوجات پیامبر مخصوصاً عائشه و حفصه گردید. پس از تولد ابراهیم از ماریه قبطیه زوجات مزبور وى را متهم نمودند که تولد ابراهیم از ناحیه پیامبر نبوده بلکه از ناحیه جریح مى باشد، در حالتى که از مرد نبودن جریح اطلاعى نداشتند.
عائشه و حفصه موضوع ماریه را به پدران خویش هم گفته بودند، لذا ابوبکر و عمر پدران عائشه و حفصه نزد پیامبر آمدند و به وى خبر دادند که چنین شایع است که ابراهیم فرزند شما نیست. رسول خدا صلی الله علیه و آله فوقالعاده ناراحت و در عین حال خشمگین گردید و به على دستور داد که درباره این موضوع تحقیق کند و حتى به وى فرمود: اگر جریح را با ماریة در حجره ببیند به فوریت او را به قتل برساند.
على براى انجام مأموریت شمشیر برداشت و به طرف حجره ماریه قبطیه به راه افتاد و موقعى رسید که جریح در حجره ماریه وى را به آداب معاشرت با بزرگان و کیفیت احترام نسبت به آنان تعلیم میداد. در این میان جریح متوجه گردید که على با شمشیر، شتابان به طرف حجره ماریه مى آید لذا ترسید و از حجره خارج شد على او را دنبال نمود.
جریح از ترس برف درخت خرمائى که در آن اطراف بود رفت و بر بالاى آن جاى گرفت. على به وى گفت که از درخت پائین بیاید. جریح که از قضیه اطلاعى نداشت، گفت: اگر مرا امان بدهى از درخت پائین خواهم آمد. على به وى امان داد در حین پائین آمدن جامه جریح به شاخه درخت خرما اصابت کرد و پاره شد در این میان معلوم گردید که وى مرد نیست لذا على دست او را گرفت و نزد پیامبر آورد و موضوع مرد نبودن وى را به رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم گفت. پیامبر در عین تعجب، خوشحال گردید. ابوبکر و عمر وقتى متوجه شدند از گفتار خویش عذر خواستند و توبه و استغفار نمودند سپس آیات 23 و 24 این سوره نازل گردید.[۱]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
يَوْمَ تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ «24»
روزى كه زبانها و دستها و پاهايشان، عليه آنان به آنچه انجام دادهاند گواهى مىدهند.
نکته ها
مسألهى گواهى دادن اعضاى بدن در قيامت، بارها در قرآن مطرح شده است. در سورهى فصّلت مىخوانيم: «حَتَّى إِذا ما جاؤُها شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَ أَبْصارُهُمْ وَ جُلُودُهُمْ بِما كانُوا يَعْمَلُونَ» «1» هنگامى كه به دوزخ رسند، گوش و چشم و پوست بدن آنان به گناهانى كه انجام دادهاند، گواهى دهند. در سورهى يس مىخوانيم: «الْيَوْمَ نَخْتِمُ عَلى أَفْواهِهِمْ وَ تُكَلِّمُنا أَيْدِيهِمْ وَ تَشْهَدُ أَرْجُلُهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ» «2» در آن روز بر دهان كافران مهر خموشى زنيم و دستهايشان با ما سخن گويند و پاهايشان به آنچه كردهاند گواهى دهند.
چون در شهادت، بايد در مورد ديگرى گواهى داد، پس معلوم مىشود جوهر وشخصيّت انسان غير از اعضاى بدن اوست كه عليه او شهادت مىدهند. زيرا شاهد ومشهود بايد از هم جدا باشند.
پیام ها
1- در دادگاه قيامت، انسان حتى مالك اعضاى خود نيست. «تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ»
«1». فصّلت، 20.
«2». يس، 65.
جلد 6 - صفحه 165
2- گواهىدادن، به درك و شعور نياز دارد. بنابراين اعضاى بدن آنچه را انجاممىدهند درك مىكنند، گرچه ما نفهميم. «تَشْهَدُ عَلَيْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَ أَيْدِيهِمْ وَ أَرْجُلُهُمْ»
3- در قيامت، بر تمامى گفتار و رفتار گواه آورده مىشود. «بِما كانُوا يَعْمَلُونَ»
پانویس
- ↑ شأن و نزول مزبور را سید هاشم بحرینى در البرهان فی تفسیر القرآن خود ذکر نموده و دیگران از مفسرین امامیه مخصوصاً متقدمین از مفسرین مانند ابوحمزه ثمالى و على ابراهیم و عیاشى و نیز خود شیخ بزرگوار ما چنین شأن و نزولى را درباره آیات 23 و 24 این سوره ذکر ننموده اند. بلى داستان جریح و اتهام وارده بر ماریه قبطیه به عنوان شأن و نزول در آیه 6 سوره حجرات «یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جاءَکمْ فاسِقٌ» در تفسیر على بن ابراهیم آمده است و در تفسیر مزبور اتهام وارده از ناحیه عایشه ذکر شده و درباره ابوبکر و عمر و آمدن آنها نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله ذکرى به میان نیامده است.
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
