قاعده حلیت

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو

قاعده حلیت از جمله قواعد فقهی است و منظور از این قاعده آن است که هر گاه در حلیت چیزی شک کردیم اصل حلیت آن است مگر آن که دلیل بر حرمت آن یافت شود .

بیان قاعده

قاعده حلیت، به معنای جواز تصرف در اشیای خارجی است که در حلیت آنها تردید شده است. برای مثال: هرگاه در حلال یا حرام بودن خوردن چیزی شک شود، با اجرای اصل حلیت ، به حلال بودن آن حکم داده می‌شود. بعضی از فقها ، اصل حلیت را مترادف اصل اباحه دانسته‌اند. [۱]

ادله اثبات قاعده

برای اثبات این اصل، به آیات و روایاتی استدلال شده است، از جمله:

۱. آیه ﴿هُوَ الَّذِی خَلَقَ لَکُمْ ما فِی الْاَرْضِ جَمِیعاً﴾ او است کسی که آن چه در زمین هست همه را برای شما آفرید ( بقره / 29 )

مضمون آیه، حلال بودن نعمت‌های الهی برای بندگان است، مگر این که برخلاف آن دلیل اقامه گردد. [۲]


۲. روایت «کل شی ء لک حلال حتی تعلم انه حرام بعینه. همه چیز بر تو حلال است، مگر به حرمت آن آگاه شوی».


پانویس

  1. ↑ آذری قمی، احمد، تحقیق الاصول المفیدة فی اصول الفقه، ص۱۹
  2. ↑ فاضل تونی، عبدالله بن محمد، الوافیة فی اصول الفقه، ص۱۸۵


فقه
کلیات: تاریخ فقه، ابواب فقه، احکام، اجتهاد، منابع اجتهاد در فقه شیعه، تقلید، اصول فقه، قواعد فقهی
منابع: عروة الوثقى، شرایع الاسلام، علل الشرائع، لمعه، جواهرالكلام، المكاسب المحرمه، مدارک الاحکام و ...
↓ رده ها ↓
فقه: فقیهان، منابع فقهی، اصطلاحات فقهی، آیات الاحکام، منابع اجتهاد در فقه شیعه، قواعد فقه
اصول فقه: اصول فقه، اصولیون، منابع اصول فقه، اصطلاحات اصول فقه
احکام: احکام، احکام عبادی، احکام اقتصادی، احکام خانواده، احکام روابط اجتماعی، احکام قضایی و جزایی، احکام اطعمه و اشربه، اصطلاحات احكام
قواعد فقهی
اصالت صحت، قاعده اشتراک، اهم و مهم، تداخل اسباب و مسببات، قاعده حلیت، قاعده طهارت، قاعده فراغ و تجاوز، قاعده قرعه، لاتعاد، لاضرر، قاعده میسور، نفی عسر و حرج، قاعده ید، قاعده سوق، نفی سبیل، قاعده لزوم، قاعده تسلیط، اکل مال به باطل، ولایت حاکم بر ممتنع، الاقرب فالاقرب
مسابقه از خطبه ۸۳ نهج البلاغه