محمد بن اشعث

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۰۷ توسط مهدی موسوی (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

«محمد بن اشعث کِندی» (م، ۶۷ ق)، از هواداران بنی‌امیه بود. پدرش اشعث بن قیس، از سران فتنه‌ها در زمان امام علی علیه السلام بود،[۱] که بعدا از خوارج شد و در نقشه قتل آن حضرت هم شرکت داشت. جَعده -خواهر محمد اشعث- نیز در مسموم ساختن امام حسن مجتبی علیه السلام دست داشت.

محمد بن‌ اشعث مانند پدرش، در تاریخ اسلام چهره خوبی از خود به یادگار نگذاشت. او پس از صلح امام حسن علیه السلام، حُجر بن عدىّ را دستگیر کرد و علیه او شهادت داد و به زیاد بن ابیه تحویل‌ داد.[۲]

در جریان قیام امام حسین علیه السلام نیز، به مسلم بن عقیل خیانت کرد؛ زیرا «طوعه» کنیز پدر او بود كه مسلم بن عقیل را در دوران تنهايى و غربت كوفه در خانه خود پناه داد. پسر طوعه که باخبر شد، به محمد بن اشعث خبر داد؛ او هم با آنکه به مسلم امان داده بود، به عبیدالله‌ بن‌ زیاد گزارش داد و خانه را برای دستگیری مسلم، محاصره کردند.[۳]

محمد اشعث در کربلا نیز، با برادرش قیس‌ بن‌ اشعث در میان فرماندهان سپاه عمر بن سعد بود.[۴] او در روز عاشورا، انتساب امام حسین علیه السلام به پیامبر صلی الله علیه وآله را انکار کرد؛ از این رو امام حسین او را نفرین نمود.[۵] امام صادق علیه السلام، محمد بن اشعث را در شهادت امام حسین علیه السلام شریک دانسته است.[۶]

همچنین محمد بن اشعث، از فرماندهان سپاه مصعب بن زبیر در جنگ علیه مختار ثقفی بود. او سرانجام در سال ۶۷ قمری در جریان قیام مختار کشته شد.[۷]

پانویس

  1. شرح ابن ابی الحدید، ج۱، ص۲۹۱.
  2. تاریخ طبرى، ج‌۵، ص‌۲۲۳‌ـ‌۲۲۴؛ البدایة والنهایه، ج‌۸، ص‌۴۲۵.
  3. مروج الذهب، ج۳، ص۵۸؛ انساب‌الاشراف، ج‌۲، ص‌۳۳۹؛ الارشاد، ج‌۲، ص‌۵۸.
  4. الاخبار الطوال، ص‌۲۹۸‌ـ‌۳۰۲؛ الکافى، ج‌۸، ص‌۱۴۴.
  5. ابن اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، ص۹۷. ج۶، ص۲۴۲؛ مجلسی، بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۳۵، ص۳۰۲.
  6. کلینی، الکافی، ۱۳۶۵ق، ج۸، ص۱۶۷.
  7. دینوری، اخبار الطوال، ۱۳۶۸ش، ص ۳۰۱-۳۰۴؛ مسعودی، مروج الذهب، ۱۴۰۹ق، ج۳، ص۹۸؛ ابن اثیر، الکامل، ۱۳۸۵ق، ج۴، ص۲۷۷؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۶، ص۱۱۵.

منابع

  • فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، نشر معروف.
  • دائرة المعارف قرآن کریم، "اشعث بن قیس"، ابوالقاسم زرگر، ج۳، ص۳۵۹-۳۶۲.
  • رویدادهای تاریخ اسلام، عبدالسلام ترمانینی، ترجمه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ج۱، ص۲۲۳.
  • "محمد بن اشعث بن قیس کندی"، ویکی شیعه.
11.jpg
واقعه عاشورا
قبل از واقعه
شرح واقعه
پس از واقعه
بازتاب واقعه
وابسته‌ها
مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه