آیه 31 سوره الرحمن

از دانشنامه‌ی اسلامی
نسخهٔ تاریخ ‏۲۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰ توسط Quran (بحث | مشارکت‌ها) (جایگزینی تفاسیر)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مشاهده آیه در سوره

سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلَانِ

مشاهده آیه در سوره


<<30 آیه 31 سوره الرحمن 32>>
سوره : سوره الرحمن (55)
جزء : 27
نزول : مدینه

ترجمه های فارسی

ای گروه انس و جنّ به زودی به حساب کار شما هم خواهیم پرداخت.

ای انس و جن! به زودی به [حساب] شما می پردازیم.

اى جن و انس، زودا كه به شما بپردازيم.

اى جنيان و آدميان، به حساب شما خواهيم رسيد.

بزودی به حساب شما می‌پردازیم ای دو گروه انس و جنّ!

ترجمه های انگلیسی(English translations)

Soon We shall make Ourselves unoccupied for you, O you notable two!

Soon will We apply Ourselves to you, O you two armies.

We shall dispose of you, O ye two dependents (man and jinn).

Soon shall We settle your affairs, O both ye worlds!

معانی کلمات آیه

  • نفرغ: فراغ: دست كشيدن از كار. «الفراغ: خلاف الشغل» طبرسى فرموده: آن در اصل به معنى خالى بودن است، على هذا سَنَفْرُغُ لَكُمْ‏ يعنى براى رسيدن به كار شما از كارهاى ديگر دست مى‏‌كشيم.
  • ثقلان: ثقل (بر وزن شرف) شى‏ء گرانقدر و پر ارزش حديث « انى تارك فيكم الثقلين ... » نيز در همان است منظور از ثقلان جن و انس‏ است كه به علّت مورد تكليف بودن و مورد خطاب خدا بودن، گرانقدر و پر ارزش مى‌‏باشند.[۱]

تفسیر آیه

تفسیر نور (محسن قرائتی)

سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ «31» فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ «32»

اى جنّ و انس! به زودى (حساب و كتاب) شما را بررسى مى‌كنيم. پس كدام نعمت پروردگارتان را تكذيب مى‌كنيد؟

«1». تفسير كنز الدقائق.

«2». تفسير برهان.

جلد 9 - صفحه 394

نکته ها

منظور از «سَنَفْرُغُ»، فراغ بعد از شغل نيست، بلكه به معناى توجّه خاص و پرداختن تمام به امرى مهم است.

اگر در حسابرسى خداوند، كلمه فراغت به كار رفته است، پس قاضى نيز بايد به هنگام قضاوت، از هر امر ديگر خود را فارغ نمايد. آرى دادرسى عادلانه، توجه و دقت و فراغت فكر و خيال مى‌خواهد.

به گفته صاحب تفسير مجمع البيان، چون جنّ و انس نسبت به ساير موجودات برترى دارند و داراى عقل و قدرت انتخاب و تشخيص هستند، به اينها «ثقل» گفته شده است.

«أَيُّهَ الثَّقَلانِ»

حساب در قيامت‌

حسابگر، خداوند است. «كَفى‌ بِنا حاسِبِينَ» «1»

حسابرسى سريع است. «وَ هُوَ أَسْرَعُ الْحاسِبِينَ» «2» از حضرت امير پرسيدند: چگونه خداوند به حساب همه خلق مى‌رسد؟ فرمود: همان طور كه همه را رزق مى‌دهد. «3»

از همه مى‌پرسند حتّى از پيامبران. «فَلَنَسْئَلَنَّ الَّذِينَ أُرْسِلَ إِلَيْهِمْ وَ لَنَسْئَلَنَّ الْمُرْسَلِينَ» «4»

حسابرسى بعضى آسان است. «حِساباً يَسِيراً» «5»

حسابرسى بعضى سخت است. «يَخافُونَ سُوءَ الْحِسابِ» «6»، «حِساباً شَدِيداً» «7»

در حديث مى‌خوانيم: نوع و چگونگى حساب بندگان، به ميزان داده‌ها و الطاف الهى بستگى دارد: «انما يداق الله العباد فى الحساب يوم القيامة على قدر ما آتاهم من العقول فى الدنيا» «8» همانا ميزان دقّت در حسابرسى بندگان در روز قيامت، به مقدار فهم و عقل داده شده به آنان در دنيا مى‌باشد.

در روايت آمده است: كسانى كه در داد و ستد با مردم، سخت‌گير و تنگ‌نظرند، حساب‌

«1». انبياء، 47.

«2». انعام، 62.

«3». نهج‌البلاغه، حكمت 300.

«4». اعراف، 6.

«5». انشقاق، 8.

«6». رعد، 21.

«7». طلاق، 8.

«8». كافى، ج 1، ص 11.

جلد 9 - صفحه 395

سخت و شديدى دارند. «1»

در روايات مى‌خوانيم: اگر در دنيا خود را محاسبه كنيد و از خودتان حساب بكشيد، خداوند در قيامت بر شما آسان مى‌گيرد و امام كاظم عليه السلام فرمود: از ما نيست كسى كه در دنيا از خودش غافل باشد و به حساب كار خود رسيدگى نكند. «2»

پیام ها

1- حسابرسى، از شئون مديريّت و تربيت است. وَجْهُ رَبِّكَ‌ ... سَنَفْرُغُ لَكُمْ‌ ...

2- از همه نعمت‌هاى مادى و معنوى حسابرسى مى‌شود، از آغاز سوره تا اينجا نعمت‌هاى مختلف مادى و معنوى مطرح شد و در اين آيه مى‌فرمايد؛ به زودى به حساب شما رسيدگى مى‌كنيم: «سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ»

3- همه بايد آماده حسابرسى باشند. «سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ»

4- خداوند، هر لحظه در شأن و كارى است، امروز عطا و فردا حسابرسى مى‌كند.

«كُلَّ يَوْمٍ هُوَ فِي شَأْنٍ ... سَنَفْرُغُ لَكُمْ»

5- خداوند براى حسابرسى تمام امكانات را بسيج مى‌كند. (بكار بردن «نفرغ» به جاى «افرغ» مى‌تواند اشاره به اين امر باشد.)

6- با اين‌كه هيچ چيز او را از چيزى ديگر باز نمى‌دارد، «لا يشغله شأن عن شأن»، ولى براى نشان دادن اهميّت حساب، او «فارِغاً» به حسابرسى مى‌آيد. «سَنَفْرُغُ لَكُمْ»

7- جن و انس هر دو مكلّف و مورد حسابرسى هستند. «أَيُّهَ الثَّقَلانِ»

8- ايمان به حسابرسى خداوند، در چگونگى بهره‌گيرى ما از نعمت‌هاى دنيوى اثر دارد. «سَنَفْرُغُ لَكُمْ أَيُّهَ الثَّقَلانِ. فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ»

«1». بحار، ج 7، ص 266.

«2». و سائل، ج 11، باب محاسبة النفس.

تفسير نور(10جلدى)، ج‌9، ص: 396



پانویس

  1. تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی، ج10، ص485

منابع

مسابقه از خطبه ۱۱۴ نهج البلاغه