آیه 54 سوره فرقان
| <<53 | آیه 54 سوره فرقان | 55>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
و او خدایی است که از آب (نطفه) بشر را آفرید و بین آنها خویشی نسب و بستگی ازدواج قرار داد، و خدای تو (بر هر چیز) قادر است.
و اوست که از آب، بشری آفرید و او را دارای [دو نوع پیوند] نسبی و سببی کرد؛ و پروردگارت همواره تواناست.
و اوست كسى كه از آب، بشرى آفريد و او را [داراى خويشاوندى] نسبى و دامادى قرار داد، و پروردگار تو همواره تواناست.
اوست كه آدمى را از آب بيافريد و او را نسب و پيوند ساخت. و پروردگار تو به اين كارها تواناست.
او کسی است که از آب، انسانی را آفرید؛ سپس او را نسب و سبب قرار داد (و نسل او را از این دو طریق گسترش داد)؛ و پروردگار تو همواره توانا بوده است.
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- نسبا: نسب: قرابت و خويشى. در قاموس گويد: «النسب و النسبة: القرابة» طبرسى فرموده: نسب راجع به ولادت نزديك است، منظور از آن در آيه ظاهرا (مذكر) است.
- صهرا: صهر (بكسر اول): قرابت ازدواجى در اقرب الموارد و قاموس معناى اولى آن را قرابت گفته است، منظور از آن ظاهرا (مؤنث)است، طبرسى فرموده: صهر اختلاطى است شبيه قرابت.[۱]
نزول
ابن سیرین گوید: این آیه درباره رسول خدا صلى الله علیه و آله و امام على مرتضى علیهالسلام نازل گردید زیرا رسول خدا صلی الله علیه و آله دختر خود فاطمه زهرا علیهاالسلام را براى على تزویج فرمود و اگر على بن ابى طالب نمى بود هر آینه کفو و همسرى از براى فاطمه وجود نداشت.[۲]
محمد بن العباس بعد از چهار واسطه از حکم بن ظهیر او از سدى او از ابومالک و او از ابن عباس نقل نماید که این آیه درباره رسول خدا صلى الله علیه و آله و سلم و على مرتضى علیهالسلام نازل شد زیرا پیامبر دختر خود فاطمه را براى على که پسر عمّ وى بود تزویج فرمود که در عین نسب خویشاوندى داماد پیامبر هم گردید.[۳]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
وَ هُوَ الَّذِي خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً وَ كانَ رَبُّكَ قَدِيراً «54»
و او كسى است كه انسان را از آب آفريد و او را داراى پيوند نسبى و سببى گردانيد (و نسل او را از اين دو طريق گسترش داد)، و پروردگار تو همواره تواناست.
«1» چنانچه در آيه 19 سورهى الرّحمن مى خوانيم مَرَج البَحرَين يَلتقيان
جلد 6 - صفحه 270
نکته ها
مراد از آب در اين آيه، نطفهى انسان است، به دليل آيهى: «أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهِينٍ» «1» و آيهى: «خُلِقَ مِنْ ماءٍ دافِقٍ» «2»
«نسب» پيوندى است كه از طريق زاد و ولد به وجود مىآيد، نظير پيوند پدر و فرزند و برادران با يكديگر. كلمهى «صهر» به معناى داماد است و دامادى پيوندى است كه بين يك مرد و يك خانوادهى ديگر به وجود مىآيد، مانند پيوند داماد با بستگان همسرش كه در اصطلاح به آن خويشاوندى سببى مىگويند.
پیام ها
1- هم انسان از آب است، «خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً» هم حيوان، «وَ اللَّهُ خَلَقَ كُلَّ دَابَّةٍ مِنْ ماءٍ» «3» و هم ساير موجودات زنده. «وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّ» «4»
2- همهى انسانها از يك مادّه آفريده شدهاند، «خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً» پس امتيازات و برترىهاى نژادى پوچ است.
3- انسان موجود با عظمتى است. «بَشَراً» (تنوين نشانه عظمت است)
4- زندگى انسان بر اساس پيوندهاى سببى و نسبى شكل مىگيرد. «نَسَباً وَ صِهْراً»
5- در اين آيه از بستگان نسبى قبل از بستگان سببى سخن به ميان آمده است تا رمز اولويّت آنان باشد. «نَسَباً وَ صِهْراً»
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
