آیه 14 سوره سبأ
| <<13 | آیه 14 سوره سبأ | 15>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
و چون ما بر سلیمان مرگ را مأمور ساختیم (دیوان را) بر مرگ او به جز حیوان زمین (موریانه) که عصای او را میخورد (و جسد سلیمان که تا یک سال بر آن عصا تکیه داشت بر روی زمین افتاد) کسی دیگر به مرگ او رهبر نگشت. پس چون جسد سلیمان به زمین افتاد دیوان که از مرگ سلیمان آگاه شدند اگر از اسرار غیب آگاه بودند تا دیر زمانی در عذاب و ذلّت و خواری باقی نمیماندند (و از اعمال شاقّهای که به اجبار انجام میدادند همان دم که سلیمان مرد دست میکشیدند).
پس هنگامی که مرگ را بر او مقرّر کردیم، جنیان را از مرگش جز موریانه ای که عصایش را می خورد، آگاه نکرد؛ زمانی که به روی زمین در افتاد، جنّیان [که ادعای علم غیب داشتند] فهمیدند که اگر غیب می دانستند در آن عذاب خوارکننده [که کارهای بسیار پرزحمت و طاقت فرسا بود] درنگ نمی کردند.
پس چون مرگ را بر او مقرر داشتيم، جز جنبندهاى خاكى [=موريانه] كه عصاى او را [به تدريج] مىخورد، [آدميان را] از مرگ او آگاه نگردانيد، پس چون [سليمان] فرو افتاد براى جنيان روشن گرديد كه اگر غيب مىدانستند، در آن عذاب خفتآور [باقى] نمىماندند.
چون حكم مرگ را بر او رانديم حشرهاى از حشرات زمين مردم را بر مرگش آگاه كرد: عصايش را جويد. چون فرو افتاد، ديوها دريافتند كه اگر علم غيب مىدانستند، در آن عذاب خواركننده نمىماندند.
(با این همه جلال و شکوه سلیمان) هنگامی که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، کسی آنها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده زمین [= موریانه] که عصای او را میخورد (تا شکست و پیکر سلیمان فرو افتاد)؛ هنگامی که بر زمین افتاد جنّیان فهمیدند که اگر از غیب آگاه بودند در عذاب خوارکننده باقی نمیماندند!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- منسأة: عصا. آن از نسأ به معنى تأخير انداختن است، علّت اين تسميه آنست كه با عصا، چيزى را به كنار مىاندازند كه نوعى تأخير است، طبرسى فرموده: «العصا الكبيرة ...» خر: خرّ (بر وزن عقل) و خرور (بر وزن عقول) به معنى افتادن و سقوط توأم با صداست.[۱]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
فَلَمَّا قَضَيْنا عَلَيْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلى مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِينِ «14»
پس چون مرگ را بر سليمان مقّرر داشتيم، كسى جنّيان را از مرگ او آگاه نساخت مگر جنبندهى زمين (/ موريانه) كه عصايش را (به تدريج) مىخورد، پس چون سليمان به زمين افتاد جنّيان دريافتند كه اگر غيب مىدانستند، در آن عذاب خوار كننده (كارهاى سخت) نمىماندند.
نکته ها
حضرت على عليه السلام مىفرمايد: «فلو ان احدا يجد الى البقاء سلما او الى دفع الموت سبيلا لكان ذلك سليمان ابن داود الذى سخر له ملك الجن و الانس مع النبوة و عظيم الزلفة» «1»
اگر كسى براى ماندن و بقا راهى داشت و مىتوانست از مرگ در امان بماند، همانا سليمان بود كه جن و انس در تسخير او بودند و مقام نبوت را دارا بود و قرب و منزلتى بزرگ داشت.
«منسأة» به معناى عصا و به گفته روايات مراد از «الْعَذابِ الْمُهِينِ» كارهاى سختى بود كه جنّيان انجام مىدادند. «2»
پیام ها
1- زمان مرگ، به دست خداست. «قَضَيْنا»
2- مرگ، حتّى به سراغ كسانى كه نبوت و سلطنت را يكجا دارند مىرود. «قَضَيْنا عَلَيْهِ الْمَوْتَ»
3- حيوانات، مأموران خدا هستند. دَلَّهُمْ ... دَابَّةُ الْأَرْضِ
4- جنّ، غيب نمىداند. (با افتادن سليمان به زمين، هم خود جنّ فهميد كه غيب نمىداند و هم مردم فهميدند كه ادّعاى جنّ مبنى بر آگاهى از غيب بيهوده
«1». نهج البلاغه، خطبه 182.
«2». تفسير مجمعالبيان.
جلد 7 - صفحه 431
است.) تَبَيَّنَتِ ... لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ...
5- جنيان داراى احساس عزّت و ذلّت و گريز از كار سخت هستند. «ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهِينِ»
حيوانات مأمور خدا هستند
1. تكّهاى از بدن گاو، مقتول را زنده مىكند و او قاتل خود را معرّفى مىكند. (در ماجراى گاو بنىاسرائيل) «إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَذْبَحُوا بَقَرَةً» «1»
2. عنكبوت، پيامبر را در غار حفظ مىكند. «إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ» «2»
3. كلاغ، معلّم بشر مىشود. «فَبَعَثَ اللَّهُ غُراباً» «3»
4. هدهد، مأمور رساندن نامه سليمان به بلقيس مىشود. «اذْهَبْ بِكِتابِي هذا» «4»
5. ابابيل، مأمور سركوبى فيل سواران مىشود. «وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ» «5»
6. اژدها، وسيلهى حقّانيّت موسى مىشود. «هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ» «6»*
7. نهنگ، مأمور تنبيه يونس مىشود. «فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ» «7»
8. موريانه وسيلهى كشف مرگ سليمان مىشود. «تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ» «8»
9. سگ اصحاب كهف مأمور نگهبانى مىشود. «وَ كَلْبُهُمْ باسِطٌ ذِراعَيْهِ بِالْوَصِيدِ» «9»
10. چهار پرنده سبب اطمينان ابراهيم مىشود. «فَخُذْ أَرْبَعَةً مِنَ الطَّيْرِ» «10»
11. الاغ، سبب يقين عُزير به معاد مىشود. «وَ انْظُرْ إِلى حِمارِكَ» «11»
12. شتر، گاو و گوسفند در حج، شعائر الهى مىشوند. «وَ الْبُدْنَ جَعَلْناها لَكُمْ مِنْ شَعائِرِ اللَّهِ» «12»
13. حيوان، وسيلهى خداشناسى مىشود. «أَ فَلا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ» «13»
«1». بقره، 63- 73.
«2». توبه، 40.
«3». مائده، 31.
«4». نمل، 28.
«5». فيل، 3.
«6». اعراف، 107.
«7». صافات، 142.
«8». سبأ، 14.
«9». كهف، 18.
«10». بقره، 260.
«11». بقره، 259.
«12». حج، 36.
«13». غاشيه، 17.
جلد 7 - صفحه 432
14. حيوان، وسيلهى آزمايش انسان مىشود. «تَنالُهُ أَيْدِيكُمْ وَ رِماحُكُمْ» «1»
15. حيوان، معجزه الهى مىشود. «هذِهِ ناقَةُ اللَّهِ» «2»*
16. حيوان، وسيلهى قهر الهى مىشود. «الْجَرادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفادِعَ» «3»
در قرآن چندين سوره به نام حيوانات است: بقره، انعام، نحل، نمل، عنكبوت و فيل.
پانویس
- ↑ تفسير احسن الحديث، سید علی اکبر قرشی ، ج8، ص: 416
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
