آیه 16 سوره سجدة
| <<15 | آیه 16 سوره سجدة | 17>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
(شبها) پهلو از بستر خواب تهی کنند و با بیم و امید (و ناله اشتیاق در نماز شب) خدای خود را بخوانند و آنچه روزی آنها کردهایم (به مسکینان) انفاق کنند.
[ملازم بستر استراحت و خواب نیستند، بلکه] پهلوهایشان از خوابگاه هایشان دور می شود در حالی که همواره پروردگارشان را به علت بیم [از عذاب] و امید [به رحمت و پاداش] می خوانند و از آنچه آنان را روزی داده ایم، انفاق می کنند.
پهلوهايشان از خوابگاهها جدا مىگردد [و] پروردگارشان را از روى بيم و طمع مىخوانند، و از آنچه روزيشان دادهايم انفاق مىكنند.
از بستر خواب پهلو تهى مىكنند، پروردگارشان را با بيم و اميد مىخوانند و از آنچه به آنها دادهايم انفاق مىكنند.
پهلوهایشان از بسترها در دل شب دور میشود (و بپا میخیزند و رو به درگاه خدا می آورند) و پروردگار خود را با بیم و امید میخوانند، و از آنچه به آنان روزی دادهایم انفاق میکنند!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- تتجافى: جفو: كنار شدن و دور شدن «جفا جفاء: لم يلزم مكانه» تجافى نيز كنار شدن است تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ پهلويشان از خوابگاهها كنار مىشود يعنى از خواب بر مىخيزند.
- جنوب: جنب پهلو. جنوب: پهلوها. «الجنب .... شق الانسان و غيره» پس به معنى طرف نيز آيد.
- مضاجع: ضجع: دراز كشيدن (خوابيدن) مضجع: خوابگاه، جمع آن مضاجع است.[۱]
نزول
ابوعبیدة الخداء از امام باقر علیهالسلام نقل نماید که این آیه درباره امیرالمؤمنین على علیهالسلام و پیروان او از شیعیان ما نازل گردیده که در ابتداى شب میخوابند و وقتى که ثلث شب گذشت با حال ترس و خوف از خدا و رغبت و میل شدید در طاعت او براى عبادت از خواب برمیخیزند و خداوند لطف و عنایت خویش را براى آنان به رسول خویش طى این آیه آشکار ساخت.[۲]
و نیز درباره نزول این آیه سه قول هم گفته اند: اول حسن بصرى و مجاهد گویند: درباره متهجدان و شب زنده داران است که در دل شب از خواب برمیخیزند و نماز شب میخوانند[۳]، دوم؛ درباره جماعتى از انصار نازل شده که فاصله بین نماز مغرب و عشاء را با خواندن نماز به هم مى پیوستند و آن نماز را صلوة الاوّابین گویند[۴] چنان که بزار نیز آن را از بلال روایت نموده است، سوم این آیه در مدح کسانى است که نماز عشاء و صبح را به جماعت گذارند.[۵]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ «16»
(مؤمنان، به هنگام شب،) پهلوهايشان از بسترها دور مىماند (و) پروردگارشان را از روى بيم و اميد مىخوانند، و از آنچه به آنان روزى دادهايم انفاق مىكنند.
پیام ها
1- سحر خيزى و دل كندن از رختخواب، يكى ديگر از نشانههاى مؤمنان است.
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ ...
2- عبادتهايى كه با نوعى رياضت و خفا همراه باشد ارزش بيشترى دارد.
«تَتَجافى»
3- مؤمن، نه مأيوس است، نه مغرور، هم بيم دارد، هم اميد. «يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً»
جلد 7 - صفحه 312
4- تواضع، سحرخيزى و انفاق، خصلت دايمى مؤمنان است. «لا يَسْتَكْبِرُونَ- يَدْعُونَ- يُنْفِقُونَ» (همه با صيغهى مضارع آمده است.)
5- رابطهى شبانه با خداوند، بايد با رسيدگى به محرومان همراه باشد. «يَدْعُونَ- يُنْفِقُونَ»
6- مورد انفاق، تنها مال نيست، بلكه شامل علم و آبرو و ديگر سرمايههاى انسان نيز مىشود. «مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ»
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
