آیه 3 سوره شعراء
| <<2 | آیه 3 سوره شعراء | 4>> | |||||||||||||
| |||||||||||||||
محتویات
ترجمه های فارسی
(ای رسول ما) تو چنان در اندیشه هدایت خلقی که خواهی جان عزیزت را از غم اینکه ایمان نمیآورند هلاک سازی!
شاید تو می خواهی برای اینکه آنان ایمان نمی آورند، خود را از شدت اندوه هلاک کنی!
شايد تو از اينكه [مشركان] ايمان نمىآورند، جان خود را تباه سازى.
شايد، از اينكه ايمان نمىآورند، خود را هلاك سازى.
گویی میخواهی جان خود را از شدّت اندوه از دست دهی بخاطر اینکه آنها ایمان نمیآورند!
ترجمه های انگلیسی(English translations)
معانی کلمات آیه
- باخع: كشنده. بخع: كشتن و تلف كردن «بخع نفسه: قتله من وجد او غيظ».[۱]
نزول
از امام صادق علیهالسلام روایت شده که فرماید: رسول خدا صلى الله علیه و آله به على فرمود: یا على از خدا خواستم که بین من و تو دوستى ایجاد نماید خداوند آن را انجام داده است و نیز از او خواستم که میان من و تو برادرى به وجود آورد.
خداوند آن را هم انجام داده است و نیز از او خواستم که تو را وصى و جانشین من قرار دهد آن را نیز برآورده است، در این میان مردى (از روى طعنه) گفت: به خدا قسم هر آینه یک صاع خرما بهتر از درخواستهاى محمد از خداى خودش بوده است. اى کاش محمد از خداوند سلطنت تقاضا میکرد تا قدرتى بدست آورد و دشمنان خویش را منکوب نماید و یا گنجى درخواست مینمود تا از فقر و بیچارگى خلاصى مى یافت سپس این آیه نازل شد.[۲]
تفسیر آیه
تفسیر نور (محسن قرائتی)
جلد 6 - صفحه 293
سیمای سورهى شُعراء
اين سوره دويست وبيست وهفت آيه دارد كه در مكّه نازل شده و بعد از سورهى بقره، داراى بيشترين آيات است. اين سوره به خاطر ستايش از شاعران مؤمن و مذمّتِ شاعران بيهودهگوى، كه در چهار آيهى آخر آن آمده، «شعراء» ناميده شده و نام ديگر آن «طسم» است.
سرگذشت پيامبرانى همچون حضرت موسى، ابراهيم، نوح، لوط، صالح، هود و شعيب عليهم السلام، و برخوردهاى لجوجانهى مردم با آنان در اين سوره آمده است و در پايان هر داستان مىفرمايد: «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً وَ ما كانَ أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ وَ إِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ»* لذا اين آيه هشت بار تكرار شده تا مايهى دلدارى پيامبر اسلام باشد و به او بگويد از لجاجت مردم مكّه دلهره نداشته باش، زيرا همهى انبيا گرفتار چنين مردمى بودهاند.
آرى تاريخ، بهترين وسيله براى تقويت روحيّه مؤمنين، بالا رفتن بصيرت و سعهى صدر و آيندهنگرى در برابر تهديد دشمنان است. لذا رهبران جامعه بايد از تاريخ جامعه آگاه باشند.
جلد 6 - صفحه 294
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند بخشنده مهربان
طسم «1»
طا، سين، ميم.
تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ «2»
اين است آيات كتاب روشنگر.
لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ «3»
گويى مىخواهى به خاطر آن كه مشركان ايمان نمىآورند، خود را به كشتن بدهى.
نکته ها
دربارهى معناى حروف مقطّعه، سخنان بسيارى گفته شده است و شايد بهترين آنها اين باشد كه خداوند با آوردن اين حروف در ابتداى برخى سورههاى قرآن (29 سوره)، مىخواهد اين مطلب را بيان كند كه قرآن، معجزهى جاويد من از همين حروف است، شما هم اگر مىتوانيد از همين حروف الفباى عربى، كتابى همسنگ آن بياوريد. آيهى اوّل سورهى شورى كه بعد از حروف مقطّعه مىفرمايد: «كَذلِكَ يُوحِي»، اين قول را تأييد مىكند.
كلمهى «باخِعٌ» به معناى هلاك كننده است.
پیام ها
1- يك مكتب جامع بايد داراى منطقى قوى، قاطع، مكتوب و روشمند باشد، به گونهاى كه همگان به آن دسترسى داشته باشند. «تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ»
2- قرآن، مقامى بس بلند دارد. «تِلْكَ» ( «تِلْكَ» اشاره به دور است كه مقام بسيار بلند را مىرساند)
3- هر جا به بن بست رسيديد، قرآن روشنگر شماست. «الْكِتابِ الْمُبِينِ»
جلد 6 - صفحه 295
4- تكرار، يكى از اصول تربيت است. (آيهى «تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ» در ابتداى سورههاى يوسف، قصص و شعراء، بدنبال حروف مقطّعه تكرار شده است).
5- تلاش و سوز، در همه جا كارساز نيست. لَعَلَّكَ باخِعٌ ...
6- دلدارى افراد غمگين، كارى است الهى. تِلْكَ آياتُ ... لَعَلَّكَ باخِعٌ
7- انبيا براى انجام تكليف خود، بيشاز حدّ انتظار تلاش مىكردند. «لَعَلَّكَ باخِعٌ»
8- يكى از صفات بارز انبيا، سوز است. «باخِعٌ نَفْسَكَ» (سوز، نشانهى عشق به مكتب و امّت است).
9- اگر زمينهى تأثير نباشد، از بهترين كتاب و مربّى نيز نتيجه و اثرى به دست نمىآيد. «أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ»
پانویس
منابع
- تفسیر نور، محسن قرائتی، تهران:مركز فرهنگى درسهايى از قرآن، 1383 ش، چاپ يازدهم
- اطیب البیان فی تفسیر القرآن، سید عبدالحسین طیب، تهران:انتشارات اسلام، 1378 ش، چاپ دوم
- تفسیر اثنی عشری، حسین حسینی شاه عبدالعظیمی، تهران:انتشارات ميقات، 1363 ش، چاپ اول
- تفسیر روان جاوید، محمد ثقفی تهرانی، تهران:انتشارات برهان، 1398 ق، چاپ سوم
- برگزیده تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی و جمعي از فضلا، تنظیم احمد علی بابایی، تهران: دارالکتب اسلامیه، ۱۳۸۶ش
- تفسیر راهنما، علی اکبر هاشمی رفسنجانی، قم:بوستان كتاب(انتشارات دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم)، 1386 ش، چاپ پنجم
- محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه.
