دلائل النبوة (کتاب): تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
سطر ۱: سطر ۱:
[[پرونده:Ketab260.jpg|240px|بندانگشتی|دلائل النبوة (ابونعیم اصفهانی)]]
+
'''«دلائل النبوة»'''، تألیف [[ابونعیم اصفهانی]] (م، ۴۳۰ ق)، مشتمل بر مجموعۀ [[حدیث|احادیث]] مربوط به [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](صلی الله علیه وآله) و دلائل صدق [[نبوت]] و [[معجزات]] آن حضرت است. این کتاب یکى از منابع مهم و قدیمى بحث نبوت است، به طورى که نویسندگانى که به این موضوع پرداخته‌اند، این کتاب را یکى از منابع خود قرار داده‌اند.
 +
{{مشخصات کتاب
 +
 
 +
|عنوان=دلائل النبوة
 +
 
 +
|تصویر= [[پرونده:Ketab260.jpg|240px|وسط]]
 +
 
 +
|نویسنده=  ابونعیم اصفهانی
 +
 
 +
|موضوع= دلایل نبوت پیامبر اسلام
 +
 
 +
|زبان= عربی
 +
 
 +
|تعداد جلد= ۲
 +
 
 +
|عنوان افزوده1=
 +
 
 +
|افزوده1=
 +
 
 +
|عنوان افزوده2=
 +
 
 +
|افزوده2=
 +
 
 +
|لینک=
 +
}}
 +
== مؤلف ==
 +
[[ابونعیم اصفهانی|ابونُعَیم احمد بن عبداللّه اصفهانی]] (۳۳۶-۴۳۰ ق)، محدث، مورخ و متکلم برجسته مسلمان در قرن پنجم هجری بود. وی برای استماع [[حدیث]] و تکمیل دانش خود به سرزمین‌های مختلف اسلامی سفر نمود و از علمای متعددی مانند [[حاکم نیشابوری]]، [[اجازه (علم الحدیث)|اجازه]] نقل روایت گرفت و شاگردان بسیاری مانند [[خطیب بغدادی]] تربیت نمود.
 +
 
 +
ابونعیم، یکی از چهره های اصلی مکتب حدیثی شهر [[اصفهان]] است. او به عنوان یکی از کسانی که در ایجاد تمایلات [[شیعه|شیعی]] و علوی در میان اصحاب حدیث نقش بسزا داشتند، قابل اشاره است. میراث او در حوزه [[رجال]] و [[تاریخ]] بسیار با ارزش است.
 +
 
 +
ابونعیم اصفهانی آثار بسیاری تألیف کرد، از جمله: [[دلائل النبوة (کتاب)|دلائل النبوة]]، [[حلیة الأولیاء (کتاب)|حلیة الأولیاء]]، منقبة المطهرین و مرتبة الطیبین، الخصائص فی فضل علی(ع)، اربعون حدیثاً فی المهدی(ع)، معرفة الصحابه، صفة الجنة، ذکر اخبار اصبهان.
  
'''«دلائل النبوة»'''، تألیف [[ابونعیم اصفهانی]] (م، ۴۳۰ ق)، مشتمل بر مجموعۀ [[حدیث|احادیث]] مربوط به [[پیامبر اسلام|پیامبر اکرم]](صلی الله علیه وآله) و دلائل صدق [[نبوت]] و [[معجزات]] آن حضرت است. این کتاب یکى از منابع مهم و قدیمى بحث نبوت است، به طورى که نویسندگانى که به این موضوع پرداخته‌اند، این کتاب را یکى از منابع خود قرار داده‌اند.
 
 
==محتوای کتاب==
 
==محتوای کتاب==
  
سطر ۱۲: سطر ۴۱:
 
#مطالب انبیاء و علماء قبل از پیامبر در مورد ایشان.
 
#مطالب انبیاء و علماء قبل از پیامبر در مورد ایشان.
 
#پیش‌بینى‌هاى منجمین دربارۀ ظهور [[خاتم الأنبیاء|خاتم الانبیاء]].
 
#پیش‌بینى‌هاى منجمین دربارۀ ظهور [[خاتم الأنبیاء|خاتم الانبیاء]].
#حکایات [[جن|اجنه]] و بتها در رابطه با [[نبوت]] پیامبر.
+
#حکایات [[جن|اجنّه]] و بتها در رابطه با [[نبوت]] پیامبر.
 
#بیان ازدواج [[آمنه|آمنه بنت وهب]] مادر پیامبر.
 
#بیان ازدواج [[آمنه|آمنه بنت وهب]] مادر پیامبر.
 
#وقایع مربوط به ولادت ایشان و نشانه‌هایى که گواه نبوت ایشان است.
 
#وقایع مربوط به ولادت ایشان و نشانه‌هایى که گواه نبوت ایشان است.
سطر ۲۴: سطر ۵۳:
 
==ویژگى‌های کتاب==
 
==ویژگى‌های کتاب==
  
*این کتاب که صرفا به بیان ادلۀ نقلى پرداخته و روایات مربوط به نبوت را گردآورى کرده، در اصل حجیم بوده است، به گونه‌اى که [[سیوطى]] در خصائص کبرى، [[ابن حجرعسقلانی|ابن حجر]] در فتح البارى و... روایاتى را از دلائل النبوة نقل مى‌کنند که در نسخه‌هاى فعلى موجود نیست. بعضى معتقدند، کتاب توسط مؤلف یا شخص دیگرى مختصر شده و عده‌اى گذر زمان را علت مى‌دانند.
+
*این کتاب که صرفا به بیان ادلۀ نقلى پرداخته و روایات مربوط به [[نبوت]] را گردآورى کرده، در اصل حجیم بوده است، به گونه‌اى که [[سیوطى]] در خصائص کبرى، [[ابن حجرعسقلانی|ابن حجر]] در فتح البارى و... روایاتى را از دلائل النبوة نقل مى‌کنند که در نسخه‌هاى فعلى موجود نیست. بعضى معتقدند، کتاب توسط مؤلف یا شخص دیگرى مختصر شده و عده‌اى گذر زمان را علت مى‌دانند.
*با وجود این که کتاب مجموعه‌اى روایى است؛ اما مؤلف در مقدمه از نفس انسان، نبوت و خصائص نبوت سخن گفته است. او فضائل را به فضیلت نوعیه، فضیلت اکرامیه، امداد الهى براى هدایت و حفظ وصیت از رذائل تقسیم کرده و قائل است همۀ این‌ها موهبت الهى است و هیچ یک اکتسابى نیستند.
+
*با وجود این که کتاب مجموعه‌اى روایى است؛ اما مؤلف در مقدمه از [[نفس]] انسان، نبوت و خصائص نبوت سخن گفته است. او فضائل را به فضیلت نوعیه، فضیلت اکرامیه، امداد الهى براى هدایت و حفظ وصیت از رذائل تقسیم کرده و قائل است همۀ این‌ها موهبت الهى است و هیچ یک اکتسابى نیستند.
*یکى از اشکالات جدّى این اثر این است که [[حدیث جعلی|روایات جعلى]] را آورده، بدون این که به آنها اشاره کند. [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] در میزان الاعتدال مى‌گوید «لا اعلم ذنباً اکبر من روایته الموضوعات ساکتاً عنه».
+
*یکى از اشکالات جدّى این اثر این است که [[حدیث جعلی|روایات جعلى]] را آورده، بدون این که به آنها اشاره کند. [[ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی|ابن حجر عسقلانى]] در میزان الاعتدال مى‌گوید «لا اعلمُ ذنباً اکبرَ مِن روایته الموضوعات ساکتاً عنه».
  
==نسخه شناسى==
+
==منابع==
 
 
نسخه ای توسط موسسۀ دائرة المعارف حیدرآباد دکن هند براى اولین بار در سال ۱۳۲۰ق و براى بار دوم با حواشى و تعلیقات سال ۱۳۶۹ق به چاپ رسید.
 
 
 
نسخۀ دیگر این کتاب در سال ۱۴۱۲ق در بیروت با تصحیح و تحقیق محمد رواس قلعه‌جى و عبدالبر عباس توسط دار النفائس منتشر شد. این نسخه علاوه بر مقدمه شامل فهرست احادیث، داستان‌ها، روات احادیث و اخبار مکان‌ها، موضوعات و فهرست تحلیلى دلائل نبوت است.
 
  
==منابع==
+
*[[نرم افزار سیره معصومان (علیهم السلام)|نرم افزار سیره معصومان]]، بخش کتابشناسی، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی
  
* ویکی نور
 
 
[[رده:منابع با موضوع پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله]]
 
[[رده:منابع با موضوع پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله]]
 +
[[رده:کتابهای با موضوع پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله]]
 +
[[رده:کتاب‌های فضایل اهل البیت (ع)]]
 +
[[رده:منابع حدیثی]]
 +
[[رده:منابع اعتقادی]]
 +
[[رده:کتابهای اعتقادی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۱۲

«دلائل النبوة»، تألیف ابونعیم اصفهانی (م، ۴۳۰ ق)، مشتمل بر مجموعۀ احادیث مربوط به پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) و دلائل صدق نبوت و معجزات آن حضرت است. این کتاب یکى از منابع مهم و قدیمى بحث نبوت است، به طورى که نویسندگانى که به این موضوع پرداخته‌اند، این کتاب را یکى از منابع خود قرار داده‌اند.

Ketab260.jpg
نویسنده ابونعیم اصفهانی
موضوع دلایل نبوت پیامبر اسلام
زبان عربی
تعداد جلد ۲

مؤلف

ابونُعَیم احمد بن عبداللّه اصفهانی (۳۳۶-۴۳۰ ق)، محدث، مورخ و متکلم برجسته مسلمان در قرن پنجم هجری بود. وی برای استماع حدیث و تکمیل دانش خود به سرزمین‌های مختلف اسلامی سفر نمود و از علمای متعددی مانند حاکم نیشابوری، اجازه نقل روایت گرفت و شاگردان بسیاری مانند خطیب بغدادی تربیت نمود.

ابونعیم، یکی از چهره های اصلی مکتب حدیثی شهر اصفهان است. او به عنوان یکی از کسانی که در ایجاد تمایلات شیعی و علوی در میان اصحاب حدیث نقش بسزا داشتند، قابل اشاره است. میراث او در حوزه رجال و تاریخ بسیار با ارزش است.

ابونعیم اصفهانی آثار بسیاری تألیف کرد، از جمله: دلائل النبوة، حلیة الأولیاء، منقبة المطهرین و مرتبة الطیبین، الخصائص فی فضل علی(ع)، اربعون حدیثاً فی المهدی(ع)، معرفة الصحابه، صفة الجنة، ذکر اخبار اصبهان.

محتوای کتاب

«دلائل النبوة» که به درخواست جمعى از طالبان علم گردآورى شده است، شامل ۵۶۶ حدیث در قالب ۳۱ فصل می باشد، از جمله:

  1. فضائل پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) در قرآن.
  2. فضائل پیامبر از جهت طیب مولد و نسب.
  3. فضائل پیامبر از جهت اسماء.
  4. علت فضیلت پیامبر و امتش بر سایر امتها.
  5. مطالب انبیاء و علماء قبل از پیامبر در مورد ایشان.
  6. پیش‌بینى‌هاى منجمین دربارۀ ظهور خاتم الانبیاء.
  7. حکایات اجنّه و بتها در رابطه با نبوت پیامبر.
  8. بیان ازدواج آمنه بنت وهب مادر پیامبر.
  9. وقایع مربوط به ولادت ایشان و نشانه‌هایى که گواه نبوت ایشان است.
  10. اخبارى که پیامبر پیشگویى کرده و در زمان خود ایشان یا بعد از رحلتشان اتفاق افتاده است.
  11. آیات و نشانه‌هاى دال بر نبوت که از صحابه نقل شده است.
  12. معجزات حضرت در زمان وفاتش.
  13. امور خارق العاده‌اى که بعد از وفات از اصحاب دیده شده است.
  14. مقایسۀ فضائل پیامبر و دیگر انبیاء.
  15. اخلاق، صفات و احوال پیامبر.

ویژگى‌های کتاب

  • این کتاب که صرفا به بیان ادلۀ نقلى پرداخته و روایات مربوط به نبوت را گردآورى کرده، در اصل حجیم بوده است، به گونه‌اى که سیوطى در خصائص کبرى، ابن حجر در فتح البارى و... روایاتى را از دلائل النبوة نقل مى‌کنند که در نسخه‌هاى فعلى موجود نیست. بعضى معتقدند، کتاب توسط مؤلف یا شخص دیگرى مختصر شده و عده‌اى گذر زمان را علت مى‌دانند.
  • با وجود این که کتاب مجموعه‌اى روایى است؛ اما مؤلف در مقدمه از نفس انسان، نبوت و خصائص نبوت سخن گفته است. او فضائل را به فضیلت نوعیه، فضیلت اکرامیه، امداد الهى براى هدایت و حفظ وصیت از رذائل تقسیم کرده و قائل است همۀ این‌ها موهبت الهى است و هیچ یک اکتسابى نیستند.
  • یکى از اشکالات جدّى این اثر این است که روایات جعلى را آورده، بدون این که به آنها اشاره کند. ابن حجر عسقلانى در میزان الاعتدال مى‌گوید «لا اعلمُ ذنباً اکبرَ مِن روایته الموضوعات ساکتاً عنه».

منابع

مسابقه از خطبه ۱۹۰ نهج البلاغه