|
|
| سطر ۴۵: |
سطر ۴۵: |
| | | | |
| | == تفسیر آیه == | | == تفسیر آیه == |
| − | <tabber> | + | <tafsir sura="54" ayeh="28" /> |
| − | تفسیر نور=
| |
| | | | |
| − | ===تفسیر نور (محسن قرائتی)===
| |
| | | | |
| − | {{ نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ كُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ «28»
| |
| | | | |
| − | و به آنان خبر ده كه آب، ميان آنان و شتر تقسيم شده است، هر كدام براى دريافت نصيب خود حاضر شوند.
| |
| − |
| |
| − | فَنادَوْا صاحِبَهُمْ فَتَعاطى فَعَقَرَ «29» فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ «30»
| |
| − |
| |
| − | «1». حجر، 9.
| |
| − |
| |
| − | جلد 9 - صفحه 359
| |
| − |
| |
| − | پس آنان رفيقشان را صدا كردند، پس پذيرفت، دست به كار شد و شتر را از پاى درآورد. پس (بنگر) كه عذاب و هشدار من چگونه بود؟
| |
| − |
| |
| − | إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً واحِدَةً فَكانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ «31»
| |
| − |
| |
| − | (به كيفر اين جنايت) ما صيحه (و صاعقهاى مرگبار) را فرو فرستاديم، پس آنان مثل گياه خشك و خردشدهاى گشتند كه صاحب چهارپايان در آغل مىريزد.
| |
| − |
| |
| − | وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ «32»
| |
| − |
| |
| − | و البتّه ما قرآن را براى پند گرفتن، آسان قرار داديم، پس آيا پندپذيرى هست؟
| |
| − |
| |
| − | ===نکته ها===
| |
| − |
| |
| − | تقسيم آب ميان مردم و شتر، يك آزمايش مهم الهى بود كه مردم بايد اين قانون را مراعات كرده و فقط روزى كه حق بهرهگيرى از آب را دارند، سر آب حاضر شوند.
| |
| − |
| |
| − | در آيهى 155 سوره شعراء مىخوانيم كه حضرت صالح فرمود: يك روز آب قريه براى ناقه و يك روز براى شما. «لَها شِرْبٌ وَ لَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ»
| |
| − |
| |
| − | «شِرْبٌ» به معناى قسمت و نصيب است كه در مورد سهم آب گفته مىشود.
| |
| − |
| |
| − | «تعاطى» به معناى برگرفتن چيزى يا انجام دادن كارى است كه سزاوار نيست و جرأت مىخواهد. چون كلمه «تعاطى» در قالب تفاعل است، گويا ميان قوم ثمود و قاتل شتر مبادله و تفاهمى صورت گرفته است. «عقر» به معناى از پاى درآوردن ناقه است.
| |
| − |
| |
| − | «هشيم» به معناى گياه خشك و خرد شده است. «محتظر» كسى است كه براى چهار پايان خود گياهان خشك را جمع آورى مىكند.
| |
| − |
| |
| − | با اينكه كشنده ناقه يك نفر بيشتر نبوده، ولى در آيات ديگر قرآن به همه مردم نسبت داده است، «فَعَقَرُوها»* «1» يا «فَعَقَرُوا النَّاقَةَ» «2» كه به فرموده روايات به دليل هم فكرى و رضايت ديگران بر كار قاتل بوده و اين گناه به حساب آنان نيز محاسبه مىشود. «3»
| |
| − |
| |
| − | «1». شعراء، 157؛ شمس، 14.
| |
| − |
| |
| − | «2». اعراف، 77.
| |
| − |
| |
| − | «3». وسائل، ج 11، ص 409.
| |
| − |
| |
| − | جلد 9 - صفحه 360
| |
| − |
| |
| − | ===پیام ها===
| |
| − |
| |
| − | 1- گاهى امتحان با جيرهبندى آب است كه به دستور پيامبر جيره بندى مىشود.
| |
| − | «أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ»
| |
| − |
| |
| − | 2- افراد نااهل اگر خود نتوانند كارى انجام دهند، از كسانى كه جرأت فساد دارند دعوت مىكنند. «فَنادَوْا صاحِبَهُمْ»
| |
| − |
| |
| − | 3- قداست شكنى، جرأت لازم دارد. «صاحِبَهُمْ فَتَعاطى»
| |
| − |
| |
| − | 4- افراد شرور، آمادهى ايجاد شر هستند و فرصت سوزى نمىكنند. فَنادَوْا ...
| |
| − | فَعَقَرَ
| |
| − |
| |
| − | 5- اگر از نعمتى كه فرستاده شد قدردانى نكنيم، «مُرْسِلُوا النَّاقَةِ» عذاب، فرستاده مىشود. «أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً»
| |
| − |
| |
| − | 6- در نقل مطالب تاريخى قرآن، زمان و مكان و شخص مهم نيست، انگيزه و نتيجه مطرح است. (در اين آيات، نه نام كسىكه ناقه را كشت برده شده و نه زمان و مكان حادثه مشخص شده است).
| |
| − |
| |
| − | 7- گرچه قاتل يكى بود ولى به خاطر رضايت ديگران به كار او، همه نابود شدند.
| |
| − | فَعَقَرَ ... أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً
| |
| − |
| |
| − | 8- با ارادهى خداوند يك امت با يك صيحه محو مىشوند. «صَيْحَةً واحِدَةً»
| |
| − |
| |
| − | 9- گاهى يك امّت به خاطر يك نافرمانى و جسارت نابود مىشوند. «فَكانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ»
| |
| − |
| |
| − | 10- قهر الهى، افراد تنومند و غول پيكر را همچون گياه خرد شده مىكند. «كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ»
| |
| − |
| |
| − | 11- قرآن، بهترين و صحيحترين تاريخها و عبرتها را به راحتى در اختيار همگان قرار مىدهد. «وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا»
| |
| − |
| |
| − | تفسير نور(10جلدى)، ج9، ص: 361
| |
| − | }}
| |
| − |
| |
| − | |-|
| |
| − | اثنی عشری=
| |
| − |
| |
| − | ===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
| |
| − |
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ كُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ «28»
| |
| − |
| |
| − | وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ: و آگاه نما ايشان را به آنكه چشمه قسمت كرده شده است ميان ايشان و شتر، يعنى يكروز از ايشان و مواشى ايشان باشد و
| |
| − |
| |
| − | جلد 12 - صفحه 382
| |
| − |
| |
| − | روز ديگر مخصوص ناقه. كُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ: هر نصيبى از آن آب حاضر گردانيده شده است نزد صاحب آن، يعنى بايد هر كدام از ايشان و ناقه در روز نوبت خود حاضر شوند و آن را شرب نمايند و در نصيب ديگر داخل نشوند، و روز نوبت ناقه به عوض آن چندان شير به ايشان دهد كه در آن روز ايشان را از آب مستغنى گرداند. پس ناقه روز نوبت خود بيامدى و جمله آب را بخوردى و عوض آن شير به ايشان دادى و روز ديگر هيچ از آب نخوردى و آن را به ايشان واگذاشتى و هيچكدام را از اين قسمت ضررى نرسيدى. مدتى بر اين منوال گذشت، پس بعضى به بعضى گفتند ما راضى باين قسمت نيستيم، ناقه را پى كنيد تا راحت شويم. گفتند كيست آنكه مرتكب اين امر شود و مزدى براى او قرار دهيم. مردى سرخ روى، سرخ موى، كبود چشم كه فرزند زنا و پدر او معلوم نبود به نام «قدار شقى» از اشقيا، با ديگرى به نام «مصدع» همدست و بسر راه ناقه آمدند.
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | روان جاوید=
| |
| − | ===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ لَقَدْ يَسَّرْنَا الْقُرْآنَ لِلذِّكْرِ فَهَلْ مِنْ مُدَّكِرٍ «22» كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِالنُّذُرِ «23» فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُهُ إِنَّا إِذاً لَفِي ضَلالٍ وَ سُعُرٍ «24» أَ أُلْقِيَ الذِّكْرُ عَلَيْهِ مِنْ بَيْنِنا بَلْ هُوَ كَذَّابٌ أَشِرٌ «25» سَيَعْلَمُونَ غَداً مَنِ الْكَذَّابُ الْأَشِرُ «26»
| |
| − |
| |
| − | إِنَّا مُرْسِلُوا النَّاقَةِ فِتْنَةً لَهُمْ فَارْتَقِبْهُمْ وَ اصْطَبِرْ «27» وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَيْنَهُمْ كُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ «28» فَنادَوْا صاحِبَهُمْ فَتَعاطى فَعَقَرَ «29» فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ (30) إِنَّا أَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ صَيْحَةً واحِدَةً فَكانُوا كَهَشِيمِ الْمُحْتَظِرِ (31)
| |
| − |
| |
| − | جلد 5 صفحه 103
| |
| − |
| |
| − | ترجمه
| |
| − |
| |
| − | و بتحقيق آسان نموديم قرآن را براى پند گرفتن پس آيا پند گيرندهئى هست
| |
| − |
| |
| − | تكذيب كردند قوم ثمود بيمدهندگان را
| |
| − |
| |
| − | پس گفتند آيا انسانى را كه از جنس ما و منفرد است پيروى كنيم همانا ما در اين وقت در گمراهى و عذابهاى گوناگونيم
| |
| − |
| |
| − | آيا القاء شده بر او وحى آسمانى از ميان ما بلكه او است بسيار دروغگوى خودپسند و متكبّر
| |
| − |
| |
| − | زود باشد كه بدانند فردا كيست بسيار دروغگوى خودپسند و متكبّر
| |
| − |
| |
| − | همانا ما فرستندگانيم ناقه را آزمايش براى آنها پس مراقب آنها باش و صبر كن
| |
| − |
| |
| − | و آگاه كن آنها را كه آب قسمت شده است ميانشان هر قسمتى حاضر شده بنوبت
| |
| − |
| |
| − | پس خواندند يارشان را پس مرتكب كشتار شد و پى كرد
| |
| − |
| |
| − | پس چگونه بود عذاب من و بيم دادنم
| |
| − |
| |
| − | همانا ما فرستاديم بر آنها يك صوت مهيب را پس بودند مانند گياه خشك فراهم آورده انباردار.
| |
| − |
| |
| − | تفسير
| |
| − |
| |
| − | خداوند متعال اين آيه شريفه را بعد از نقل قصص تكرار فرموده براى تأكيد معنى و تثبيت آن و مزيد تأثير و تقرير در اذهان شنوندگان و بنظر حقير چنانچه در اوائل كتاب اشاره بآن شد تكرار از لوازم وعظ و خطابه است و احتياج بنكته ندارد و بعضى از مفسّرين آنرا اشاره بجهاتيكه براى تسهيل قرآن در بيان مفاد اين آيه در ضمن آيات سابقه ذكر شد گرفتهاند از قبيل تبيين احكام و تقرير معارف و توضيح مواعظ و تسهيل براهين و تعبير از وقايع بعبارات متعدّده و بيان آنها بأمثله مختلفه كه هر جهتى اقتضاء تكرارى دارد و متذكر فرموده كفار مكّه را بتكذيب قوم ثمود حضرت صالح را كه يكى از منذرين بانذار الهى و پيغمبران خدا بود كه تكذيب يكى از آنها باعتبار وحدت قول و دعوت همه بتوحيد در حكم تكذيب همه ميباشد و دليل آنها از غايت جهل و نادانى بر مدّعاى خودشان كه نفى رسالت آن حضرت بود اين بود كه يك نفر بشر كه از جنس ما است و مانند ما ميخورد و ميآشامد و در كوچه و بازار راه ميرود و اتباع و انصارى ندارد چگونه ممكن است بمقام نبوّت برسد و از طرف خداوند بر خلق مبعوث
| |
| − |
| |
| − | جلد 5 صفحه 104
| |
| − |
| |
| − | گردد و ما مجبور باطاعت و تبعيّت از قول و فعل او باشيم اگر چنين باشد ما در گمراهى و خطا و شدّت و عذاب و التهاب از ناملائمات زيادى واقع خواهيم شد يا چون حضرت صالح بآنها فرموده بود در صورت مخالفت دستورات من در آتشهاى سوزانى واقع خواهيد شد آنها معارضه بمثل نمودند و گفتند در صورت متابعت در آتشها و التهاباتيم چون اصل سعر بمعناى التهاب است يا تعجب نمودند كه چگونه ميشود ما از ترك متابعت او در آتشهاى سوزانى باشيم و باز تعجب نمودند كه وحى الهى يا كتاب آسمانى نازل شود بر يك نفر عادى از بين جماعتى كه از يك قبيله هستند و با يكديگر زندگى ميكنند و اخيرا تصريح كردند كه او كذّاب است و براى خودخواهى و رياست و تكبّر نمودن بر ما اين ادّعا را نموده لذا خداوند فرموده فرداى قيامت معلومشان ميشود كه كذاب أشر كيست يا حضرت صالح بدستور الهى بآنها فرموده چون ستعلمون بصيغه خطاب نيز قرائت شده است بنابر حكايت قول آن حضرت يا التفات از غيبت بخطاب در كلام خدا در هر حال بتفصيلى كه در سوره اعراف گذشت خداوند ناقهاى را براى امتحان آنها از كوه بيرون آورد و بحضرت صالح دستور فرمود كه مراقب سلوك آنها با ناقه و منتظر امر الهى در باره آنها باشد و بر آزار و ايذاء آنان صبر فرمايد و بآنها خبر دهد كه خداوند مقرّر فرموده كه آب رودخانه بين آنها و ناقه قسمت شود يك روز حق آنها و يكروز حق ناقه باشد و سهم هر كدام محفوظ و حاضر و آماده براى صاحبش بنوبه خود بماند پس آنها يار و مصاحب خودشان قدار بن سالف را خواندند و او را وادار بقتل ناقه كردند و او با دو ضرب شمشير آن حيوان را كشت و پى كرد و شايد بملاحظه وادار شدن او بقتل يا با دو ضرب واقع شدن آن باشد كه خداوند فرموده فتعاطى فعقر چون تعاطى تناول شىء بتكلّف است پس خداوند بيك فرياد جبرئيل گوشهاى آنها را پاره و دلهاشان را متلاشى فرمود و همه در يك چشم بهم زدن مردند و بدنهاشان خشك و خرد شد مانند گياه خشك كه صاحب محوّطهئى از چوب و نى براى علوفه گوسفندان خود جمع نموده و زير دست و پاى آنها در زمستان ريز ريز شده و محتظر بفتح نيز قرائت شده و بنابراين ظاهرا مراد گياه يا نى و سر شاخه خرد
| |
| − |
| |
| − | جلد 5 صفحه 105
| |
| − |
| |
| − | خشكى است كه براى احتظار جمع شده مانند آنكه بآجرى كه براى بناء خانه جمع شده ميگويند آجر بناء و حظيره بر چنين محوّطه اطلاق ميشود و حظيرة القدس از القاب بهشت است.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | اطیب البیان=
| |
| − | ===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ نَبِّئهُم أَنَّ الماءَ قِسمَةٌ بَينَهُم كُلُّ شِربٍ مُحتَضَرٌ «28»
| |
| − |
| |
| − | خطاب به حضرت صالح خبر ده ثمود را اينكه آب قسمت باشد بين آنها هر يك براي شرب خود را حاضر كند. حضرت صالح آب را قسمت فرمود يك روز براي قوم و يك روز براي ناقه آنها مخالفت كردند روزي که سهم ناقه بود هم ميرفتند و شرب ميكردند با اينكه به ضرر آنها تمام ميشد زيرا آنچه ناقه شرب ميكرد شير ميشد و تمام قوم را كفايت ميكرد.
| |
| − |
| |
| − | وَ نَبِّئهُم دستور وحي اينکه هم امتحان قوم بود.
| |
| − |
| |
| − | أَنَّ الماءَ قِسمَةٌ بَينَهُم يعني بين ناقه و بين قوم.
| |
| − |
| |
| − | كُلُّ شِربٍ هر يك که روز شرب خود است.
| |
| − |
| |
| − | مُحتَضَرٌ يعني خود را حاضر كند.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | برگزیده تفسیر نمونه=
| |
| − |
| |
| − | ===برگزیده تفسیر نمونه===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | (آیه 28)- روشن است که قوم ثمود در اینجا در برابر آزمایش بزرگی قرار گرفتند، لذا در این آیه میافزاید: «و (به صالح گفتیم) به آنها خبر ده که آب (قریه) باید در میان آنها تقسیم شود (یک روز سهم ناقه، و یک روز برای آنها) و هر یک در
| |
| − |
| |
| − | ج5، ص36
| |
| − |
| |
| − | نوبت خود باید حاضر شود» (وَ نَبِّئْهُمْ أَنَّ الْماءَ قِسْمَةٌ بَیْنَهُمْ کُلُّ شِرْبٍ مُحْتَضَرٌ).
| |
| − |
| |
| − | گرچه قرآن در این زمینه توضیحی بیش از این نداده، ولی بسیاری از مفسران گفتهاند: ناقه صالح روزی که نوبت او بود تمام آب را مینوشید.
| |
| − |
| |
| − | ولی بعضی دیگر گفتهاند: وضع و هیئت آن طوری بود که وقتی کنار آب میآمد حیوانات دیگر فرار میکردند و نزدیک نمیشدند، و لذا چارهای جز این نبود که یک روز آب را در اختیار ناقه قرار دهند، و روز دیگر را در اختیار خودشان.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − |
| |
| − | سایر تفاسیر=
| |
| − | سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های فارسی==
| |
| − | ==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر خسروی|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر عاملی|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر جامع|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های عربی==
| |
| − | ==={{تفسیر المیزان|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الصافی|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الکاشف|سوره=54 |آیه=28}}===
| |
| − | </tabber>
| |
| | | | |
| | ==پانویس== | | ==پانویس== |
