|
|
| سطر ۴۳: |
سطر ۴۳: |
| | نجوم: ستارگان. مفرد آن نجم و اصل نجم به معنى ظهور و بروز است.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref> | | نجوم: ستارگان. مفرد آن نجم و اصل نجم به معنى ظهور و بروز است.<ref>تفسیر احسن الحدیث، سید علی اکبر قرشی</ref> |
| | | | |
| − | ==تفسیر آیه== | + | == تفسیر آیه == |
| − | <tabber> | + | <tafsir sura="6" ayeh="97" /> |
| − | تفسیر نور=
| |
| | | | |
| − | ===تفسیر نور (محسن قرائتی)===
| |
| | | | |
| − | {{ نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ «97»
| |
| | | | |
| − | و اوست كسى كه ستارگان را براى شما قرار داد تا در تاريكىهاى خشكى و دريا، به وسيله آنها راه را يابيد. قطعاً ما نشانهها را براى قومى كه آگاه و دانايند به تفصيل روشن ساختيم.
| |
| − |
| |
| − | جلد 2 - صفحه 516
| |
| − |
| |
| − | ===نکته ها===
| |
| − |
| |
| − | علم هيئت، از قديمىترين علوم بشرى است و انسان از ستارگان در سفرهاى صحرايى و دريايى بهره مىبرده است. اين وسيله ابزارى مطمئن، هميشگى، دست نخورده، طبيعى، عمومى و بى هزينه است.
| |
| − |
| |
| − | اسلام به مظاهر طبيعت، توجّه خاصّى دارد. نام برخى سورهها از اشياى طبيعى است.
| |
| − |
| |
| − | عبادات اسلامى نيز با طبيعيات گره خورده است، همچون: وقت شناسى، قبله شناسى، خسوف و كسوف و نماز آيات، اوّل ماه و هلال. اينها سبب آشنايى مسلمانان با علم هيئت و ايجاد رصدخانههايى در بغداد، دمشق، قاهره، مراغه و اندلس و نگارش كتابهايى در اين زمينه به دست مسلمانان شد.
| |
| − |
| |
| − | خداوند براى سفرهاى دريايى و صحرايى كه در عمر انسانها به ندرت پيش مىآيد، راهنما قرار داده است، آيا مىتوان پذيرفت كه براى حركت دائمى انسانها و گم نشدنشان در مسير حق، راهنما قرار نداده باشد؟ و اين بيانگر لزوم رسالت و امامت براى هدايت بشر مىباشد.
| |
| − |
| |
| − | در احاديث مراد از ستارگان هدايتكننده، رهبران معصوم و اولياى خدا بيان شده است. «1»
| |
| − |
| |
| − | ===پیام ها===
| |
| − |
| |
| − | 1- ستارگان، مخلوق خدا و وسيلهى راهيابىاند، (نه آنگونه كه برخى پنداشتند خالق و مدبّرند). «جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها»
| |
| − |
| |
| − | 2- نظام ستارگانِ آسمان چنان دقيق است كه مىتوان راههاى زمينى را با آن پيدا كرد. «لِتَهْتَدُوا بِها»
| |
| − |
| |
| − | 3- شناخت وزن و حجم و ميزان فاصله و سرعت حركت و مدار ستارگان و در كل علم ستارهشناسى و نجوم، به تنهايى انسان را به خدا نمىرساند، بايد
| |
| − |
| |
| − | «1». تفسير كنزالدقائق.
| |
| − |
| |
| − | جلد 2 - صفحه 517
| |
| − |
| |
| − | انسان اراده كند و بخواهد كه از اين راه، خدا را بشناسد. «لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ»
| |
| − |
| |
| − | (آرى، تنها نگاه به آيينه براى اصلاح سر وصورت كافى نيست، بلكه اراده و تصميم و اقدام براى اصلاح نيز لازم است، چه بسيارند آيينه فروشانى كه دائماً به آيينه نگاه مىكنند، ولى حتّى يقهى خود را صاف نمىكنند.)
| |
| − | }}
| |
| − |
| |
| − | |-|
| |
| − | اثنی عشری=
| |
| − |
| |
| − | ===تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)===
| |
| − |
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (97)
| |
| − |
| |
| − | «1» احقاق الحق، جلد 6، صفحه 223، باب 95.
| |
| − |
| |
| − | تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 338
| |
| − |
| |
| − | وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ: و او ذات مقدسى كه به قدرت كامله و حكمت بالغه خلق فرمود براى شما ستارهها و كواكب را از سيارات و ثوابت لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ: تا هدايت يابيد بضوء و طلوع و غروب و مواضع آنها در تاريكيهاى شب در بيابان و در دريا، زيرا بعضى از نجوم طرف پشت سر و برخى در پيش و بعضى در طرف راست و چپ مىباشد و در اسفار و بلاد به آن مهتدى توان شد. و نيز نشانه قبله و علامات اوقات شب و روز و غيره از منافع مانند زينت سماء و رمى شياطين و امثال آن.
| |
| − |
| |
| − | تنبيه- چنانچه به نجوم از ظلمات و شبهات امور دنيويه راه توان يافت، همچنين بسبب نجوم ثاقبه و كواكب نيره ائمه هدى عليهم السّلام از ظلمات جهالت و شبهات ضلالت دينيه و دنيويه رهائى توان يافت، چنانچه فرمود حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله مثل اهل بيتى كمثل النّجوم فانّها امان لاهل السّماء و اهل بيتى امان لاهل الارض فاذا خلت السّماء من النّجوم انى اهل السّماء ما يوعدون و اذا خلت الارض من اهل بيتى اتى اهل الارض ما يوعدون. «1» اهل بيت من ائمه معصومين مانند نجومند. بدرستى كه ستارگان امان اهل آسمانند، و اهل بيت من امان اهل زميناند، چنانچه ستارگان ريزان شوند قيامت قائم شود، همچنين هرگاه زمين از اهل بيت من خالى شود قيامت قائم گردد. و هرگاه عنايت سبحانى روا نداشته بندگان را در ظلمات بر و بحر رها كند. بدون راهنما، و لذا ستارگان را هادى قرار داده تا امور معيشت منظم گردد؛ چگونه روا دارد كه ايشان را در ظلمات ضلالت و غوايت واگذارد و در امور دينيه كه سعادت سرمدى منوط به آنست، پيشوا و امامى را از جانب خود معين نفرمايد. قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ: بتحقيق روشن و مبين ساختيم علامات قدرت و هدايت خود را براى گروهى كه بدانند انتفاع خود را از آن و بدان استدلال كنند بر وجود قادر حكيم و رءوف رحيم.
| |
| − |
| |
| − | «1» احقاق الحقّ، جلد 9، صفحات 294 تا 308- غاية المرام بحرانى، فصل اوّل، باب 66 و 67 (صفحه 274 و 275)
| |
| − |
| |
| − | تفسير اثنا عشرى، ج3، ص: 339
| |
| − |
| |
| − | تبصره- غرض از ايجاد اين امور، هدايت بندگان و تفكر و تأمل ايشان است در اختلاف مواقع و مجارى و اتصالات، و نظر در ظهور منافع شمس و قمر و تأثير آنها در عالم وجود تا علم به مبدء و معاد پيدا نموده رستگار شوند و از تاريكى گمراهى به شاهراه هدايت نائل شوند. پس اگر كسى به ستاره درخشان و كوكب نيّر امام هدى، مهتدى نگردد، قصور و فتور از جانب خود او باشد نه فيض لطف شامله الهى.
| |
| − |
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | روان جاوید=
| |
| − | ===تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهْتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ قَدْ فَصَّلْنَا الْآياتِ لِقَوْمٍ يَعْلَمُونَ (97)
| |
| − |
| |
| − | ترجمه
| |
| − |
| |
| − | و او است آنكه قرار داد براى شما ستارهها را تا راه يابيد بسبب آنها در تاريكيهاى بيابان و دريا بتحقيق مفصّل بيان كرديم آيتها را براى گروهى كه ميدانند.
| |
| − |
| |
| − | تفسير
| |
| − |
| |
| − | يكى از منافع مهمّه ستارهها آنستكه در شب كه ظلمت عالم را فرا گرفته است راهنماى خلقند بمقصود در بيابانها و درياها و اين بجعل الهى است كه حركات و مواقف آنها را طورى مقدر فرموده است كه بوسيله آنها جهات را ميتوان معين كرد و بمقصد پى برد و بمقصود نائل شد پس وجه اضافه ظلمات ببرّ و بحر ملابست آندو است بظلمت و ممكن است مراد از ظلمات مشتبهات باشد اعم از طرق و امور چون فاقد نور علم ظلمانى است و بنابر اين مراد از برّ خشكى است كه نوعا در مقابل بحر ذكر ميشود و مقصود از هر دو تمام كره زمين است كه ظرف مشتبهات است و ستارهها راهنماى خلقند بواقع كه بوسيله آنها امكنه و اوقات و آثارى كشف ميشود و خداوند هر يك از آيات عظمت و قدرت خود را در زمين و آسمان جداگانه مفصلا بيان فرموده است براى همه مردم ولى كسانى از بيان الهى منتفع ميشوند كه بهره از علم و معرفت داشته باشند
| |
| − |
| |
| − | جلد 2 صفحه 358
| |
| − |
| |
| − | پس در واقع براى ايشان بيان شده است و قمى ره فرموده است مراد از نجوم آل محمد (ص) ميباشند و اين با معنى دوم انسب است و اللّه اعلم.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | اطیب البیان=
| |
| − | ===اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ لِتَهتَدُوا بِها فِي ظُلُماتِ البَرِّ وَ البَحرِ قَد فَصَّلنَا الآياتِ لِقَومٍ يَعلَمُونَ (97)
| |
| − |
| |
| − | و او است آن چنان خداوندي که قرار داد براي شما ستارگاني را تا اينكه بآنها راه پيدا كنيد و هدايت شويد در تاريكيهاي بيابانها و درياها بتحقيق تفصيل داديم آيات را براي قومي که بدانند.
| |
| − |
| |
| − | وَ هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ النُّجُومَ بعضي گفتند جعل بمعني خلق است يعني خلق لكم النجوم لكن اشتباه است خلقت نجوم فوائد و حكم بسياري دارد که (لا يعلمها الّا خالقها) و جعل بمعني اينكه اينکه اثر و اينکه فائده را در آنها قرار داديم و نجوم اينکه كرات جويّه است که در اينکه فضاء وسيع خداوند متعال خلق فرموده و بسا كراتي هستند که ملياردها سال از كره زمين دورتر است و البته در
| |
| − |
| |
| − | جلد 7 - صفحه 148
| |
| − |
| |
| − | آنها سكنه و ملائكه و آثار كثير است و بسا كراتي که از كثرت بعد و لو بتوسط تلسكوپها و ذرهبينها مرئي نميشود و تمام اينها در طبقه اولي عالم بالا است که آسمان اول نام نهاده شده چنانچه در آيه شريفه ميفرمايد إِنّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنيا بِزِينَةٍ الكَواكِبِ صافات آيه 6، و معناي جعل مثل اينكه بگويي جعلت زيدا صديقك و ناصرك اينکه فائده و اينکه اثر در آنها قرار گرفته، و در بعض اخبار نجوم تعبير بائمه اطهار (ع) كردهاند و اينکه تفسير نيست بلكه تأويل و تشبيه است.
| |
| − |
| |
| − | لِتَهتَدُوا بِها هدايت راهنماييست و باين ستارهها از طلوع و غروب آنها و مواضع آنها هم اوقات شب معلوم ميشود و هم قبله تشخيص داده ميشود و هم طريق سير كشف ميشود في ظلمات تاريكي شب اينها نمايش دارند و در روز مرئي نيستند البرّ بيابانها و صحراها و خشكيها و البحر در كشتيها و فلكهها.
| |
| − |
| |
| − | اللهکهقَد فَصَّلنَا الآياتِ دليلها و براهين بر وجود حضرت حق و قدرت و حكمت و علم او است که هر خصوصيتي از آنها دليل مستقل است
| |
| − |
| |
| − | (و في کل شيء له آية || تدلّ علي انّه واحد)
| |
| − |
| |
| − | و از حضرت امير عليه السّلام است
| |
| − |
| |
| − | (ما رأيت شيئا الّا و رأيت اللّه قبله و بعده و معه.)
| |
| − |
| |
| − | لِقَومٍ يَعلَمُونَ که بدانند اينها مصنوع صانع حكيم و مخلوق خالق متعالي است اما طبيعي جاهل و دهري غافل تمام اينها را مستند بطبيعت ميداند چشم دل كور است نميبيند، چراغ عقل خاموش است راه بجايي پيدا نميكند در حجاب عناد و عصبيت مستور است جايي را مشاهده نميكند.
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − | برگزیده تفسیر نمونه=
| |
| − |
| |
| − | ===برگزیده تفسیر نمونه===
| |
| − | {{نمایش فشرده تفسیر|
| |
| − | (آیه 97)
| |
| − |
| |
| − | در تعقیب آیه قبل که اشاره به نظام گردش آفتاب و ماه شده بود، در اینجا به یکی دیگر از نعمتهای پروردگار اشاره کرده و می گوید: «او کسی است که ستارگان را برای شما قرار داد تا در پرتو آنها راه خود را در تاریکی صحرا و دریا، در شبهای ظلمانی، بیابید» (وَ هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکمُ النُّجُومَ لِتَهتَدُوا بِها فِی ظُلُماتِ البَرِّ وَ البَحرِ).
| |
| − |
| |
| − | و در پایان آیه می فرماید: «نشانه ها و دلایل خود را برای افرادی که اهل فکر و فهم و اندیشه اند روشن ساختیم» (قَد فَصَّلنَا الآیاتِ لِقَومٍ یعلَمُونَ).
| |
| − |
| |
| − | انسان هزاران سال است که با ستارگان آسمان و نظام آنها آشنا است، لذا برای جهت یابی در سفرهای دریایی و خشکی بهترین وسیله او، همین ستارگان بودند.
| |
| − |
| |
| − | مخصوصا در اقیانوسهای وسیع که هیچ نشانه ای برای پیدا کردن راه مقصد در دست نیست و در آن زمان دستگاه قطبنما نیز اختراع نشده بود وسیله مطمئنی جز ستارگان آسمان وجود نداشت، همانها بودند که می لیونها بشر را از گمراهی و غرقاب نجات می دادند و به سر منزل مقصود می رسانیدند.
| |
| − |
| |
| − | }}
| |
| − | |-|
| |
| − |
| |
| − | سایر تفاسیر=
| |
| − | سایرتفاسیر این آیه را می توانید در سایت قرآن مشاهده کنید:
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های فارسی==
| |
| − | ==={{ترجمه تفسیر المیزان|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر خسروی|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر عاملی|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر جامع|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − |
| |
| − | ==تفسیر های عربی==
| |
| − | ==={{تفسیر المیزان|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر مجمع البیان|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر نور الثقلین|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الصافی|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | ==={{تفسیر الکاشف|سوره=6 |آیه=97}}===
| |
| − | </tabber>
| |
| | | | |
| | ==پانویس== | | ==پانویس== |