شیر علی بنایی هروی: تفاوت بین نسخهها
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
مهدی موسوی (بحث | مشارکتها) |
||
| سطر ۱: | سطر ۱: | ||
{{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}} | {{مدخل دائرة المعارف|[[اثر آفرینان]]}} | ||
| − | ''' | + | '''«کمالالدین شیرعلی بنایی هروی»''' (متوفای ۹۱۸ ق)، خطاط، موسیقیدان و شاعر مسلمان در قرن دهم هجری است. او در شهر هرات متولد شد و از مشاهیر شعراى آن شهر است که به جهت معمار و بنا بودن پدرش، «بنائى» [[تخلص]] مى کرده است. به وى ملاى شاعران هم لقب داده اند. |
| − | + | بنایى در جوانى جزو شاعران دستگاه امیر علی شیر نوایى درآمده بود و سپس به دربار سلطان یعقوب آققویونلو، و بعد از آن در سمرقند نزد سطان على میرزا رفت و [[قصیده]] اى به زبان مروزى به نام «مجمع الغرایب» در مدح او گفت و زمانى هم مداح سلطان محمود بود. او در زمان استیلاى محمدخان شیبانى منصب [[ملک الشعرا|ملک الشعرایى]] دربار او را یافت. بعد به هرات بازگشت و در زمان امیر نجم ثانى در قتل عامى که به فرمان شاه اسماعیل صفوی صورت گرفت او هم در آن میان کشته شد. | |
| − | + | هروى در [[قصیده]]، [[غزل]] و [[مثنوى]] دست داشت؛ وى استاد نظیره سازى است و غالب اشعار [[سعدی]] و [[حافظ شیرازی|حافظ]] را استقبال کرد. «[[دیوان (شعر)|دیوان]]» قصاید و غزلیات او شامل شش هزار [[بیت (شعر)|بیت]] است. دیگر سروده هاى وى عبارتاند از: «مثنویهاى باغ ارم/ بهرام و بهروز» و «شیبانى نامه». | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | هروى در [[قصیده]]، [[غزل]] و [[مثنوى]] دست | ||
وى در پایان عمر به موسیقى پرداخت و آهنگساز زبردستى شد و دو رساله در ادوار موسیقى نگاشت. علامه دوانى درباره وى گفته است: «وى دانشمند شاعران و شاعر دانشمندان است». | وى در پایان عمر به موسیقى پرداخت و آهنگساز زبردستى شد و دو رساله در ادوار موسیقى نگاشت. علامه دوانى درباره وى گفته است: «وى دانشمند شاعران و شاعر دانشمندان است». | ||
| سطر ۱۵: | سطر ۱۱: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
| − | *[[ | + | *[[اثرآفرینان]]، [[انجمن مفاخر فرهنگی]]، ج۲، ص۷۱. |
{{شعر فارسی}} | {{شعر فارسی}} | ||
[[رده:شعرای پارسی گو]] | [[رده:شعرای پارسی گو]] | ||
| − | [[رده:شعرای پارسی گوی قرن | + | [[رده:شعرای پارسی گوی قرن دهم]] |
[[رده:خطاطان]] | [[رده:خطاطان]] | ||
| − | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۷
«کمالالدین شیرعلی بنایی هروی» (متوفای ۹۱۸ ق)، خطاط، موسیقیدان و شاعر مسلمان در قرن دهم هجری است. او در شهر هرات متولد شد و از مشاهیر شعراى آن شهر است که به جهت معمار و بنا بودن پدرش، «بنائى» تخلص مى کرده است. به وى ملاى شاعران هم لقب داده اند.
بنایى در جوانى جزو شاعران دستگاه امیر علی شیر نوایى درآمده بود و سپس به دربار سلطان یعقوب آققویونلو، و بعد از آن در سمرقند نزد سطان على میرزا رفت و قصیده اى به زبان مروزى به نام «مجمع الغرایب» در مدح او گفت و زمانى هم مداح سلطان محمود بود. او در زمان استیلاى محمدخان شیبانى منصب ملک الشعرایى دربار او را یافت. بعد به هرات بازگشت و در زمان امیر نجم ثانى در قتل عامى که به فرمان شاه اسماعیل صفوی صورت گرفت او هم در آن میان کشته شد.
هروى در قصیده، غزل و مثنوى دست داشت؛ وى استاد نظیره سازى است و غالب اشعار سعدی و حافظ را استقبال کرد. «دیوان» قصاید و غزلیات او شامل شش هزار بیت است. دیگر سروده هاى وى عبارتاند از: «مثنویهاى باغ ارم/ بهرام و بهروز» و «شیبانى نامه».
وى در پایان عمر به موسیقى پرداخت و آهنگساز زبردستى شد و دو رساله در ادوار موسیقى نگاشت. علامه دوانى درباره وى گفته است: «وى دانشمند شاعران و شاعر دانشمندان است».
منابع
- اثرآفرینان، انجمن مفاخر فرهنگی، ج۲، ص۷۱.
 | |
| شعرشناسی | * شعر * علم عروض * قافیه * تخلص * دیوان * مصراع * بیت * مقفا * قالب * مطلع * تغزل * بحور شعری |
| قالبهای شعر | *مثنوی * قصیده * غزل * مسمط * مستزاد * ترجیعبند * ترکیببند * قطعه * رباعی |
| سبکهای شعر فارسی | * سبک خراسانی * سبک عراقی * سبک هندی * سبک بازگشت ادبی * شعر نو |
| شاعران پارسی گو: | همه*قرن 4 * قرن 5 * قرن 6 * قرن 7 * قرن 8 * قرن 9 * قرن 10 * قرن 11 * قرن 12 * قرن 13 * قرن 14 |
