هشام بن عبدالملک: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
سطر ۱: سطر ۱:
«هشام بن عبدالملک» دهمین خلیفه [[بنی امیه|اموى]] در [[شعبان]] سال ۱۰۵ قمرى پس از [[مرگ]] برادرش [[یزید بن عبدالملک|یزید بن عبدالملک]] به منصب [[خلافت]] و حکومت دست یافت. [[امام باقر]] علیه‌السلام به دسیسه و دستور هشام در [[مدینه]] به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید.
+
'''«هشام بن عبدالملک»''' (م ۱۲۵ ق) دهمین خلیفه [[بنی امیه|اموى]] است، که در [[شعبان]] سال ۱۰۵ قمرى پس از [[مرگ]] برادرش [[یزید بن عبدالملک|یزید بن عبدالملک]] به منصب [[خلافت]] و حکومت دست یافت. [[امام باقر]] علیه‌السلام به دسیسه و دستور هشام در [[مدینه]] به [[شهادت در راه خدا|شهادت]] رسید.
  
 
== دوران خلافت ==
 
== دوران خلافت ==
وى، حاکمى جاه‌طلب و تنگ‌ نظر بود و براى ارضاى هواهاى نفسانى خویش بسیارى از شهرها، اقوام و ملت‌ ها را مورد تاخت و تاز سپاهیان جنایتکار خویش قرار داد و تعداد بى ‌شمارى از مسلمانان و غیرمسلمانان را با بهانه‌هایى غیرمنطقى و غیراخلاقى از میان برد. [[ابن واضح یعقوبی]]، مورخ نامدار [[اهل سنت]] درباره شخصیت اخلاقى و ویژگى‌ هاى رفتارى وى نوشته است: «و کان هشام من أحزم بنى امیه و أرجلهم، و کان بخیلاً، حسوداً، فظّاً، غلیظاً، ظلوماً، شدید القسوة، بعید الرحمة، طویل اللسان»؛<ref> تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸.</ref> هشام از افراد برجسته و از مردان نامور [[بنى امیه]] بود. او مردى بخیل، حسود، خشن، سخت‌گیر، ستمگر، سنگدل، بى‌ رحم و دراز زبان بود.
+
هشام بن عبدالملک حاکمى [[جاه طلبی|جاه‌طلب]] و تنگ‌‌نظر بود و براى ارضاى هواهاى نفسانى خویش بسیارى از شهرها، اقوام و ملت‌ ها را مورد تاخت و تاز سپاهیان جنایتکار خویش قرار داد و تعداد بسیارى از مسلمانان و غیرمسلمانان را با بهانه‌هایى غیرمنطقى و غیراخلاقى از میان برد. [[ابن واضح یعقوبی]]، مورخ نامدار [[اهل سنت]] درباره شخصیت اخلاقى و ویژگى‌ هاى رفتارى وى نوشته است: «و کان هشام من أحزم بنى امیه و أرجلهم، و کان بخیلاً، حسوداً، فظّاً، غلیظاً، ظلوماً، شدید القسوة، بعید الرحمة، طویل اللسان»؛<ref> تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸.</ref> هشام از افراد برجسته و از مردان نامور [[بنى امیه]] بود. او مردى بخیل، حسود، خشن، سخت‌گیر، ستمگر، سنگدل، بى‌ رحم و دراز زبان بود.
  
 
هشام بن عبدالملک با [[اهل بیت]] علیهم‌السلام و [[علویان]] نیز، [[کینه|کینه]] و دشمنى دیرینه ‌اى داشت و اسباب سختى و آزار آنان را فراهم مى‌ کرد و دست حاکمان و عاملان خویش در [[حجاز]] و [[عراق]] را در اعمال فشار و سخت گیرى آنان، باز مى‌ گذاشت.  
 
هشام بن عبدالملک با [[اهل بیت]] علیهم‌السلام و [[علویان]] نیز، [[کینه|کینه]] و دشمنى دیرینه ‌اى داشت و اسباب سختى و آزار آنان را فراهم مى‌ کرد و دست حاکمان و عاملان خویش در [[حجاز]] و [[عراق]] را در اعمال فشار و سخت گیرى آنان، باز مى‌ گذاشت.  
  
امام پنجم [[شیعیان]]، حضرت [[امام باقر]] علیه‌السلام از سوى این خلیفه نابکار، سختى‌ ها و فشارهاى زیادى را تحمل نمود و سرانجام در سال ۱۱۴ قمرى به دسیسه و دستور هشام و توسط ابراهیم بن ولید بن عبدالملک، عامل خلیفه در [[مدینه]] به [[شهادت امام باقر علیه السلام|شهادت]] رسید.<ref> منتهى  الآمال، ج ۲، ص ۱۱۸؛ روز شمار تاریخ اسلام (ماه صفر)، ص ۶۴.</ref>
+
امام پنجم [[شیعیان]]، حضرت [[امام باقر]] علیه‌السلام از سوى این خلیفه نابکار، سختى‌ ها و فشارهاى زیادى را تحمل نمود و سرانجام در سال ۱۱۴ قمرى به دسیسه و دستور هشام و توسط [[ابراهیم بن ولید بن عبدالملک]] -عامل خلیفه در [[مدینه]]به [[شهادت امام باقر علیه السلام|شهادت]] رسید.<ref> منتهى  الآمال، ج ۲، ص ۱۱۸؛ روزشمار تاریخ اسلام (ماه صفر)، ص ۶۴.</ref>
  
 
به خاطر طولانى بودن خلافت هشام، رویدادهاى فراوانى در عصر وى به ثبت و ضبط رسید و در منابع تاریخى ذکر شد. از جمله بیمارى طاعون در میان مسلمانان شایع شد و تعداد بى‌ شمارى از مردم و حیوانات آنان را از میان برد.<ref> تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸.</ref>
 
به خاطر طولانى بودن خلافت هشام، رویدادهاى فراوانى در عصر وى به ثبت و ضبط رسید و در منابع تاریخى ذکر شد. از جمله بیمارى طاعون در میان مسلمانان شایع شد و تعداد بى‌ شمارى از مردم و حیوانات آنان را از میان برد.<ref> تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸.</ref>
  
 
== وفات ==
 
== وفات ==
به هر روى هشام بن عبدالملک به روایت "یعقوبى" پس از نوزده سال و هفت ماه حکومت در روز چهارشنبه، نهم [[ربیع الاول]] و به روایت نویسنده "[[الفتوح (کتاب)|الفتوح]]" در ششم ربیع الاول و به روایت "[[عزالدین ابن اثیر|ابن اثیر]]" در ششم [[ربیع الثانی]] سال ۱۲۵ قمرى و در ۵۳ سالگى یا در ۶۱ سالگى به هلاکت رسید و پس از وى، برادرزاده اش ولید بن یزید به [[خلافت]] نایل آمد.
+
هشام بن عبدالملک، به روایت [[ابن واضح یعقوبی|یعقوبى]] پس از حدود ۱۹ سال حکومت در نهم [[ربیع الاول]]، و به روایت [[ابن اعثم کوفی|ابن اعثم]] در ششم ربیع الاول و به روایت [[عزالدین ابن اثیر|ابن اثیر]] در ششم [[ربیع الثانی]] سال ۱۲۵ قمرى -در ۵۳ سالگى یا در ۶۱ سالگى- به هلاکت رسید.  
  
مأموران ولید، بى‌ درنگ خزانه‌ هاى حکومتى و دارایى‌ هاى دربار را تصاحب کرده و از هزینه کردن مخارج [[کفن]] و [[دفن]] هشام، جلوگیرى نمودند. بدین جهت، بدن هشام بدون کفن ماند و کسى حاضر به کفن دادن وى نشد تا این که یکى از غلامان وى، کفنى تهیه کرد و بدنش را با آن پوشاند. سپس بدن وى را در رصافه [[شام]] در همان شهرى که در آن به هلاکت رسید به خاک سپردند.<ref> تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸؛ الفتوح، ج ۸، ص ۱۲۹؛ الکامل فى التاریخ، ج ۵، ص ۲۶۱.</ref>
+
پس از هشام، برادرزاده‌اش [[ولید بن یزید بن عبدالملک]] به [[خلافت]] رسید. مأموران ولید، خزانه‌ هاى حکومتى و دارایى‌ هاى دربار را تصاحب کرده و از هزینه کردن مخارج [[کفن]] و [[دفن]] هشام، جلوگیرى نمودند. بدین جهت، بدن هشام بدون کفن ماند و کسى حاضر به کفن دادن وى نشد، تا این که یکى از غلامان وى، کفنى تهیه کرد و بدنش را با آن پوشاند. سپس بدن وى را در رصافه [[شام]] در همان شهرى که در آن به هلاکت رسید به خاک سپردند.<ref> تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸؛ الفتوح، ابن اعثم، ج ۸، ص ۱۲۹؛ الکامل فى التاریخ، ابن اثیر، ج ۵، ص ۲۶۱.</ref>
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
<references />
 
<references />
 
==منابع==
 
==منابع==
* سید تقى واردى، روزشمار تاریخ اسلام، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
+
* روزشمار تاریخ اسلام، سید تقى واردى، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
 
[[رده:بنی امیه]]
 
[[رده:بنی امیه]]
 
[[رده:خلفای اموی]]
 
[[رده:خلفای اموی]]
 +
[[رده:دشمنان اهل البیت علیهم السلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۱

«هشام بن عبدالملک» (م ۱۲۵ ق) دهمین خلیفه اموى است، که در شعبان سال ۱۰۵ قمرى پس از مرگ برادرش یزید بن عبدالملک به منصب خلافت و حکومت دست یافت. امام باقر علیه‌السلام به دسیسه و دستور هشام در مدینه به شهادت رسید.

دوران خلافت

هشام بن عبدالملک حاکمى جاه‌طلب و تنگ‌‌نظر بود و براى ارضاى هواهاى نفسانى خویش بسیارى از شهرها، اقوام و ملت‌ ها را مورد تاخت و تاز سپاهیان جنایتکار خویش قرار داد و تعداد بسیارى از مسلمانان و غیرمسلمانان را با بهانه‌هایى غیرمنطقى و غیراخلاقى از میان برد. ابن واضح یعقوبی، مورخ نامدار اهل سنت درباره شخصیت اخلاقى و ویژگى‌ هاى رفتارى وى نوشته است: «و کان هشام من أحزم بنى امیه و أرجلهم، و کان بخیلاً، حسوداً، فظّاً، غلیظاً، ظلوماً، شدید القسوة، بعید الرحمة، طویل اللسان»؛[۱] هشام از افراد برجسته و از مردان نامور بنى امیه بود. او مردى بخیل، حسود، خشن، سخت‌گیر، ستمگر، سنگدل، بى‌ رحم و دراز زبان بود.

هشام بن عبدالملک با اهل بیت علیهم‌السلام و علویان نیز، کینه و دشمنى دیرینه ‌اى داشت و اسباب سختى و آزار آنان را فراهم مى‌ کرد و دست حاکمان و عاملان خویش در حجاز و عراق را در اعمال فشار و سخت گیرى آنان، باز مى‌ گذاشت.

امام پنجم شیعیان، حضرت امام باقر علیه‌السلام از سوى این خلیفه نابکار، سختى‌ ها و فشارهاى زیادى را تحمل نمود و سرانجام در سال ۱۱۴ قمرى به دسیسه و دستور هشام و توسط ابراهیم بن ولید بن عبدالملک -عامل خلیفه در مدینه-، به شهادت رسید.[۲]

به خاطر طولانى بودن خلافت هشام، رویدادهاى فراوانى در عصر وى به ثبت و ضبط رسید و در منابع تاریخى ذکر شد. از جمله بیمارى طاعون در میان مسلمانان شایع شد و تعداد بى‌ شمارى از مردم و حیوانات آنان را از میان برد.[۳]

وفات

هشام بن عبدالملک، به روایت یعقوبى پس از حدود ۱۹ سال حکومت در نهم ربیع الاول، و به روایت ابن اعثم در ششم ربیع الاول و به روایت ابن اثیر در ششم ربیع الثانی سال ۱۲۵ قمرى -در ۵۳ سالگى یا در ۶۱ سالگى- به هلاکت رسید.

پس از هشام، برادرزاده‌اش ولید بن یزید بن عبدالملک به خلافت رسید. مأموران ولید، خزانه‌ هاى حکومتى و دارایى‌ هاى دربار را تصاحب کرده و از هزینه کردن مخارج کفن و دفن هشام، جلوگیرى نمودند. بدین جهت، بدن هشام بدون کفن ماند و کسى حاضر به کفن دادن وى نشد، تا این که یکى از غلامان وى، کفنى تهیه کرد و بدنش را با آن پوشاند. سپس بدن وى را در رصافه شام در همان شهرى که در آن به هلاکت رسید به خاک سپردند.[۴]

پانویس

  1. تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸.
  2. منتهى الآمال، ج ۲، ص ۱۱۸؛ روزشمار تاریخ اسلام (ماه صفر)، ص ۶۴.
  3. تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸.
  4. تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص ۳۲۸؛ الفتوح، ابن اعثم، ج ۸، ص ۱۲۹؛ الکامل فى التاریخ، ابن اثیر، ج ۵، ص ۲۶۱.

منابع

  • روزشمار تاریخ اسلام، سید تقى واردى، جلد سوم، ماه ربیع الاول.
مسابقه از خطبه ۱۹۱ نهج البلاغه