شعب ابوطالب: تفاوت بین نسخه‌ها

از دانشنامه‌ی اسلامی
پرش به ناوبری پرش به جستجو
 
(۴ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشده)
سطر ۱: سطر ۱:
شهر [[مكه]]، شهرى است با كوههاى فراوان و فراگير كه در لابلاى آنها دامنه‌ها و وادي هاى كوچكى است كه عرب به آن شعب مى‌گويد. مكه مملو از شعب است و از قديم، اين ضرب المثل مشهور بوده كه: «أهل مكة اعلم بشعابها، اهل مكه به شعب‌هاى خود آگاه‌تر از ديگرانند».
+
«شِعب [[ابوطالب علیه السلام|ابى‌طالب]]» یکی از وادی‌هاى کوچک در شهر [[مکه]] و نزدیک [[كعبه]] است. [[بنى هاشم|بنی‌هاشم]] در این شِعب -از سال هفتم تا دهم [[بعثت]]-، توسط [[قریش]] مورد محاصره اقتصادی و اجتماعی قرار گرفتند.
  
ساكنان مكه كه عبارت از طوايف مختلف بودند، هر كدام در يكى از اين شعب‌ها سكونت داشتند. به همين مناسبت هر شعبى را به نام آن طايفه مى‌شناختند. آنچه كه به نام ابى طالب معرفى شده در آغاز به عنوان شعب ابى يوسف معروف بوده و گويا در عصر بعثت، شعب ابى طالب نام گرفته است، بعدها شعب بنى هاشم ناميده شده و در حال حاضر با نام «شعب على عليه السلام» شهرت دارد.
+
==موقعیت شعب ابى‌طالب==
اين شعب در شرق [[كعبه]] معظمه، در ميان كوه ابوقُبَيسْ و شعب ابن عامر قرار دارد و فاصله تقريبى آن با كعبه بين دويست تا سيصد متر است.<ref> [http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=36717#_ftn2 شعب ابوطالب، زينب ابراهيمي، سایت پژوهه]، بازیابی: 11 اردیبهشت 1392
+
[[پرونده:Sheb.jpg|بندانگشتی|محل شعب ابى‌طالب]]
</ref>
+
شهر [[مکه]]، شهرى است با کوه‌هاى فراوان که در لابلاى آنها دامنه‌ها و وادی‌هاى کوچکى است که عرب به آن «شِعب» مى‌گوید. ساکنان مکه که عبارت از طوایف مختلف بودند، هر کدام در یکى از این شعب‌ها سکونت داشتند؛ به همین مناسبت، هر شعبى را به نام آن طایفه مى‌شناختند. آنچه که به نام «شعب [[ابوطالب علیه السلام|ابى‌طالب]]» معرفى شده، در آغاز به عنوان «شعب ابى‌یوسف» معروف بوده و گویا در عصر [[بعثت]]، «شعب ابى‌طالب» نام گرفته است، که بعدها «شعب [[بنى‌هاشم]]» نامیده شده و در حال حاضر با نام «شعب [[امام علی علیه السلام|على]](ع)» شهرت دارد.
در تاریخ صدر اسلام معمولاً پس از واقعه هجرت به [[حبشه]]، از شعب ابى طالب و حصار بنى هاشم در آن سخن به میان می آید.<ref>سيره رسول خدا صلى الله و آله و سلم (تاريخ سياسى اسلام)، رسول جعفریان، ص359.</ref>
 
  
قریش در سال 7 بعثت<ref>سيره رسول خدا صلى الله و آله و سلم (تاريخ سياسى اسلام)، رسول جعفریان، ص359 به نقل از طبقات الكبرى، ج1، ص209.</ref> برای تحت فشار گذاشتن بنى هاشم براى تسليم رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم به آنان تصميم گرفتند تا پيمانى بر ضد بنى هاشم و بنى عبدالمطلب منعقد كنند، بر اين اساس كه با آنان ازدواجی نكرده و خرید و فروشی نداشته باشند.
+
شعب ابى‌طالب در شرق [[كعبه]] معظمه، در ميان [[کوه ابوقبیس|كوه ابوقُبَيس]] و شعب ابن عامر قرار دارد و فاصله تقريبى آن با كعبه بين دويست تا سيصد متر است.<ref> "شعب ابی‌طالب"، زينب ابراهيمی، [http://www.pajoohe.ir دانشنامه پژوهه].</ref>
  
اين امر سبب شد تا بنى هاشم نزد ابوطالب رفته و در شعب او، گردهم جمع شوند.<ref>مطابق با روایت ابن اسحاق نقل از سيره رسول خدا صلى الله و آله و سلم (تاريخ سياسى اسلام)، رسول جعفریان، ص359.</ref> محاصره بنی هاشم در شعب ابیطالب 3 سال به طول انجامید.
+
== اهمیت شعب ابى‌طالب ==
 +
شعب ابى طالب محل ولادت [[پیامبر اسلام|رسول خدا]](صلی الله علیه وآله) و نیز محل تولد [[حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها|فاطمه زهرا]](علیهاالسلام) است. خانۀ [[خدیجه کبری]](علیهاالسلام) و محل زندگی وی با پیامبر(صلی الله علیه وآله) نیز در این منطقه بوده است. همچنین [[ابن عباس|عبدالله بن عباس]] در این شعب متولد شد و زندگی کرد.
 +
 
 +
== محاصره بنی‌هاشم در شعب ابى‌طالب ==
 +
در تاریخ صدر [[اسلام]] معمولاً پس از واقعه [[هجرت به حبشه]]، از شعب ابى طالب و حصر [[بنى هاشم]] در آن سخن به میان می آید.<ref>سیره رسول خدا صلى الله وآله (تاریخ سیاسى اسلام)، رسول جعفریان، ص۳۵۹.</ref> [[قریش]] در سال ۷ [[بعثت]]<ref>همان، ص۳۵۹، به نقل از طبقات الکبرى، ج۱، ص۲۰۹.</ref> برای تحت فشار گذاشتن [[بنی هاشم|بنى هاشم]] و به منظور تسلیم [[پیامبر اسلام|رسول خدا]] صلى الله علیه و آله به آنان، تصمیم گرفتند تا پیمانى بر ضد بنى هاشم و بنى [[عبدالمطلب]] منعقد کنند؛ بر این اساس که با آنان [[ازدواج]] نکرده و خرید و فروشی نداشته باشند. این امر سبب شد تا بنى هاشم نزد [[ابوطالب علیه السلام|ابوطالب]] رفته و در شعب او، گرد هم جمع شوند.<ref>مطابق با روایت ابن اسحاق نقل از سیره رسول خدا صلى الله وآله (تاریخ سیاسى اسلام)، رسول جعفریان، ص۳۵۹.</ref> محاصره اقتصادی و اجتماعی بنی هاشم در شعب ابی طالب تا سال ۱۰ بعثت (مجموعا ۳ سال) به طول انجامید.  
 +
 
 +
در نقلی آمده است که خداوند به پیامبرش خبر داد که موریانه، پیمان نامه را خورده و تنها جمله «بِاسمک اللّهم» از آن باقی مانده است. پیامبر نیز ابوطالب را از آن باخبر ساخت و ابوطالب به انجمن قریش رفت و گفت: برادرزاده‌ام می‌گوید موریانه پیمان نامه‌ای را که نوشته اید خورده و تنها نام خدا را باقی گذاشته؛ ببینید اگر سخن او راست است محاصره ما را بشکنید و اگر دروغ می‌گوید او را به شما خواهم سپرد. چون سراغ نامه رفتند دیدند موریانه همه آن را -جز نام خدا- خورده است. بدین ترتیب پیمان محاصره بنی هاشم شکسته شد و آنان از شعب ابی طالب بیرون آمدند.<ref>طبرسی، اعلام الوری، ۱۳۹۰ق، ص۷۳-۷۴.</ref>
  
 
==پانویس==
 
==پانویس==
 
{{پانویس}}
 
{{پانویس}}
 +
==پیوندها==
 +
*[[محاصره بنی هاشم در شعب ابیطالب|محاصره بنی‌هاشم در شعب ابی‌طالب]]
 +
 +
==آرشیو عکس و تصویر==
  
==پیوند==
+
<gallery mode="packed" heights="170">
[[محاصره بنی هاشم در شعب ابیطالب]]
+
پرونده:شعب.jpeg|وضعیت کنونی شعب ابی‌طالب
 +
پرونده:شعب2.jpg| محل ولادت پیامبر اکرم در شعب ابی‌طالب که اکنون کتابخانه‌ای به نام "مکتبة مکة المکرمة" شده است
 +
</gallery>
  
 
[[رده:اماکن مکه]]
 
[[رده:اماکن مکه]]
 
[[رده:اماکن مربوط به تاریخ پیامبر اسلام]]
 
[[رده:اماکن مربوط به تاریخ پیامبر اسلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۶ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۳۱

«شِعب ابى‌طالب» یکی از وادی‌هاى کوچک در شهر مکه و نزدیک كعبه است. بنی‌هاشم در این شِعب -از سال هفتم تا دهم بعثت-، توسط قریش مورد محاصره اقتصادی و اجتماعی قرار گرفتند.

موقعیت شعب ابى‌طالب

محل شعب ابى‌طالب

شهر مکه، شهرى است با کوه‌هاى فراوان که در لابلاى آنها دامنه‌ها و وادی‌هاى کوچکى است که عرب به آن «شِعب» مى‌گوید. ساکنان مکه که عبارت از طوایف مختلف بودند، هر کدام در یکى از این شعب‌ها سکونت داشتند؛ به همین مناسبت، هر شعبى را به نام آن طایفه مى‌شناختند. آنچه که به نام «شعب ابى‌طالب» معرفى شده، در آغاز به عنوان «شعب ابى‌یوسف» معروف بوده و گویا در عصر بعثت، «شعب ابى‌طالب» نام گرفته است، که بعدها «شعب بنى‌هاشم» نامیده شده و در حال حاضر با نام «شعب على(ع)» شهرت دارد.

شعب ابى‌طالب در شرق كعبه معظمه، در ميان كوه ابوقُبَيس و شعب ابن عامر قرار دارد و فاصله تقريبى آن با كعبه بين دويست تا سيصد متر است.[۱]

اهمیت شعب ابى‌طالب

شعب ابى طالب محل ولادت رسول خدا(صلی الله علیه وآله) و نیز محل تولد فاطمه زهرا(علیهاالسلام) است. خانۀ خدیجه کبری(علیهاالسلام) و محل زندگی وی با پیامبر(صلی الله علیه وآله) نیز در این منطقه بوده است. همچنین عبدالله بن عباس در این شعب متولد شد و زندگی کرد.

محاصره بنی‌هاشم در شعب ابى‌طالب

در تاریخ صدر اسلام معمولاً پس از واقعه هجرت به حبشه، از شعب ابى طالب و حصر بنى هاشم در آن سخن به میان می آید.[۲] قریش در سال ۷ بعثت[۳] برای تحت فشار گذاشتن بنى هاشم و به منظور تسلیم رسول خدا صلى الله علیه و آله به آنان، تصمیم گرفتند تا پیمانى بر ضد بنى هاشم و بنى عبدالمطلب منعقد کنند؛ بر این اساس که با آنان ازدواج نکرده و خرید و فروشی نداشته باشند. این امر سبب شد تا بنى هاشم نزد ابوطالب رفته و در شعب او، گرد هم جمع شوند.[۴] محاصره اقتصادی و اجتماعی بنی هاشم در شعب ابی طالب تا سال ۱۰ بعثت (مجموعا ۳ سال) به طول انجامید.

در نقلی آمده است که خداوند به پیامبرش خبر داد که موریانه، پیمان نامه را خورده و تنها جمله «بِاسمک اللّهم» از آن باقی مانده است. پیامبر نیز ابوطالب را از آن باخبر ساخت و ابوطالب به انجمن قریش رفت و گفت: برادرزاده‌ام می‌گوید موریانه پیمان نامه‌ای را که نوشته اید خورده و تنها نام خدا را باقی گذاشته؛ ببینید اگر سخن او راست است محاصره ما را بشکنید و اگر دروغ می‌گوید او را به شما خواهم سپرد. چون سراغ نامه رفتند دیدند موریانه همه آن را -جز نام خدا- خورده است. بدین ترتیب پیمان محاصره بنی هاشم شکسته شد و آنان از شعب ابی طالب بیرون آمدند.[۵]

پانویس

  1. "شعب ابی‌طالب"، زينب ابراهيمی، دانشنامه پژوهه.
  2. سیره رسول خدا صلى الله وآله (تاریخ سیاسى اسلام)، رسول جعفریان، ص۳۵۹.
  3. همان، ص۳۵۹، به نقل از طبقات الکبرى، ج۱، ص۲۰۹.
  4. مطابق با روایت ابن اسحاق نقل از سیره رسول خدا صلى الله وآله (تاریخ سیاسى اسلام)، رسول جعفریان، ص۳۵۹.
  5. طبرسی، اعلام الوری، ۱۳۹۰ق، ص۷۳-۷۴.

پیوندها

آرشیو عکس و تصویر

مسابقه از خطبه ۱۳۳ و ۱۳۳ و ۱۶۷ نهج البلاغه